T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 7. SINIF SOSYAL BİLGİLER DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden gruplarda ve sosyal hayatta etkili iletişimin önemine dair merak ettikleri konuları tanımlamaları ve bu konuyla ilgili sorular oluşturmaları istenir (E1.1, E3.8). Etkileşimli tahta üzerinden görsel kaynaklar kullanılarak odaklanılacak temel kavramlar üzerinde durulur.

2. Keşfetme35 dk

   Öğrencilere okul, aile ve dijital ortam gibi farklı alanlardan seçilen yazılı ve görsel materyaller sunulur (OB1, OB4, OB2). Sunulan örnekler üzerinden olumlu ve olumsuz iletişim durumları incelenir. Öğrencilerden bu kaynaklardaki bulgulara dayanarak merak ettikleri noktaları belirlemeleri ve etkili iletişimin önemi üzerine sorular hazırlamaları istenir (E1.1, E3.8).

   SB.7.1.1
3. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin oluşturduğu sorulara yönelik bilgi toplama süreci yürütülür (OB1). Toplanan bilgiler kayıt altına alınırken; empati, sen/ben dili, farklılıklara saygı ve beden dili gibi kavramlar üzerinden iletişim durumları canlandırılır ve örnek olaylar değerlendirilir (D14, SDB2.1).

   SB.7.1.1
4. 30 dk
   Etkinlik 2

   Günlük hayatta ve dijital mecralarda iletişimi engelleyen unsurlar beyin fırtınası tekniği ile tartışılır. Bu sorunların nedenleri balık kılçığı tekniği kullanılarak belirlenir. Öğrencilerin birbirlerini dikkatle dinlemeleri sağlanır (D4, SDB2.2) ve iletişim engellerine çözüm sunan örnek olaylar üzerinde çalışılır.

   SB.7.1.1
5. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerden topladıkları bilgileri değerlendirerek olumlu iletişimin önemine dair çıkarımlar yapmaları istenir (KB2.10). Uygulama sürecinde gözlem formu ve kontrol listesi kullanılarak öğrencilerin etkili iletişim kurma becerileri değerlendirilir. Zenginleştirme kapsamında akran gruplarıyla iş birliği yaparak kısa film çekimi veya destekleme kapsamında zihin haritası oluşturma seçenekleri sunulur.

   SB.7.1.1

Sınıf defteri: SB.7.1.1 Dâhil olduğu gruplarda ve sosyal hayatta etkili iletişimin önemini…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerin daha önce hazırladıkları, gruplarda ve sosyal hayatta etkili iletişimin önemi ile ilgili merak ettikleri konuları içeren soruları (E1.1) tahtaya yazdırılır. Bu sorular üzerinden dersin içeriği hakkında genel bir çerçeve çizilir.

2. Keşfetme35 dk

   İletişim çatışmasının başladığı noktada kesilen bir örnek olay öğrencilere sunulur; olayın devamında neler olabileceği üzerine tartışılır (SDB2.2). Gelen cevaplar tahtaya yazılarak 'olumlu' ve 'olumsuz' davranışlar olarak gruplandırılır. Öğrencilerden bu senaryolar üzerinden çıkarımlar yapmaları istenir (KB2.10).

   SB.7.1.1
3. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin tahminleri ile örnek olayın devamı karşılaştırılır; çatışmayı uzlaşmaya dönüştüren davranışlar kaydedilir (OB1, SDB3.2). İletişimde anlayışlı ve barışçıl olmanın önemi vurgulanarak öğrencilere sevgi ve şefkat temelli iletişim davranışlarını içeren canlandırmalar yaptırılır (D15, D16).

   SB.7.1.1
4. 25 dk
   Etkinlik 2

   Yazılı ve görsel kaynaklar ile dijital içerikler kullanılarak (OB1, OB4, OB2) toplanan bilgilerin doğruluğu değerlendirilir. Öğrencilerden elde edilen bilgiler ışığında olumlu iletişimin önemine dair bir şiir, slogan veya özlü söz yazmaları istenir (E2.3, E3.3, E3.5).

   SB.7.1.1
5. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerin oluşturdukları ürünler (şiir, slogan vb.) dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Dersin başında sorulan soruların cevapları genel bir değerlendirme ile tahtada sunulur.

   SB.7.1.1

Sınıf defteri: SB.7.1.1 Dâhil olduğu gruplarda ve sosyal hayatta etkili iletişimin önemini…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden 'fırsat eşitliği' ve 'özel gereksinim' kavramları üzerine ön bilgileri sorgulanarak dersin konusuyla ilgili merak duygusu (E1.1) uyandırılır. Etkileşimli tahta üzerinden görsel kaynaklar kullanılarak konunun temel çerçevesi çizilir.

2. Keşfetme35 dk

   Öğrencilere özel gereksinimli bireylerin başarılarını içeren yazılı ve görsel kaynaklar (OB1, OB4) sunulur. Dijital içeriklerden de yararlanılarak (OB2) bu bireylerin başarılarına ilişkin durumlar gruplar halinde tartışılır (SDB2.1, SDB2.2). Öğrencilerin farklı bakış açılarını içeren çıkarımlar yapmaları (KB2.10) sağlanır.

   SB.7.1.2
3. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Konuşma halkası tekniği kullanılarak öğrencilerin özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmenin önemini fark etmeleri (E1.4, E1.5, E2.3, E3.3) sağlanır. Öğrencilerden kendilerini bu bireylerin yerine koyarak empati kurmaları ve toplumsal ilişkilerde duyarlı davranmaları (D14, D5, SDB2.3) istenir.

   SB.7.1.2
4. 30 dk
   Etkinlik 2

   Günlük hayatta karşılaşılan girişimlere ait görseller (rampa, hissedilebilir yüzey vb.) ve devlet projeleri incelenir. Bu unsurların ne olduğu ve amacına dair açık uçlu sorular yöneltilir; öğrencilerden bu çalışmaların bireyler için anlamını tartışarak yeni fikirler üretmeleri (SB.7.1.2.c) istenir.

