1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Sağlık Sisteminin Yapısı Dolu
- Ders
- Meslek Etiği ve İletişim
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Tema / Ünite
- Sağlık Sisteminin Yapısı
- Konu
- Sağlıkla İlgili Kavramlar
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Sağlık sisteminin yapısını ayırt edebilme
Programlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
İletişim bilgi ve becerilerini kullanarak sağlık alanında kişilerarası ve toplumsal etkili iletişim kurma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Psikoloji, Felsefe, Hakkında Gerekli Bilgiler, Süreçleri Felsefe, Elde Edilen Bilgiler, Kurma Hakkında Bilgiler, Becerileri Psikoloji ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Derecelendirme Ölçeği
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Kavram Haritası
- Tanılayıcı Dallanmış Ağaç
- Yapılandırılmış Grid
- Venn Şeması
- Senaryo ve Oyun Tabanlı Uygulamalar
Bu derste; öğrenci performansını belirlemeye yönelik çalışmalar değerlendirilirken kontrol listesi, derecelendirme ölçeği, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçlarından uygun olanlar seçilerek kullanılabilir. Ayrıca öğrencilerin sürece yönelik bireysel katkılarını ve grup içi etkileşimlerini değerlendirmeleri amacıyla öz ve akran değerlendirme formlarından yararlanılabilir. Bunların dışında bilişsel düzeydeki öğrenme çıktılarını ölçmeye yönelik yapılandırılmış grid, tanılayıcı dallanmış ağaç, Venn şeması, kavram haritası gibi ölçme araçlarından yararlanılabilir. Dersin iletişim becerilerine dayalı yapısı gereği öğrencilerin hasta ve hasta yakınlarıyla empati kurabilmeleri, etkin dinleme yapmaları, sözlü ve sözsüz iletişim tekniklerini doğru biçimde uygulamaları, toplumsal ve mesleki etik kurallara uygun davranmaları ile olağanüstü durumlarda sakin ve etkili iletişim kurabilmeleri temel öğrenme kanıtları olarak değerlendirilebilir. Bu süreçte öğrencilerin rol canlandırmalarındaki performansları, hazırladıkları görsel materyaller (afiş, broşür gibi) ve yazılı çalışmalar (rapor, kompozisyon gibi) dereceli puanlama anahtarı veya kontrol listeleri kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrencilerin kendi iletişim becerilerini gözden geçirmeleri ve arkadaşlarının performanslarına yapıcı geri bildirimde bulunması amacıyla öz değerlendirme ve akran değerlendirme formlarına yer verilebilir. Bu ölçme ve değerlendirme yöntemleri, öğrencilerin güçlü yönlerini ve geliştirmesini gereken alanlarını fark etmelerini sağlayarak sürece aktif katılımlarını destekler. Öğrencilerden sağlık sisteminin işleyişini ve kurumlar arası ilişkileri görselleştiren bir kavram haritası hazırlamaları veya hasta odaklı etkili bir iletişim senaryosunu rol canlandırması yoluyla sergilemeleri beklenir. Hazırlanan kavram haritaları ve canlandırmalar, önceden paylaşılan bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilerek sunum ve tartışma kısımları ise akran değerlendirme formları ile desteklenebilir. Öğrencilerden bir etik ikileme ilişkin argümanlarını meslek etiği münazaralarında savunmaları veya yeşil hastane ilkelerini tanıtan bir afiş tasarlamaları da istenir. Münazara performansları kapsamlı bir dereceli puanlama anahtarı ile, afişler ise içerik ve tasarım kriterlerini içeren bir derecelendirme ölçeği ile değerlendirilebilir. Kişiler arası iletişim ve özel gereksinimli bireylerle İletişim konularının içselleştirilmesi için yapılacak canlandırma çalışmaları, öğrencilerin farklı durumlar ve ihtiyaçlar karşısındaki yaklaşımlarını gözlemlemek için ideal ortamlar sağlanır. Bu canlandırmalar, iletişim becerilerini ölçen gözlem formları ile değerlendirilebilir. Benzer şekilde, olağanüstü durum iletişim senaryoları (triyaj, kötü haber verme gibi) ile öğrencilerin stres altındaki iletişim yeterlilikleri ölçülebilir. Çalışmalar kontrol listesi, dereceli puanlama anahtarı gibi ölçme araçları kullanılarak değerlendirilebilir. Tüm bu ölçme yöntemleri öğrenme sürecinin her aşamasında anlamlı geri bildirim sağlamak ve öğrencilerin iletişim yeterliliklerindeki gelişimi sistematik bir şekilde izlemek amacıyla kullanılabilir. Kullanılan ölçme yöntemleri, sürecin her aşamasında geri bildirim sağlamak ve öğrencilerin gelişimlerini sistematik bir şekilde izlemek için kullanılabilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin günlük yaşamlarında edindikleri iletişim deneyimlerinin (aile içi iletişim, arkadaşlık ilişkileri, sosyal çevre ve dijital ortamlar), önceki öğrenim kademelerinde kazandıkları sosyal etkileşim ve değerler ile ilgili bilgiler ve becerilerin çevrelerinde, meslek kurumlarında yaptıkları gözlemler sonucunda edindikleri farkındalıkların ön bilgi niteliğinde olduğu kabul edilebilir.