   SB.7.1.2
5. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilere sunulan durumlar üzerinden balık kılçığı tekniği ile özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmeye yönelik çözüm önerileri üretmeleri istenir. Öğrencilerin ürettiği fikirler bir kontrol listesi (Kontrol Listesi) eşliğinde değerlendirilir.

   SB.7.1.2

Sınıf defteri: SB.7.1.2 Özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmeye yönelik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğrencilerden günlük yaşamlarında karşılaştıkları özel gereksinimli bireylere yönelik örnekler vermeleri istenir. Özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmenin birey ve toplum açısından önemi vurgulanarak, bu süreçte duyarlılık (D9, D15) ve destekleyici davranışlar sergilemenin önemi üzerinde durulur.

2. Keşfetme35 dk

   Öğrencilerden gruplar halinde özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmeye yönelik benzer girişimleri incelemeleri ve bu çalışmaların önemini tartışmaları istenir (SDB2.1, SDB2.2). Süreçte öğrencilerin empati kurarak destekleyici davranışlar sergilemeleri beklenir (D9, D15).

   SB.7.1.2
3. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden farklı özel gereksinim alanları belirlenerek bu alanlardaki mevcut çalışmaların incelenmesi ve beyin eseri tekniği kullanılarak yeni fikirler üretmeleri istenir (SDB3.1, E3.3). Üretilen özgün fikirler sınıfça tartışılır (SDB2.2).

   SB.7.1.2
4. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden belirlenen en özgün önerileri içeren bir proje tasarı hazırlamaları ve bu tasarımı sosyal medya panosu veya okul müdürlüğüne sunum için uygun hale getirmeleri istenir (E1.4, E1.5, E2.2, E3.5). Hazırlanan ürünler kontrol listesi ile değerlendirilir.

   SB.7.1.2
5. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerden geliştirilen fikirlerin sosyal hayatı nasıl iyileştirebileceğine dair görüşlerini sözlü olarak ifade etmeleri istenir (Zenginleştirme). Süreç sonunda üretilen proje tasarıları dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

   SB.7.1.2

Sınıf defteri: SB.7.1.2 Özel gereksinimli bireyler için fırsat eşitliğini sürdürmeye yönelik…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Türk toplumunun millî meseleler karşısında sergilediği tutum ve davranışlara yönelik merak uyandırılır (E1.1). Millî kimlik duygusu ile toplumsal birlikteliğin önemine dair kısa bir giriş konuşması yapılır (D19, D15). Etkileşimli tahta üzerinden güncel millî başarılar ve zorluklar görselleştirilir.

2. Keşfetme35 dk

   Millî Mücadele, terör, darbe, afet, bilim, sanat ve spor gibi konularda yaşananlara dair yazılı ve görsel kaynaklar sunulur (OB1, OB4). Süreçte dijital içeriklerden yararlanılarak Türk toplumunun bu durumlar karşısındaki tepkileri incelenir (OB2). Öğrencilerden sunulan görseller üzerinden toplumsal dayanışma noktaları tespit etmeleri istenir.

   SB.7.1.3
3. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Soru-cevap tekniği ile Millî Mücadele'den güncel spor başarılarına (Voleybol, Ampute Futbol, Mete Gazoz) kadar geniş bir yelpazede Türk toplumunun tutum ve davranışlarına ilişkin tahminler yapılır ve bu durumlar listelenir (OB1). Öğrencilerden 15 Temmuz veya 6 Şubat depremi gibi somut olaylara yönelik dayanışma örnekleri vermeleri istenir (D16.2).

   SB.7.1.3
4. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerle oluşturulan karşılaştırma tablolarında; millî meselelere yönelik tutumlar tarihsel süreç ve uyandırdığı duygular bağlamında karşılaştırılır (KB2.7, OB1). Bu çalışma ile öğrencilerin milletlerine karşı vefalı olma ve görev bilinci kazanmaları desteklenir (D15.2, D19.2, SDB3.3).

   SB.7.1.3
5. Sonuçlandırma20 dk

   Türk toplumunun millî meseleler karşısındaki tutumlarının toplumsal birlikteliğe etkileri değerlendirilir. Öğrencilerden bu tutumların gelecekteki olası millî meselelerde nasıl birer dayanışma örneği oluşturabileceğine dair çıkarımlar yapmaları istenir (KB2.10). Süreç sonunda öğrenilenler balık kılçığı yöntemiyle özetlenerek ders sonlandırılır.

   SB.7.1.3

Sınıf defteri: SB.7.1.3 Türk toplumunun millî meseleler karşısında gösterdiği tutum ve…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Türk toplumunun millî meseleler karşısındaki tutum ve davranışlarını içeren görsel materyaller sunarak öğrencilerin ön bilgilerini aktifleştirir. Küreselleşmenin bireysel ve toplumsal yaşamdaki değişimleri nasıl şekillendirdiğine dair kısa bir giriş konuşması yapılır.

2. Keşfetme35 dk

   Millî Mücadele Dönemi'ndeki birlik ruhu ile 15 Temmuz darbe girişimindeki tutum ve davranışlar etkileşimli tahta üzerinden karşılaştırılır (OB1). Bu iki dönemin benzerlik ve farklılıkları, ortaya çıkan duygular bağlamında analiz edilerek öğrencilere sunulur (KB2.7).

   SB.7.1.3
3. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden yapılan karşılaştırmalardan yola çıkarak gelecekteki olası millî meselelerde Türk toplumunun sergileyebileceği tutum ve davranışlara dair sözlü önermiler sunmaları istenir (SDB2.1, SDB3.1). Farklılaştırılmış eğitim kapsamında destekleme grubu için somut birer örnek verilmesi sağlanır.

   SB.7.1.3
4. 25 dk
   Etkinlik 2

   Türk toplumunun millî meseleler karşısındaki tutumlarının toplumsal birlikteliğe etkisini konu alan bir panel düzenlenir (SDB2.3). Panel sonrası öğrencilerden bu konuyu içeren bir kompozisyon yazmaları ve sınıfta paylaşmaları istenir (OB1, E1.4, E1.5, E2.2, E2.3, E3.3, E3.5).

   SB.7.1.3
5. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerin yazdıkları kompozisyonlar üzerinden toplumsal birliktelik vurgusu yapılır. Yazılı performans görevleri için derecelendirme ölçeği kullanılarak değerlendirme süreci tamamlanır.

   SB.7.1.3SB.7.2.1

Sınıf defteri: SB.7.1.3 Türk toplumunun millî meseleler karşısında gösterdiği tutum ve…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Küreselleşme kavramı ve bu sürecin ekonomi, ulaşım, iletişim gibi temel alanlarda yarattığı değişimlerin önemi üzerinde durulur (KB2.14). Öğrencilerin merak duygularını uyandırmak amacıyla (E1.1) küresel etkileşimin günlük yaşamdaki yansımaları üzerine kısa bir giriş yapılır.

2. Keşfetme35 dk

   Küreselleşmenin ekonomi, ulaşım, iletişim sistemleri, kültür, sağlık ve çevre sorunları bağlamında yarattığı değişimler çeşitli yazılı, görsel (OB4) ve dijital kaynaklar (OB2) kullanılarak incelenir (OB1). Öğrencilerin bu değişimleri bağlamdan kopmadan analiz etmeleri sağlanır.

   SB.7.2.1
3. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Küreselleşmenin ulaşım ve iletişim sistemlerindeki hızı, ticaret hacmindeki artışı ve kültürel etkileşimdeki yoğunluğu içeren örneklerin beyin fırtınası veya büyük grup tartışmalarıyla (SDB2.2) belirlenmesi istenir (SDB2.3). Küreselleşmenin olumsuz etkileri ele alınırken öğrencilerin özgürlük sınırlarını fark ederek toplumsal sorumluluk üstlenmeleri ve milli değerleri korumaları sağlanır (D11, D16).

   SB.7.2.1
4. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden küreselleşmenin insan ve toplum üzerindeki etkilerini yaratıcılık göstererek (E3.3) ifade etmeleri için bir kavram haritası oluşturmaları istenir. Zenginleştirme kapsamında küresel iklim değişikliğiyle mücadeledeki ulusal faaliyetler araştırılır; destekleme kapsamında ulaşım teknolojileri ile günlük yaşam örnekleri eşleştirilir.

   SB.7.2.1
5. Sonuçlandırma20 dk

   Küreselleşmenin insan ve toplum hayatındaki etkilerine dair öğrenilenlerin özetlenmesi (KB2.3) sağlanır. Öğrencilerin oluşturdukları kavram haritaları bir kontrol listesi veya derecelendirme ölçeği eşliğinde değerlendirilir.

   SB.7.2.1

Sınıf defteri: SB.7.2.1 Küreselleşmenin insan ve toplum hayatında meydana getirdiği değişimi…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftanın çıktıları (SB.7.2.2) kısa sorularla yoklanır; bölgesel ve Küresel Sorunların Çözümünde Ülkemizin Rolü konusuna dikkat çekilir. Atatürk Haftası(10-16 Kasım) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme35 dk

   Ülkemizin göç, mülteciler ve küresel iklim krizi sorunlarının çözümü kapsamındaki uygulamalarına ilişkin sınıflama tablosu oluşturmaları istenir. Oluşturulan tablolar ülkemizin, küresel ve bölgesel sorunların çözümüne yönelik girişimleri doğrultusunda yorumlanır.

   SB.7.2.2
3. Uygulama55 dk

   Bu süreçte ayrılıp birleşme tekniği kullanılabilir. Öğrenciler bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolünü sözlü, yazılı veya görsel olarak yorumlar. Öğrenciler, performans görevi kapsamında ülkemizin rolüne ilişkin görüş ve yorumlarını kısa sunumlarla sınıf içinde paylaşabilir (SDB2.1). Öğrencilerin sunumları kontrol listesi veya derecelendirme ölçekleri ile değerlendirilebilir.

   SB.7.2.2
4. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerin "Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolünü yorumlar" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

   SB.7.2.2

Sınıf defteri: SB.7.2.2 Bölgesel ve küresel sorunların çözümünde ülkemizin rolünü…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Osman Bey dönemi ile I. Süleyman (Kanuni) dönemine ait iki haritayı yan yana gösterir. Öğrencilerden iki harita arasındaki farkı söylemeleri istenir (OB4). Osmanlı sınırlarının kısa sürede bu denli genişlemesinin nedeni merak uyandıracak biçimde sorulur ve dersin bu soruları sorgulamak üzerine kurulacağı belirtilir (E1.1).

   SB.7.3.1
2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara Osman Bey, Orhan Bey ve I. Murad dönemlerine ait haritalar verilir. Öğrencilerden haritalar üzerinde her hükümdarın döneminde sınırların hangi yönlerde genişlediğini incelemeleri ve genişleyen bölgeleri işaretlemeleri istenir (SBAB10.1). Gruplardan haritada merak uyandıran noktaları not etmeleri istenir (SB.7.3.1.a).

   SB.7.3.1
3. 15 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara II. Mehmed (Fatih), I. Selim (Yavuz) ve I. Süleyman (Kanuni) dönemlerine ait haritalar verilir. Öğrenciler sınırların bu dönemlerde nasıl genişlediğini harita ve atlas üzerinde inceler (SBAB10.1). Gruplardan ilk üç dönemle karşılaştırarak merak ettikleri noktaları not etmeleri istenir (SB.7.3.1.a).