Bir aile sağlığı merkezine gidildiğinde karşılaşılan kayıt süreci, sıra bekleme ve doktor-hasta görüşmeleri sağlık sisteminin işleyişine; eczanede ilacın prospektüsünü okuma veya muayene sırasında hasta hakları formunu imzalama gibi uygulamalar etik ve mesleki mevzuata, iş yerinde ya da okulda ortamında karşılaşılan haksız muamele veya dışlanma durumları mobbing kavramına; sağlık çalışanlarının sıcak, sabırlı ve açıklayıcı ya da soğuk ve aceleci tutumları sağlık hizmetlerinde etkili iletişime örnek teşkil eder. Marketten alışveriş, toplu taşıma kullanımın veya resmî kurumlarda gerçekleşen günlük diyaloglarda kullanılan nezaket kuralları ise toplumsal iletişim kurallarına ilişkin temel kabuller arasında yer alır.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Duyuşsal hazır bulunuşluk ve değer farkındalığını ölçmek amacıyla öğrencilere açık uçlu sorular yöneltilerek cevaplandırmaları istenebilir. Ayrıca meslek etiğine ilişkin farkındalıkları belirlemek amacıyla gözlem çalışmaları yapılabilir. Sağlık sisteminin Türkiye’deki değişim sürecinin araştırılması istenebilir. Mobbing konusunda farkındalık etkinlikleri yaptırılabilir.
Köprü Kurma MEB
Öğrencilere günlük yaşamda aile, arkadaş çevresi veya sosyal medyada yaşadıkları bir anlaşmazlığın nasıl çözüme kavuştuğu ya da iletişim kazasına dönüştüğü sorulabilir. Öğrencilerin daha önce deneyimledikleri güven veren ve güven hissi uyandırmayan iletişim örnekleri üzerinden, hasta-sağlık personeli arasındaki ilişkide güvenin önemi sorgulatılabilir. Günlük hayatta kullanılan emojiler, ifadeler ve ses tonunun anlama etkisi hatırlatılarak sözsüz iletişimin klinik ortamdaki kritik rolüne vurgu yapılabilir. Acil bir durumda arkadaşlarına nasıl net talimatlar verdikleri üzerine düşünmeleri istenerek olağanüstü hâllerdeki iletişim stratejilerine bir geçiş sağlanabilir.
Sağlık Sisteminin Yapısı: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen, sağlık kavramının çok boyutlu yapısını (biyolojik, fiziksel, psikolojik ve sosyolojik boyutlar) tahtada birbirini tamamlayan dört daireden oluşan bütüncül bir şema sunar. Öğrencilerden sağlık sisteminin yapısına ilişkin bilgi toplayarak kısa araştırma yapmaları ve araştırma sonucunda elde ettikleri bulguları rapor halinde performans görevleri, kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir (OB2). Sağlık hizmetlerinin yapısı hakkında gerekli bilgiler verildikten sonra öğrencilerden yeşil hastane ilkeleri konulu bir afiş çalışması hazırlamaları istenir. Öğrenciler dört gruba ayrılır ve her gruba, yeşil hastane uygulamalarının farklı bir boyutu verilir. A Grubu: Enerji verimliliği ve iklim dostu sağlık hizmetleri, B Grubu: Sıfır atık ve geri dönüşüm uygulamaları, C Grubu: Su ayak izi ve su tasarrufu, D Grubu: Yeşil tedarik zinciri ve sürdürülebilir satın alma. Gruplardan; kendilerine verilen konuyu tanımlayan, örnek bir uygulamalarla ilişkilendiren ve bu uyguların olası sonuçlarını ortaya koyan görsel açıdan zengin bir afiş tasarlamaları istenir. Hazırlanan afişler bir araya getirilerek sınıfta yeşil hastane ilkeleri temalı bir pano oluşturulur. Her grup, hazırladığı afişi sınıfa sunarak ele aldığı ilkenin neden vazgeçilmez olduğunu açıklar. Hazırlanan afişler, içerik doğruluğu ve görsel etki ölçütleri dikkate alınarak dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, OB1, OB4, OB8). Türkiye’deki sağlık kurumlarının yönetim yapısı hakkında bilgi verilir. Öğrencilere sağlık kurumları ağı kavram haritası etkinliği uygulanır. Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruptan, Türkiye'deki sağlık hizmeti veren kurum ve kuruluşları görsel bir şema hâlinde birbirine bağlayan bir kavram haritası hazırlamaları istenir. Hazırlanacak kavram haritasında; birinci basamak [Aile Sağlığı Merkezleri, Toplum Sağlığı Merkezleri, Sağlıklı Hayat Merkezleri], ikinci ve üçüncü basamak (Devlet Hastaneleri, Eğitim ve Araştırma Hastaneleri, Üniversite Hastaneleri, Özel Hastaneler) ve destek / denetim birimleri [İl Sağlık Müdürlükleri, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK), Acil Servis, Kamu Hastaneleri Birliği (eski sistem)] gibi ana başlıkları içermelidir. Öğrencilerden bu kurumlar arasındaki hasta sevk süreçlerini, bilgi akışını ve hiyerarşik ilişkileri oklar ve kısa açıklamalar kullanılarak kavram haritası üzerinde göstermeleri istenir. Hazırlanan çalışmalar sınıf ortamında sunulur ve hangi durumda hangi kuruma başvurulmalıdır? sorusu üzerinden tartışma yapılır. Etkinlik, dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir (SDB2.2, OB1, OB4, KB2.6, KB2.7, E3.8). Sağlık hizmeti veren kurumlarda çalışan meslek mensuplarının görev ve sorumlulukları hakkında bilgi verilir. Öğrencilere bir hastanın yolculuğu canlandırması yaptırılır. Bu etkinlikte öğrenciler, sağlık sisteminin işleyişini bir hastanın gözünden adım adım canlandırarak öğrenirler. Sınıf, bir sağlık sistemini temsil edecek şekilde istasyonlara ayrılır: 1. İstasyon: Aile Hekimi, 2. İstasyon: Hastane Polikliniği, 3. İstasyon: Laboratuvar / Radyoloji, 4. İstasyon: Eczane, 