   SB.7.3.1
4. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen “Osmanlı Devleti sınırlarında kısa süre içerisinde bu kadar genişlemeyi nasıl sağlamış olabilir?” ve “Sizce Osmanlı Devleti’nin sınırlarının genişlemesi sadece askerî faaliyetlerin ve fetihlerin sonucu mudur?” sorularını yöneltir. Öğrencilerin görüşleri dinlenir ve tahtaya yazılır (SDB2.1) (SB.7.3.1.a).

   SB.7.3.1
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden Osmanlı Devleti’nin genişlemesini ve cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikalar (örneğin iskân, istimalet, cihad, gaza) hakkında merak ettikleri konuyu yazılı olarak tanımlamaları istenir. Tanımlar gruplarda paylaşılır ve her grup ortak bir merak konusu belirler (E1.1) (SB.7.3.1.a).

   SB.7.3.1
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden merak ettikleri konulara ilişkin, harita ve verilen kaynaklara dayanan soru kartları hazırlamaları istenir (E3.8). Bu süreçte 5N1K tekniği kullanılır; her kart ne, nerede, ne zaman, neden, nasıl ve kim sorularından en az birini içerir (SB.7.3.1.b).

   SB.7.3.1
7. Sonuçlandırma20 dk

   Gruplar hazırladıkları soru kartlarından birini sınıfa okur ve hangi kaynağa dayandığını söyler. Öğretmen kartların 5N1K tekniğine ve verilen kaynaklara uygunluğunu Kontrol Listesi ile, öğrencilerin katılımını Gözlem Formu ile kayıt altına alır. Gruplar birbirlerinin kartlarını Akran Değerlendirme Formu ile değerlendirir (SB.7.3.1.b).

   SB.7.3.1

Sınıf defteri: SB.7.3.1 Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derste tanımlanan merak konularını etkileşimli tahtada kısaca hatırlatır. Öğrencilerden Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olmasını sağlayan politikalardan hangisinin kendilerine en ilginç geldiğini bir cümleyle söylemeleri istenir (E1.1). Dersin, verilen kaynaklara dayanarak soru sorma, bilgi toplama ve toplanan bilginin doğruluğunu değerlendirme çalışmalarıyla ilerleyeceği duyurulur (KB2.8).

   SB.7.3.1
2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere ders kitabındaki ve dijital içerikteki fetih, gaza, iskân ve istimalet kavramlarını içeren metin ve haritalar verilir. Öğrencilerden bu kaynaklara dayanarak en az iki soru yazmaları istenir (E3.8). Sorular etkileşimli tahtada toplanıp konularına göre gruplandırılır (SB.7.3.1.b).

   SB.7.3.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara birer soru kümesi verilir; öğrenciler ders kitabından ve dijital kaynaklardan yararlanarak (E3.10, OB2) bilgileri çalışma kâğıdına not eder. Gruplar ulaştıkları bilgileri paylaşır, Türk tarihinin ve millî kimliğin oluşumuna katkı sağlayan unsurlara ilişkin değerlendirmelerini ve görüşlerini ifade eder (D19.2, OB1, E1.1). (SB.7.3.1.c)

   SB.7.3.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, İstanbul’un Fethi, Mısır Seferi ve Preveze Deniz Zaferi örneklerini sunar ve örnek olayların analizi için bir yönerge verir. Her gruba bir olay verilir; olayın nedenleri, kişileri ve sonuçlarına ilişkin bilgiler ders kitabı ve dijital içerikten toplanıp yönergedeki tabloya yazılır (OB1). (SB.7.3.1.c)

   SB.7.3.1
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar topladıkları bilgileri ikinci bir kaynakla karşılaştırır; tarih, kişi ve olay bilgilerinin tutarlılığı ile kaynağın güvenilirliği denetlenir. Yanlış ya da eksik bulunan bilgiler gerekçesiyle düzeltilir ve kontrol listesi işaretlenir (E3.10). (SB.7.3.1.ç)

   SB.7.3.1
6. 15 dk
   Etkinlik 3

   Örnek olaylar düşünsel, ahlaki ve empatik sorularla tartışılır: Olay dönemin kişileri için ne anlam taşımıştır, kararlar farklı tarafların gözünden nasıl görünür? Öğrencilerden olayların Osmanlı Devleti’nin cihan devleti olma sürecine etkisini doğruladıkları bilgilere dayanarak anlatmaları istenir (D14.1, E2.1, E3.6, E3.10). (SB.7.3.1.ç)

   SB.7.3.1
7. Sonuçlandırma20 dk

   Gruplar doğruladıkları bilgileri ve düzelttikleri hataları sınıfla paylaşır. Öğretmen, kaynakların güvenilirliğini değerlendirirken izlenen adımları öğrencilere özetletir. Öğrencilerden çalışma kâğıdını tamamlamaları ve kontrol listesiyle kendi bilgi doğrulama süreçlerini gözden geçirmeleri istenir (SDB1.3). Öğretmen, açık uçlu sorularla öğrenme kanıtlarını toplar (SB.7.3.1.ç).

   SB.7.3.1

Sınıf defteri: SB.7.3.1 Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen önceki derslerde incelenen kaynaklardan bir politika örneğini (fetih, iskân ya da istimalet) etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden bu politikanın Osmanlı Devleti'ne ne kazandırdığını tahmin etmeleri istenir (E3.8). Bu derste topladıkları bilgilerin doğruluğunu değerlendirecekleri, ardından bu bilgilerden çıkarım yapıp balık kılçığı oluşturacakları belirtilir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden daha önce inceledikleri kaynaklar ve örnek olaylardan edindikleri bilgileri ikili çalışmayla karşılaştırmaları istenir. Kaynaklar arasındaki ortak ve çelişen bilgiler ders kitabı ve etkileşimli tahta üzerinden işaretlenir (SB.7.3.1.ç). Çelişen bilgiler için hangi kaynağa neden güvenilebileceği tartışılır (E3.10).

   SB.7.3.1
3. 15 dk
   Etkinlik 2

   Açık uçlu sorular içeren çalışma yaprağı dağıtılır. Öğrencilerden topladıkları bilgilerin doğruluğunu kaynaklara başvurarak gerekçeleriyle yanıtlamaları istenir (SDB3.3, E3.1). Yanlış çıkan bilgiler sınıfta düzeltilir (SB.7.3.1.ç).

   SB.7.3.1
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden doğruluğu değerlendirilen bilgilerden hareketle Osmanlı Devleti'nin cihan devleti olmasını sağlayan politikalara ilişkin çıkarımlarda bulunmaları istenir (SB.7.3.1.d). Çıkarımlar "Bu bilgi bana şunu gösteriyor…" kalıbıyla yazılıp paylaşılır. Politikaların başarıya ulaşmasında vatan sevgisi ile görevini iyi yapmanın etkisi tartışılır (D19.1, E3.6, E3.10) (SB.7.3.1.d).

   SB.7.3.1
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde yapılan çıkarımlar doğrultusunda Osmanlı Devleti'nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan politikalara ilişkin balık kılçığı oluşturulur. Balığın başına ana sonuç, kılçıklarına politikalar (fetih, iskân, istimalet vb.) ve her birini destekleyen bilgi yazılır. Gruplar kılçıklarını birbirine gösterir ve eksik halkaları söyler (SB.7.3.1.d).

   SB.7.3.1
6. Sonuçlandırma20 dk

   Balık kılçıkları sınıfta asılır ve her grup bir politikayı sunar. Öğrencilerden bilgi doğrulama ve çıkarım sürecinde en çok zorlandıkları noktayı söylemeleri istenir (SDB1.3). Balık kılçığı dereceli puanlama anahtarı ile, çalışma yaprağı açık uçlu sorular yönünden değerlendirilir; akran değerlendirme formu ve kontrol listesi doldurulur (SB.7.3.1.d).

   SB.7.3.1

Sınıf defteri: SB.7.3.1 Osmanlı Devleti’nin cihan devleti hâline gelmesini sağlayan…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen tahtaya Fransız İhtilali ve Sanayi İnkılabı'nı yazar ve 'Avrupa'daki bu gelişmeler Osmanlı Devleti'ni neden yenilik yapmaya yöneltmiş olabilir?' sorusunu yöneltir (E1.1). Öğrencilerin tahminleri tahtada toplanır. Derste yeniliklerin nedenlerinin ve etkilediği unsurların kaynaklardan incelenerek belirleneceği duyurulur.

2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere Avrupa'nın sömürgecilik faaliyetleri, Rönesans, Reform, Aydınlanma Çağı, Sanayi İnkılabı ve Fransız İhtilali ile bunlara bağlı olarak XVIII. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti'nde yaşanan gelişmelerin yer aldığı tarih şeridi sunulur. Öğrencilerden şeritteki gelişmeleri sırasıyla okuyup Avrupa'daki ve Osmanlı'daki gelişmeleri farklı renklerle işaretlemeleri istenir (OB4, SB.7.3.2.a).

   SB.7.3.2
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara birer Avrupa merkezli gelişme verilir; gruplardan yazılı ve görsel kaynakları inceleyerek bu gelişmenin dünyada yarattığı etkileri ve buna bağlı olarak Osmanlı Devleti'nde yapılan yenilikleri not etmeleri istenir (OB1, KB2.8). Bulgular tahtadaki tarih şeridinin ilgili yerine yerleştirilir (SB.7.3.2.a).

   SB.7.3.2
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Dijital kaynaklardan da yararlanılarak Avrupa merkezli gelişmelerin dünya dengelerini nasıl etkilemiş olabileceği büyük grup tartışmasıyla ele alınır (OB2). Öğretmen 'Dünya dengeleri değişirken Osmanlı Devleti hangi alanlarda güçlük yaşamış olabilir?' sorusuyla tartışmayı yönlendirir (E3.8, SB.7.3.2.a).

   SB.7.3.2
5. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden inceledikleri kaynaklardan hareketle XVIII. yüzyıldan itibaren uygulanan askerî, sosyal, kültürel ve ekonomik yeniliklerin nedenlerini belirlemeleri ve defterlerine hazırlayacakları tabloya yazmaları istenir. Her nedenin yanına dayandığı kaynak not edilir (E3.6, SB.7.3.2.a).

   SB.7.3.2
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplardan her yeniliğin hangi alanları ve toplum kesimlerini etkilediğini kaynaklardan inceleyerek belirlemeleri istenir (KB2.8). Etkilenen unsurlar ilgili yenilikle eşleştirilerek tahtadaki tarih şeridine eklenir ve gruplar eşleştirmelerini sınıfa açıklar (SB.7.3.2.b).

   SB.7.3.2
7. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerden Balık Kılçığı şemasının baş kısmına seçtikleri bir yeniliği, kılçıklara ise bu yeniliğin nedenlerini ve etkilediği unsurları yazmaları istenir. Şemalar eşlerle değiştirilip Kontrol Listesi ile gözden geçirilir. Öğretmen, Gözlem Formu notlarıyla nedenlerle etkilenen unsurların ayrı ayrı belirlenip belirlenmediğini değerlendirir (SB.7.3.2.b).

   SB.7.3.2

Sınıf defteri: SB.7.3.2 Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı Devleti’nin uyguladığı…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Osmanlı Devleti’nin değişen dünya dengeleri karşısında uyguladığı yeniliklerin nedenlerinin önceki derslerde incelendiğini hatırlatır. Etkileşimli tahtada askerî, sosyal, kültürel ve ekonomik alanlardan birer yenilik örneği gösterilir. Öğrencilerden bu yeniliklerden hangi unsurların etkilenmiş olabileceğini tahmin etmeleri istenir (E1.1). Dersin etkilenen unsurların belirlenmesine ve etkilerin sorgulanmasına ayrıldığı belirtilir.