5. İstasyon: Fizyoterapi Ünitesi. Öğrencilere şu roller dağıtılır: hasta, hasta yakını, aile hekimi, hastane hekimi, hemşire, laborant, eczacı, sekreter gibi. Senaryoda bel ağrısı şikâyeti olan bir hasta, süreci başlatır. Hasta, sırasıyla her istasyona gider ve o birimdeki sağlık çalışanı ile iletişim kurar (Muayene olur, tahlil yaptırır, rapor alır, ilaç alır.). Canlandırma sırasında tek kullanımlık tıbbi malzemelerin minimize edilmesi, atık ayrıştırma gibi çevreci hastane uygulamalarının senaryoya dâhil edilmesi sağlanır. Canlandırmanın odağı, tıbbi prosedürlerden ziyade kurumlar arası geçişlerdeki iletişim (sevk işlemleri, randevu alma, bilgi ve rapor teslimi) ve hasta-sağlık çalışanı iletişimi üzerinedir. Canlandırma sonrasında tüm oyuncu ve seyirciler süreci değerlendirir: Hasta nerede, ne hissetti? En çok hangi aşamada iletişim sorunu yaşanabilir? Sistem nasıl daha verimli işleyebilir? Canlandırma performansları, iletişim becerileri ve süreç bilgisi açısından bir gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (OB6, E1.4, E1.5, E2.1, E3.8, D5.1, SDB1.1, SDB2.1, SDB2.2).
Etik ve Meslek Etiği: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen, öğrencilerin konuya ilgisini çekmek için etik ikilemler içeren kısa bir senaryo ile derse başlar. Meslek etiği ve etik kavramı hakkında bilgi verilir. Meslek etiğinin dört temel ilkesi [özerklik, yararlılık (fayda sağlama), zarar vermeme, adalet] tahtada görsel bir şema hâlinde sunulur. Bu ilkelerin Ahilik geleneğindeki "Eline, beline, diline sahip ol." anlayışı ve mesleki dürüstlük ilkeleriyle olan bağlantısı kurulur. Meslek etiği ilkeleri ile Ahilik ilkeleri arasındaki bağlantıyla ilgili grup çalışması yaptırılır. Öğrencilerin grup çalışması performansları, argümanlarının geçerliliği ve etik ilkelere dayanak gösterip göstermedikleri açısından bir dereceleme ölçeği ile değerlendirilebilir. Mesleki ilkeler doğrultusunda etik karar verme becerilerinin geliştirilmesi hedeflenir (OB1, SDB2.1, E1.5). Meslek etiği ve ilkeleri afiş ve pano tasarım şenliği etkinliği yaptırılır. Bu etkinlikte öğrenciler dört gruba ayrılır. Her bir gruba, meslek etiğinin dört temel ilkesinden biri verilir. Gruplardan kendilerine verilen etik ilkeyi tanımlayan, örnek bir sağlık durumu ile ilişkilendiren, ilkeyi ihlal eden bir davranışın olası sonuçlarını gösteren görsel açıdan zengin bir afiş tasarlamaları istenir. Tüm afişler bir araya getirilerek sınıfta meslek etiği ilkeleri konulu bir pano oluşturulur. Her grup, afişlerini ve ilkelerin neden vazgeçilmez olduğunu sınıfa sunar. Afişler ve sunumlar; içerik, yaratıcılık ve sunum becerileri açısından bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, D1.3, D6.2, OB1, OB4). Etik ikilem münazaraları etkinliği yaptırılır. Bu etkinlik için öğretmen ve öğrenciler, birlikte günlük sağlık uygulamalarında karşılaşılabilecek etik ikilem senaryoları hazırlarlar. Sınıf iki büyük gruba ayrılır. Her senaryo için gruplardan biri evet, diğeri hayır tarafını savunmak üzere kurayla belirlenir. Gruplara, savunacakları tarafı desteklemek için etik ilkeleri (özerklik, adalet vb.) ve mantıklı argümanlarını hazırlamaları için süre verilir. Münazara kuralları çerçevesinde tartışma yürütülür. Münazara sonunda jüri (öğretmen ve taraf olmayan birkaç öğrenci) hangi tarafın argümanlarını daha ikna edici bulduğunu açıklar. Amaç bir tarafı yenmek değil ikilemin farklı boyutlarını anlamaktır. Münazara performansları, argümanların kalitesi, ikna edicilik ve takım çalışmasına dayalı bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (SDB1.1, E1.4, E1.5, D1.3, D5.1, D6.2, E3.8, KB2.6, KB2.7, KB2.16). Meslekler arası iş birliği ve ekip çalışmasının önemi hakkında bilgi verildikten sonra ‘’Sağlık Ekibi Rol Kartları ve Eşleştirme Oyunu’’ oynatılır. Öğrencilerden başlıca meslek gruplarını (hekim, hemşire, ebe, diyetisyen, fizyoterapist, psikolog, sağlık teknisyeni, sosyal hizmet uzmanı, hasta/yaşlı bakım personeli) tanıtan bilgi kartları hazırlamaları istenir. Her kartın ön yüzünde mesleğin ismi, arka yüzünde ise o mesleğin görev, yetki ve sorumluluklarından oluşan üç beş madde yazılır. Kartlar hazırlandıktan sonra öğrenciler iki gruba ayrılır. Bir grup meslek isimlerini içeren kartları, diğer grup ise görev tanımlarını içeren kartları eline alır. Öğretmenin yönlendirmesiyle öğrenciler doğru meslek-görev eşleştirmesini yapmak için eşlerini bulmaya çalışır. Eşleşen çiftler, kartlarındaki bilgileri sınıf ortamında okur. Tüm eşleştirmeler tamamlandığında, bir hastanın tedavisinde bu meslekler nasıl bir iş birliği içinde çalışır? sorusu üzerine kısa bir tartışma yapılır. Eşleştirme oyununun doğruluğu, dereceli puanlama anahtarı ya da öğrencinin kendini değerlendirebilmesi için öz değerlendirme formu kullanılabilir. Bu etkinlik, meslekler arası saygı ve iş birliği bilincini pekiştirir. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (D5.1, SDB2.1, SDB2.2, KB2.6, KB2.7). Etik, ahlak, adalet ve sorumluluk kavramları ile etik ikilemlerde karar verme süreçleri felsefe dersi ile ilişkilendirilebilir.
Mesleki Mevzuat ve Mobbing: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen öğrencilerin konuya ilgisini çekmek amacıyla bir çalışanının mesleki sınırlarını ve yükümlülüklerini ihlal eden (örneğin, imza yetkisi olmayan bir belgeyi imzalamaya zorlanması veya eğitimini almadan bir işlemi yapmaya çağrılması gibi) kısa bir etik/mevzuat ikilemi senaryosu ile derse başlar. Türkiye'de sağlık mensuplarını ilgilendiren temel mevzuatlar, tahtada görsel bir şema hâlinde sunulur. Bu yasal çerçevenin, senaryoda karşılaşılan ikilemi anlamaları ve çözümlemeleri için bir rehber olarak kullanılması sağlanır. Çalışanın hak ve sorumluluklarının bu mevzuatlar ışığında öğrencilerle grup çalışması yapılarak incelenmesi ve yorumlanması sağlanır. Öğrencilerin benzer senaryolar üzerinden çözüm önerileri geliştirirken bu önerilerini somut mevzuat hükümlerine dayandırmaları istenir. Bu grup çalışması performansları dereceli puanlama anahtarı, akran değerlendirmesi ve grup değerlendirme ölçekleri kullanılarak değerlendirilebilir (D1.1, D1.2, OB1).
Öğrencilerin mesleki yaşamda karşılaşılabilecekleri hukuki ve idari durumlara ilişkin farkındalık kazanları ve farkındalığı mevzuata uygun doğru davranışlara dönüştürme becerisi geliştirilmesi hedeflenir. Bu amaçla öğrenciler mesleki kanun ve yönetmelikleri gösteren mesleki hukuk ve mevzuat konulu pano hazırlama çalışması verilir. Öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruptan; sağlık çalışanlarını ve hasta haklarını doğrudan ilgilendiren temel kanunlar, yönetmelikler ve etik düzenlemeleri araştırmaları istenir. Elde edilen bilgiler, özetlenerek görsel olarak düzenlenmiş bir pano haline getirilir. Hazırlanan panolar sınıfta sergilenir. Her grup; panosunda yer alan mevzuatın önemini, hangi durumlarda geçerli olduğunu ve çalışanlar ile /hastalar açısından neden kritik olduğunu açıklayan kısa bir sunum yapar. Etkinlik kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir (E1.4, E1.5, D1.1, OB4, SDB1.1, SDB2.2). Öğretmen mobbing durumunda yapılacaklar hakkında bilgi verir. Öğrenciler mobbing ile mücadele bilgilendirme broşürü hazırlar. Öğrencilerden, iş yerinde psikolojik taciz konusunda farkındalık yaratacak bir broşür tasarlamaları istenir. Broşürde tanım, olumsuz sonuçlar, başvuru yolları ve kurumsal sorumluluklar yer alır. Hazırlanan broşürler, sınıf içinde paylaşılır ve uygun olanlar okul panosunda sergilenir. Broşürler; mesajın netliği, kapsamı ve tasarımına göre bir kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir (OB2, OB4, OB6, SDB2.1, D5.1). Mobbing senaryolarını canlandırma ve analizi etkinliği yapılır. Önce uygunsuz süreç, sonra doğru başvuru ve iletişim kanallarıyla çözüm canlandırılır; farklar Mobbing ile Nasıl Mücadele Edilir? başlığı altında tartışılır. Canlandırmaların ardından mobbingin çalışan verimliliğini düşürerek kaynak israfına ve sağlıklı iş ortamı hedefini baltalayarak sürdürülebilir kurum kültürüne zarar verdiği vurgulanır. Canlandırmalar ve tartışmaya katılım, bir gözlem formu ve akran değerlendirmesi formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (D5.1, SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3).