2. Keşfetme35 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki metin ve görselleri okuyarak Osmanlı Devleti’nin uygulamaya koyduğu yeniliklerin etkilediği askerî, sosyal, kültürel ve ekonomik unsurları belirlemeleri istenir (OB1, OB4). Belirlenen unsurlar ikili ya da gruplar hâlinde sınıflama tablosuna işlenerek kaydedilir (E3.6). Gruplar tablolarındaki sınıflamanın gerekçesini eleştirel bir bakışla gözden geçirip sınıfla paylaşır (E3.10) (SB.7.3.2.b).

   SB.7.3.2
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Büyük grup tartışmasında yeniliklerin askerî ve sosyal alanlardaki etkileri sorgulanır. Öğrencilerden yeniliklerin bu alanlarda neyi değiştirdiğini, kimleri nasıl etkilediğini ve beklenen sonucu verip vermediğini gerekçeleriyle söylemeleri istenir (E3.6, E3.10). Söz alma ve dinleme kurallarına uyulması sağlanır (SDB2.1, D14); tartışma öğretmence gözlem formuyla takip edilir (SB.7.3.2.c).

   SB.7.3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Aynı tartışma düzeniyle yeniliklerin kültürel ve ekonomik alanlardaki etkileri sorgulanır. Öğrencilerden bu alanlardaki etkileri askerî ve sosyal alanlardaki etkilerle karşılaştırmaları ve etkilerin hangi unsurlarda daha belirgin olduğunu açıklamaları istenir (E3.8). Öğretmen, tartışmayı kontrol listesiyle izler (SB.7.3.2.c).

   SB.7.3.2
5. 15 dk
   Etkinlik 3

   Osmanlı Devleti’nin yenilikleri uygulama sürecinde kurduğu Osmanlı-Avrupa ilişkileri aracılığıyla millî ve manevi değerlerimizin Avrupa ülkelerine nasıl etkilerde bulunduğu öğretmence açıklanır. Öğrencilerden ders kitabından örnekler bulup bu etkileşimin yeniliklerin etkilerine dair neyi gösterdiğini yorumlamaları istenir (OB1, D19) (SB.7.3.2.c).

   SB.7.3.2
6. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilere çalışma kâğıdı dağıtılır; askerî, sosyal, kültürel ve ekonomik alanların her biri için etkilenen bir unsur ile bu etkiye yönelik bir sorgulama sorusu yazılması istenir. Birkaç öğrenci yazdıklarını okur, akranlar kontrol listesiyle geri bildirim verir, öğrenciler kendi çalışmalarını gözden geçirir (SDB1.3). Öğretmen, 'Yenilikler en çok hangi alanı etkilemiştir?' açık uçlu sorusuyla dersi toparlar.

   SB.7.3.2

Sınıf defteri: SB.7.3.2 Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı Devleti’nin uyguladığı…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Osmanlı Devleti'nin uyguladığı yeniliklerden birini gösteren bir görsel sunar. Öğrencilerden bu yeniliğin kimleri ve neleri etkilemiş olabileceğini düşünmeleri istenir (E1.1). Geçen haftalarda incelenen neden ve etkilenen unsurlar kısaca hatırlanır. Bu hafta yeniliklerin etkilerinin sorgulanacağı ve neden-sonuç ilişkisinin ifade edileceği belirtilir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplara ders kitabından ve etkileşimli tahtadaki haritadan farklı birer yenilik verilir (SBAB10.1). Gruplar yeniliğin kimleri nasıl etkilediğini ve beklenen sonuçların gerçekleşip gerçekleşmediğini sorgular (KB2.8, E3.8). Bulgular, olumlu ve olumsuz etkiler olarak iki sütunda not edilir (SB.7.3.2.c).

   SB.7.3.2
3. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden çalışmalarında “Ben devlet yöneticisi olsaydım o dönemde şöyle bir yenilik de yapardım.” şeklinde bir bölüm oluşturmaları istenir. Bu bölümde önerilen yeniliğin olası etkileri de gerekçeleriyle yazılır (E3.3). Öğretmen, taslakları dolaşarak sorgulayıcı sorularla destekler (SB.7.3.2.c).

   SB.7.3.2
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar, seçtikleri yenilik için balık kılçığı çizer; kafaya yeniliği, kılçıklara nedenleri ve sonuçları yazar. Her neden ve sonucun hangi bilgiye dayandığı ders kitabından gösterilir (OB1). Öğretmen çalışmaları gözlemleyerek dönüt verir (SB.7.3.2.ç).

   SB.7.3.2
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Yenilikler çok yönlü bakış açısıyla değerlendirilir; öğrencilerin incelenen dönemin padişahlarıyla empati kurmaları desteklenir (D14.1, E2.1, SDB2.3). Her grup, balık kılçığı ve “Ben devlet yöneticisi olsaydım…” bölümüyle hazırladığı ürünü sunar; neden ve sonuçları bilgilere dayanarak ifade eder (SDB2.1). Ürünler dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilebilir (SB.7.3.2.ç).

   SB.7.3.2
6. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerden bireysel olarak bir yeniliğin neden ve sonuçlarını, dayandıkları bilgileri belirterek açık uçlu sorularla yazmaları istenir. Balık kılçığı ve performans görevi ürünleri dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrenciler, çalışmada en çok zorlandıkları noktayı belirterek öz yansıtma yapar (SDB1.3). Böylece hafta, yeniliklerin neden ve sonuçlarının ifadesiyle toparlanır (SB.7.3.2.ç).