İletişim Süreci: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen öğrencilerin iletişim kavramlarını içselleştirmeleri için farklı iletişim türlerini içeren kısa senaryolarla derse başlar. İletişimin temel ögeleri tahtada bir şema ile gösterilerek öğrencilerin bu ögeleri günlük yaşam örnekleri üzerinden analiz etmeleri sağlanır. Farklı iletişim çeşitlerinin canlandırılmasıyla öğrencilerin iletişim becerilerinin geliştirilmesi hedeflenir (OB1, SDB2.1). Öğrencilerle birlikte iletişim unsurları görsel tasarım projesi yapılır. Bu etkinlikte öğrenciler gruplara ayrılır ve her gruptan, iletişimin temel ögelerini (kaynak, alıcı, mesaj, kanal, geri bildirim, kodlama, kod açma) ve iletişim şekillerini (içsel, kişiler arası, grup, örgüt içi, kitle iletişimi) görsel olarak açıklayan bir afiş, broşür, sunum veya pano hazırlamaları istenir. Hazırlanan çalışmalar sınıfta sergilenir ve her grup, tasarımını ve iletişim sürecinin işleyişini arkadaşlarına sunum yaparak anlatır. Projeler ve sunumlar, kavramsal doğruluk ve yaratıcılık ölçütlerine dayalı bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, OB4). İletişim çeşitleri hakkında bilgi verildikten sonra öğrencilerle birlikte iletişim çeşitleri bilgilendirme kampanyası etkinliği yapılır. Öğrencilerden iletişim çeşitlerinin (sözlü, sözsüz, yazılı ve görsel iletişim) tanımı, önemi, avantaj ve dezavantajlarını özetleyen bilgilendirici afiş, broşür, sunum ve pano hazırlamaları istenir. Bu materyaller, her bir iletişim çeşidi için ayrı ayrı tasarlanır. Hazırlanan materyallerle sınıfta bir iletişim çeşitleri köşesi oluşturulur ve öğrenciler hazırladıkları içerikleri bir sunum ile paylaşır. Hazırlanan afiş/broşür ve sunumlar bir kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir (OB1, OB2, OB4, SDB2.1, E1.4). İletişim çeşitlerini canlandırma atölyesi etkinliği yapılır. Öğrencilerden acile hasta geliyor, hazırlık yapın! mesajını farklı iletişim çeşitleri ile iletmeleri istenir. Sözlü iletişim: Mesajın yüksek sesle ve net bir şekilde sözlü olarak iletilmesi istenir. Sözsüz iletişim: Mesajın el kol hareketleri, jest ve mimiklerle (koşarak, işaret ederek) iletilmesi istenir. Yazılı İletişim: Mesajın bir kâğıda yazılması veya telefonla kısa mesaj olarak iletilmesi sağlanır. Görsel İletişim: Mesajın tahtaya çizilecek evrensel acil durum sembolleriyle ve renkli işaretlerle iletilmesi sağlanır. Örneğin tahtaya kırmızı tebeşirle bir yıldırım sembolü çizilir veya acil durum anlamına gelen bir ikon kullanılır. Canlandırmaların ardından yapılan tartışmada, her bir iletişim türünün çevresel maliyeti (kâğıt kullanımı, enerji tüketimi) ve acil durumlarda kaynak israfını önlemedeki rollerinin de değerlendirilmesi sağlanır. Her bir iletişim türünün hangi durumlarda daha etkili ve gerekli olduğu üzerine sınıf tartışması yapılır. Canlandırmalar, iletişim türünü doğru yansıtma becerisi açısından derecelendirme ölçeği kullanılarak değerlendirilebilir. Ardından öğrencilere iletişim çeşitlerini ile ilgili oyun kartları hazırlamaları istenir. Hazırlanan iletişim eşleştirme oyunu (kart oyunu) kartları oynatılarak öğrenilen kavramların pekiştirilmesi sağlanır. Oyun sonuçları bir çalışma yaprağı, eşleştirme testi, dereceli puanlama anahtarı ya da öğrencinin kendini değerlendirebilmesi için öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (OB4, E1.5, D5.1, SDB2.1, SDB2.2, KB2.7).
Kişiler Arası Etkili iletişim: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen öğrencilerin iletişim engellerini tanımalarını sağlamak için günlük yaşamdan örnek senaryolarla derse başlar. Kişiler arası iletişim engelleri ve bunları aşma yolları hakkında bilgi verilir. Ardından beden dilinin önemi vurgulanır. Beden dilinin iletişimdeki rolü uygulamalı canlandırmalarla deneyimlendirilir. Empatinin iletişim çatışmalarını çözmedeki önemi vurgulanarak öğrencilerin empatik yaklaşım becerilerinin geliştirilmesi sağlanır (OB1, SDB2.1). Öğrencilerden iletişim engellerini gösteren iletişim engelleri farkındalık panosu hazırlamaları istenir ve öğrenciler gruplara ayrılır. Her gruptan, kişiler arası iletişimi engelleyen etkenleri (örneğin önyargı, savunucu tutum, fiziksel engeller, kültürel farklılıklar, dil engelleri, iletişim çatışmaları, yargılama, alay etme gibi.) görsel ögelerle (resim, karikatür, grafik) destekleyerek bir pano hazırlaması istenir. Hazırlanan panolar sınıfta sergilenir ve her grup, panolarında yer verdikleri iletişim engellerini ve bu engelleri aşma yollarını sınıf ortamında sunar. Hazırlanan panolar, içerik ve sunum açısından dereceli puanlama anahtarı ve akran değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, OB1, OB2, OB4, KB2.5). Empati hakkında bilgi verildikten sonra öğrencilere kişiler arası iletişimde empatinin önemini anlatan empati çemberi canlandırmaları yaptırılır. Bu etkinlikte öğrenciler, empati kurmanın iletişimdeki dönüştürücü gücünü deneyimler. Canlandırma senaryoları şunlar olabilir: A Senaryosu (Empati kurulmadığı durum): Okulda yaşadığı bir sorunu anlatan bir öğrenciye, diğer öğrencinin boş ver, geçer veya sen de abartıyorsun gibi cevaplar vermesi. B Senaryosu (Empati kurulduğu durum): Aynı öğrencinin sorununu anlatması üzerine diğer öğrenci bu seni gerçekten üzmüş olmalı, anlıyorum veya kendini kötü hissetmen çok normal, ben olsam ben de üzülürdüm gibi empatik ifadeler kullanması. Empati kurulan senaryoda, anlaşıldığını hisseden bireyin çatışma veya tükenmişlik nedeniyle oluşabilecek verimlilik kaybını önleyerek hem insani hem de kurumsal sürdürülebilirliğe nasıl katkı sağladığı tartışılır. Her canlandırma çiftinden sonra iki durum arasındaki farklar, tartışmaya açılır. Öğrencilerden; hasta-hekim, hasta-hasta yakını ilişkisinden benzer örnekler vermeleri istenerek sağlık hizmetlerinde empatinin önemi vurgulanır. Empati kurma becerileri bir dereceleme ölçeği veya öz değerlendirme formu kullanılarak değerlendirilebilir (E1.5, E2.1, D5.1, D14.1, SDB2.1, SDB2.2).
Öğrencilere kişiler arası iletişimde beden dilinin önemini anlatan canlandırmalar yapılır. Öğrencilerden aynı sözlerin farklı beden dilleri kullanıldığında nasıl farklı anlamlar kazandığını ortaya koymak amacıyla kısa canlandırmalar yapmaları istenir. Senaryolar şu şekilde olabilir: 1. Senaryo: Tamam, senin dediğin olsun ifadesi önce göz teması kurarak, gülümseyerek ve onaylar şekilde baş sallayarak; ardından göz teması kurmadan, omuz silkerek ve alaycı bir ses tonuyla söylenir. 2. Senaryo: Bir hastaya yöneltilen ağrınız şiddetli mi? sorusu önce hasta ile aynı hizada oturularak ilgili bir yüz ifadesi ve yumuşak bir ses tonuyla daha sonra da ayakta durarak, dosyaya bakarak ve mekanik (monoton-duygusuz) bir ses tonuyla sorulur. Canlandırmaların ardından öğrencilere bu durumda siz nasıl hissederdiniz, ne düşünürdünüz? soruları yöneltilir. Sınıf ortamında farklı beden dili kullanımının alıcı üzerinde oluşturduğu duygusal etkiler ve iletişimin anlamı üzerindeki rolü tartışır. Canlandırmalar beden dilini etkili kullanma becerisi açısından bir gözlem formu ile değerlendirilebilir. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (SDB1.1, SDB2.1, SDB2.2, OB4, D5.1, D6.2, E3.8).
Toplumsal İletişim Kuralları: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen insan ilişkilerini düzenleyen toplumsal kuralları (görgü, gelenek-görenek, dinî kurallar, ahlak ve hukuk kuralları) karşılaştırmalı olarak sunar. Öğrencilerden toplumsal kuralların iletişim üzerindeki etkilerini kapsayan bir münazara yapmaları istenir. Öğrencilerin bu etkinlikten hareketle toplumun değer ve normlarını anlayarak onlarla etkili ve saygılı iletişim kurabilmek için stratejiler geliştirmeleri sağlanır (KB2.7, SDB2.1, SDB2.3). Öğrencilerle birlikte toplumsal kurallar afiş ve broşür tasarımı etkinliği yapılır. Öğrencilerden saygı, nezaket, empati, hasta hakları, dijital iletişim etiği gibi insan ilişkilerini düzenleyen temel toplumsal kurallardan birini seçmeleri ve bu kuralı görsel unsurlarla destekleyen bir afiş veya hasta bilgilendirme broşürü tasarlamaları istenir. Hazırlanan afişler sınıf panosunda sergilenir, broşürler ise sınıf içinde sunularak tasarım ve içerikleri üzerine tartışma yürütülür. Tasarımlar, mesajın doğruluğu ve görsel iletişim becerileri açısından bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir (D5.1, OB2, OB4, SDB2.1). Öğrenciler gruplara ayrılarak toplumsal kural canlandırmaları etkinliği gerçekleştirir. Her gruba görgü (protokol), gelenek-görenek, ahlak kuralları veya dinî kurallardan birini içeren bir iletişim senaryosu verilir [Örneğin yaşlı bir hasta ile iletişim kurarken kullanılan hitap şekilleri (görgü), farklı kültürden bir hasta için dinî inancına saygı gösterilen bir diyalog (dinî kural), zor bir hasta yakınına kötü haberi verme durumu (ahlaki ilkeler)]. Gruplar, bu senaryoları canlandırır. Canlandırma sonrasında sınıf; hangi kuralların nasıl uygulandığını, etkinliği ve olası eksiklikleri tartışır. Canlandırmalar, toplumsal kurala uygun davranış sergileme becerisi açısından bir gözlem formu ile değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, D5.1, D14.1, E1.5, E3.8, OB4). Toplumsal grupların özelliklerine göre etkili iletişim kurma hakkında bilgiler verildikten sonra öğrencilerden toplumsal grupları (çocuk, genç, yaşlı, engelli birey, farklı kültürden hasta, endişeli hasta yakını vb.) ve bu gruplarla etkin iletişim kurma yollarını özetleyen bir kavram haritası oluşturmaları istenir. Öğrenciler, hazırladıkları kavram haritalarını birbirleriyle paylaşır ve her gruba yönelik iletişim ipuçlarını günlük hayattan örneklerle açıklarlar. Hazırlanan kavram haritaları, ilişkilendirmelerin doğruluğu ve bütünlüğü açısından bir kontrol listesi kullanılarak değerlendirilebilir (KB2.5, OB1, SDB2.1, D5.1). Öğrencilerden bir hafta boyunca sosyal hayatın farklı alanlarında (aile içi, toplu taşıma, market, sağlık kuruluşu bekleme salonu, sosyal medya vb.) gözlem yapmaları ve toplumsal iletişim şekillerini (sözlü, sözsüz, resmi, samimi, çatışmacı, işbirlikçi) not almaları istenir. Edindikleri bilgileri gözlem raporu formatında hazırlayarak sınıfta sunmaları beklenir. Sunumlarda olumlu iletişim örnekleri vurgulanır, olumsuz örnekler için alternatif iletişim stratejileri tartışmaya açılır. Hazırlanan gözlem raporları, analiz derinliği ve sunum açısından bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Bu çalışma, öğrencilerin teorik kuralları gerçek dünyada tanımlama ve analiz etme becerisi kazanmalarını sağlar. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (OB4, E1.4, E3.8, SDB2.1, SDB2.3, KB2.7, KB2.16).