   SB.7.3.2

Sınıf defteri: SB.7.3.2 Değişen dünya dengeleri karşısında Osmanlı Devleti’nin uyguladığı…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Önceki haftanın çıktıları (SB.7.3.2) kısa sorularla yoklanır; osmanlı Kültür ve Medeniyeti konusuna dikkat çekilir. Veremle Savaş Eğitimi Haftası (Ocak ayının ilk haftası) ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme35 dk

   Osmanlı kültür ve medeniyetini oluşturan unsurlardan yönetim, eğitim, hukuk, sanat, günlük hayat, vakıflar, ahi kültürü ve loncalara ilişkin yazılı, görsel veya dijital kaynaklar gruplar oluşturularak incelenir (OB1, OB2, OB4, SDB2.1, E3.6, E3.10).

   SB.7.3.3
3. Uygulama55 dk

   Bu süreçte ayrılıp birleşme tekniği kullanılabilir. Kaynaklardan elde edilen bilgiler doğrultusunda öğrencilerin Osmanlı kültür ve medeniyetini oluşturan unsurların toplum hayatına etkisine dair çıkarımlarda bulunmaları sağlanır.

   SB.7.3.3
4. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerin "Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarının özelliklerine ilişkin görüşlerine dayalı olarak oluşturduğu ürünü paylaşır" düzeyine ulaşması gözlenir; yazılı Sınav ile değerlendirilir.

   SB.7.3.3

Sınıf defteri: SB.7.3.3 Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarına ilişkin oluşturduğu ürünü…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ders kitabındaki Osmanlı gündelik yaşamına ilişkin görselleri gösterir ve öğrencilerden görsellerde gördüklerini söylemelerini ister (OB4). Cihad, fetih, gaza, iskân ve istimalet kavramlarının Osmanlı toplum yaşamıyla ilişkisi kısaca hatırlatılır. Bu derste bir Osmanlı ailesinin hayatından kesitleri yansıtan hikâye hazırlanacağı duyurulur.

2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ders kitabındaki metin ve görselleri gruplar hâlinde incelemeleri istenir. Öğretmen, İslam kültür ve medeniyetinin Osmanlı kültür ve medeniyetine etkisine ilişkin kısa açıklamalar yapar. Gruplar, aile hayatına dair buldukları bilgileri kaynak adıyla birlikte not eder (KB2.8) (SB.7.3.3.a).

   SB.7.3.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Her grup, topladığı kanıtlardan Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarının temel özelliklerine ilişkin en az üç çıkarım yazar. Çıkarımların hangi kanıta dayandığı çalışma kâğıdında gösterilir. Gruplar çıkarımlarını birlikte tartışarak gözden geçirir (E3.6) (SB.7.3.3.a).

   SB.7.3.3
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan, çıkarımlarına dayanarak bir Osmanlı ailesinin hayatından kesitleri yansıtacak hikâyenin kahramanlarını, mekânını ve olay akışını belirlemeleri istenir. Hikâyenin geçtiği yer harita üzerinde gösterilir (SBAB10.1). Hikâyede işlenecek kültür ve medeniyet unsuru ya da unsurları seçilir (SB.7.3.3.b).

   SB.7.3.3
5. 35 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hikâyelerini yazar. Hikâyede Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarının temel özelliklerinden birini veya birkaçını yansıtan içeriğe yer verilir (E3.2). Öğretmen grupları dolaşarak hikâyenin kanıtlara dayanıp dayanmadığını sorgular ve dönüt verir (SB.7.3.3.b).

   SB.7.3.3
6. Sonuçlandırma20 dk

   Gruplar hikâye taslaklarını, kanıta dayalı çıkarım ve unsur yansıtma ölçütlerini içeren kontrol listesiyle gözden geçirir. Öğretmen, grup çalışmalarını gözlem formuyla değerlendirir. Öğrencilerden çalışma kâğıdında 'Hikâyemde hangi unsuru hangi kanıta dayanarak işledim?' sorusunu yanıtlamaları istenir (SDB1.3).

   SB.7.3.3

Sınıf defteri: SB.7.3.3 Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarına ilişkin oluşturduğu ürünü…; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir Osmanlı kültür ve medeniyet unsuruna ve Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerinden birine ait birer görsel gösterir. Öğrencilerden iki görsel arasında kurabilecekleri bağı tahmin etmeleri istenir (E1.1). Bu hafta Osmanlı kültür ve medeniyetine ilişkin ürün oluşturulup paylaşılacağı, ardından Türkiye Cumhuriyeti'nin niteliklerinin inceleneceği açıklanır.

2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır. Her grup, ders kitabından bir Osmanlı kültür ve medeniyet unsuru seçer ve bu unsurun temel özelliklerine ilişkin kanıtları listeler (OB1). Gruplar, kanıtlardan hareketle kendi görüşlerini yansıtacak ürünün türünü ve içeriğini kararlaştırır (SB.7.3.3.b).

   SB.7.3.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar, seçtikleri unsuru drama ile canlandıracak kısa bir hikâye hazırlar. Canlandırmada Türk milletinin kültürel zenginliği ve bu mirasın gelecek nesillere aktarılmasının önemi vurgulanır (D15.2, D19.3, E1.5, E2.2, E2.3, E3.2, E3.3). Hikâye, topladıkları kanıtlara dayandırılarak ürün hâline getirilir (SB.7.3.3.b).

   SB.7.3.3
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar ürünlerini ve canlandırmalarını sırayla sınıfa sunar. Sunumdan sonra izleyen gruplar ürünün dayandığı kanıtlar ve görüşler hakkında soru sorar. Gruplar ürünlerinin bütüncül dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışmalarının akran değerlendirme formlarıyla değerlendirileceğini bilerek hazırlanır (SDB1.2, SDB1.3). Her grup, yanıtlarını görüşleriyle ilişkilendirir (SB.7.3.3.c).

   SB.7.3.3
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler ders kitabındaki ve Anayasa'daki ilgili metinleri okuyarak Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini çözümler (OB6). Her nitelik için anlamını ve günlük hayattaki bir örneğini çalışma kâğıdına yazar. Örnekler sınıfta paylaşılır (SB.7.4.1.a).