Sağlık Hizmetleri Sunumunda Etkili İletişim: Bu öğrenme birimi işlenirken öğretmen öğrencilerin dikkatini çekmek için önce sağlık hizmetlerinde etkili iletişim kurabilme üzerine kısa bir video veya vaka örneği sunar. Etkili iletişimin hasta memnuniyeti ve tedavi süreçleri açısından önemi vurgulanır (OB2, SDB2.1). Öğrencilerden, hasta ve hasta yakını ile iletişimin temel ilkelerini (empati, aktif dinleme, sözsüz iletişim, açık ve anlaşılır dil kullanma, saygılı hitap vb.) anlatan bir afiş veya hasta haklarını ve sorumluluklarını özetleyen bir bilgilendirme broşürü tasarlamaları istenir. Tasarlanan materyallerin bir kısmı hasta iletişim duvarında sergilenir, bir kısmı ise öğrenciler tarafından sınıf ortamında sunulur. Sunumda iletişim ilkelerinin neden önemli olduğu ve nasıl uygulanacağı vurgulanır. Tasarlanan materyaller ve sunumlar, bir dereceli puanlama anahtarı kullanılarak değerlendirilebilir (SDB2.1, OB2, OB4, D1.1). Hasta yakını ile etkili iletişim kurma ile ilgili bilgi verildikten sonra öğrencilere hasta ve hasta yakını ile etkili iletişim kurabilme ile ilgili klinik iletişim canlandırmaları etkinliği yaptırılır. Öğrenciler küçük gruplara ayrılır. Her grup, senaryolardan birini seçerek veya öğretmen tarafından verilen bir senaryoyu canlandırır: 1. Senaryo: Endişeli ve bilgi isteyen bir hasta yakınına durumu açıklamak. 2. Senaryo: Öfkeli ve memnuniyetsiz bir hastayla iletişim kurmak. 3. Senaryo: Ağrısı olduğunu ifade eden bir hastayı dinlemek ve sakinleştirmek. Canlandırmalardan sonra sınıf; iletişimin güçlü ve zayıf yönlerini, beden dilinin etkisini ve alternatif iletişim yollarını tartışır. Canlandırmalar, iletişim becerileri ve profesyonel davranışları ölçen bir gözlem formu ile değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, E3.8). Öğrencilere özel gereksinimli bireylerle etkili iletişim kurabilme ile ilgili bilgi verildikten sonra canlandırma yaptırılır. Bu etkinlikte öğrenciler, belirli engel gruplarına yönelik iletişim stratejilerini deneyimler. Gruplara şu canlandırma görevleri verilir: A Grubu: İşitme yetersizliği olan bir bireyle temel işaret dili (el sallama, gülümseme, yazılı not) ve beden dili kullanarak iletişim kurmak. B Grubu: Görme yetersizliği olan bir bireye kendini tanıtmak, fiziksel ortamı tarif etmek ve rehberlik etmek. C Grubu: Yaşlı ve demansı (bunama) olan bir hastayla sabırlı, tekrarlı ve sakin bir dil kullanarak iletişim kurmaya çalışmak. Canlandırmaların ardından her engel grubuyla iletişimde dikkat edilmesi gereken püf noktalar liste hâlinde oluşturulur ve sınıfla paylaşılır. Canlandırma performansları, özel gereksinimlere uygun iletişim stratejilerini uygulayabilme becerisine göre bir kontrol listesi ile değerlendirilebilir (SDB2.1, SDB2.2, SDB2.3, D5.1, OB1, KB2.16). Öğrencilere olağanüstü durumlarda etkili iletişim kurabilme ile ilgili bilgi verildikten sonra canlandırma yaptırılır. Acil ve stresli durumlarda sakin ve etkili iletişim becerilerini sergilemeleri istenir. Canlandırma senaryoları: 1. Senaryo: Triyaj (önceliklendirme) alanında panik içindeki bir grup hasta ve hasta yakınına yönelik net, kısa ve yönlendirici komutlar vermek. 2. Senaryo: Kötü haber (teşhis, vefat vb.) verme durumunda hasta yakınıyla nasıl iletişim kurulacağını göstermek. 3. Senaryo: Kalabalık ve gürültülü bir acil serviste ekip arkadaşlarıyla hasta bilgisi paylaşımını doğru ve hızlı bir şekilde yapmak. Canlandırmalarda acil durumlarda dahi kaynakların (ilaç, malzeme, enerji) verimli kullanımını sağlamak için ekip içi net ve koordineli iletişimin hayati önemi vurgulanır. Canlandırmaların ardından olağanüstü durum iletişiminin zorlukları, duygusal yükü ve bu yükü nasıl yönetebilecekleri üzerine bir grup tartışması yapılır. Canlandırmalar, stres altında etkili ve güvenli iletişim kurabilme becerisini ölçen bir dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilebilir. Öğrenme biriminin sonunda tanılayıcı dallanmış ağaç, bağlam temelli sorular, balık kılçığı, kavram haritası, çoktan seçmeli, kısa cevaplı, doğru/yanlış, boşluk doldurma soru tipleri, Venn şeması, karşılaştırma tabloları gibi ölçme ve değerlendirme araçları kullanılabilir (E1.4, E1.5, D5.1, SDB2.1, SDB2.2, KB2.7). Bireylerin duygu, düşünce ve davranışlarının iletişim sürecine etkisi, empati, aktif dinleme ve stres altında etkili iletişim becerileri Psikoloji dersi ile ilişkilendirilebilir.
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları DPO
- Derse Giriş10 dk
Sağlık Sisteminin Yapısı ünitesine giriş: Sağlıkla İlgili Kavramlar üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
- Keşfetme25 dk
Öğrencilerin sağlıkla İlgili Kavramlar ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.
- Uygulama35 dk
Öğrenciler sağlıkla İlgili Kavramlar ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Sağlıkla İlgili Kavramlar).
- Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerin "d) Sağlığı etkileyen etkenler açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; derecelendirme Ölçeği ile değerlendirilir.
Sınıf defteri: Sağlıkla İlgili Kavramlar; değerlendirme
Derse Giriş 10 dk
Sağlık Sisteminin Yapısı ünitesine giriş: Sağlıkla İlgili Kavramlar üzerine kısa bir sohbetle derse başlanır. 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü ile bağ kurularak derse giriş yapılır.
Keşfetme 25 dk
Öğrencilerin sağlıkla İlgili Kavramlar ile ilgili ön bilgileri sorularla ortaya çıkarılır; gerçek yaşam bağlamından bir örnekle konu keşfettirilir.
Uygulama 35 dk
Öğrenciler sağlıkla İlgili Kavramlar ile ilgili etkinlikleri bireysel ve grup çalışmasıyla uygular; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (Sağlıkla İlgili Kavramlar).
Sonuçlandırma 10 dk
Öğrencilerin "d) Sağlığı etkileyen etkenler açıklanır" düzeyine ulaşması gözlenir; derecelendirme Ölçeği ile değerlendirilir.
Farklılaştırma Boş
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Meslek Etiği ve İletişim Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Meslek Etiği ve İletişim
- Sınıf
- 9. Sınıf
- Ünite / Tema
- Sağlık Sisteminin Yapısı
- Konu
- Sağlıkla İlgili Kavramlar
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II DPO
Kazanımlar
Açıklamalar
- a) Sağlık kavramı biyolojik, fiziksel, psikolojik ve sosyolojik açıdan açıklanır.
- b) Objektif ve subjektif sağlık kavramları açıklanır.
- c) Hastalık ve hastalık davranışı kavramı açıklanır.
- d) Sağlığı etkileyen etkenler açıklanır.
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
- Anlatım
- Soru-Cevap
- Problem Çözme
- Gösterip Yaptırma
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Meslek Etiği ve İletişim Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Sağlıkla İlgili Kavramlar ile ilgili günlük yaşamdan ya da meslekten bir örnek veya soru ile derse başlanır.
Güdüleme
Sağlıkla İlgili Kavramlar konusunun meslekteki ve günlük yaşamdaki yeri vurgulanır.
Gözden Geçirme
Öğrencilerin konuyla ilgili ön bilgileri sorularla yoklanır.
Derse Geçiş
Haftanın kazanımı öğrencilerle paylaşılır: Sağlıkla ilgili kavramları açıklar.
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Anlatım, soru-cevap ve gösterip yaptırma ile:
1) Sağlık kavramı biyolojik, fiziksel, psikolojik ve sosyolojik açıdan açıklanır.
2) Objektif ve subjektif sağlık kavramları açıklanır.
3) Hastalık ve hastalık davranışı kavramı açıklanır.
4) Sağlığı etkileyen etkenler açıklanır.
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Öğrenciler gruplara ayrılır; sağlıkla İlgili Kavramlar ile ilgili problem/örnek olay grup çalışmasıyla çözülür ve sınıfla paylaşılır.
Özet
Haftanın konuları öğrencilerle birlikte özetlenir; bir sonraki dersin konusu duyurulur.
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Derecelendirme Ölçeği
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Gözlem Formu
- Öz Değerlendirme Formu
- Akran Değerlendirme Formu
- Kontrol Listesi
- Kavram Haritası
- Tanılayıcı Dallanmış Ağaç
- Yapılandırılmış Grid
- Venn Şeması
- Senaryo ve Oyun Tabanlı Uygulamalar
Grupla Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Grup çalışması gözlem formu
Öğrenme Güçlüğü Olan ve İleri Düzey Öğrenciler İçin Ek Ölçme-Değerlendirme
BÖLÜM IV — Planın Uygulanmasına İlişkin Açıklamalar
- Belirtilen tarihlerde ve haftalarda, müfredat programına göre değişiklikler yapılabilir.
- Öğrenci merkezli öğretim yöntemleri ve teknikleri aktif olarak kullanılacaktır.
- Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde çeşitlilik sağlanacak ve süreç odaklı değerlendirme yapılacaktır.
- Bireysel farklılıklar dikkate alınarak öğretime yön verilecektir.
- Teknoloji entegrasyonu ile öğrenme süreçleri desteklenecektir.