   SB.7.4.1
6. 15 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar, çözümledikleri nitelikleri ortak özelliklerine göre kendi belirledikleri başlıklar altında sınıflandırır. Sınıflandırmalarını gerekçeleriyle tahtaya yansıtır (KB2.8). Farklı gruplar arasındaki benzerlik ve ayrılıklar tartışılır (SB.7.4.1.b).

   SB.7.4.1
7. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerden Türkiye Cumhuriyeti'nin nitelikleri arasındaki ilişkileri balık kılçığı üzerinde göstermeleri istenir. Bu çalışma, sınıflandırmanın kanıtı olarak toplanır. Ürünler dereceli puanlama anahtarıyla, grup çalışmaları akran değerlendirme formuyla, bireysel katkılar gözlem formuyla değerlendirilir. Öğretmen, yapılan sınıflandırmaları kısaca özetler (SB.7.4.1.b).

   SB.7.3.3SB.7.4.1

Sınıf defteri: SB.7.3.3 Osmanlı kültür ve medeniyet unsurlarına ilişkin oluşturduğu ürünü…; SB.7.4.1 Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada çözümlenen Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini etkileşimli tahtada hatırlatır. Öğrencilere 'Bir devletin niteliklerini gruplamak ve yorumlamak neden gereklidir?' sorusu yöneltilir. Bu haftanın amacının, nitelikleri sınıflandırmak ve hak ve özgürlüklere katkılarını yorumlamak olduğu belirtilir; demokratik devlet, laik devlet, sosyal devlet, hukuk devleti kavramları kısaca yoklanır.

2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   T.C. Anayasası'nın 2. maddesi etkileşimli tahtada okunur. Öğrencilerden maddeyi inceleyerek Türkiye Cumhuriyeti'nin temel niteliklerini bireysel olarak belirlemeleri ve bir liste oluşturmaları istenir (OB1, OB6) (SB.7.4.1.b).

   SB.7.4.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Kartopu tekniğiyle bireysel listeler önce ikili, sonra dörtlü gruplarda paylaşılır (SDB2.2). Her aşamada listeler birleştirilir ve benzer nitelikler aynı satıra alınır. Son olarak ortak liste sınıf düzeyinde etkileşimli tahtada oluşturulur (SB.7.4.1.b).

   SB.7.4.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden verilen yazılı ve görsel kaynaklardan temel nitelikleri ve uygulama örneklerini incelemeleri, niteliklerin günlük yaşama yansımalarını çözümleyerek örnekler vermeleri istenir (OB1, OB4). Nitelikler ve ilişkili ifadelerle anlam çözümleme tablosu oluşturulur; nitelikler demokratik, laik, sosyal ve hukuk devleti olarak sınıflandırılır (OB6) (SB.7.4.1.b).

   SB.7.4.1
5. 15 dk
   Etkinlik 2

   Sınıf dört gruba ayrılır. Her gruba 'Katıldığınız bir toplantıda ülkenizin demokratik bir devlet olduğuna yönelik kanıtlar sunmanız bekleniyor. Kanıtlarınız neler olur?' sorusu yöneltilir. Öğrencilerden niteliği kendi ifadeleriyle, Atatürk milliyetçiliğine bağlı demokratik, laik, sosyal, hukuk devleti kavramlarıyla açıklamaları istenir (E3.3, SDB3.3) (SB.7.4.1.b).

   SB.7.4.1
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden cumhuriyetin temel nitelikleri ile bunların hak ve özgürlüklerin kullanılması ve korunmasına katkılarını yorumlayan kısa bir metin yazmaları istenir (D1.1, OB6). Yazım öncesinde tabloda yer alan örnekler gözden geçirilir. Metinler yazıldıktan sonra isteyen öğrenciler okur (SB.7.4.1.c).

   SB.7.4.1
7. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrencilerin yazdığı metinler, nitelikleri doğru kullanma ve hak ve özgürlüklere katkıyı gerekçelendirme ölçütlerini içeren kontrol listesi veya dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir. Öğrencilerden sınıflandırma tablosuna bakarak dört niteliğin birbirini nasıl tamamladığını birer cümleyle söylemeleri istenir. Öğretmen, hak ve özgürlüklerin korunmasında niteliklerin birlikte işlediğini vurgular (SB.7.4.1.c).

   SB.7.4.1

Sınıf defteri: SB.7.4.1 Türkiye Cumhuriyeti’nin temel niteliklerini özetleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanlığı ve bir mahkemeye ait görselleri gösterir ve öğrencilerden bu kurumların görevlerini tahmin etmelerini ister (OB4, E3.2). Önceki haftada ele alınan Cumhuriyet'in nitelikleri hatırlatılır. Bu hafta devletin yönetim yapısının, yani yasama, yürütme ve yargı organlarının incelenerek belirleneceği duyurulur.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ders kitabındaki yazılı ve görsel kaynakları inceleyerek yasama, yürütme ve yargı organlarını ve işlevlerini belirlemeleri istenir (SB.7.4.2.a, OB1, OB4). Gruplar her organ için bir kart hazırlar; kartta organın adı, temel işlevi ve organı oluşturan kurum örneği yer alır (KB2.3). Kartlar tahtada okunarak düzeltilir (SDB2.2).

   SB.7.4.2
3. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen kaynak metinlerden yararlanarak kuvvetler ayrılığı ve kuvvetler birliği kavramlarını ele alır. Öğrencilerden iki kavram arasındaki temel farkı kendi cümleleriyle ifade etmeleri ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin yönetim yapısını bu kavramlar çerçevesinde, hazırladıkları kartlara dayanarak belirlemeleri istenir (SB.7.4.2.a, KB2.4).

   SB.7.4.2
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler öğretmenin yönlendirdiği dijital kaynaklardan kuvvetler ayrılığı ve kuvvetler birliğiyle ilgili ek bilgileri inceler (SB.7.4.2.a, OB2, OB6, E3.2). Ardından Cumhuriyet'in ilk yıllarında yasama ve yürütme yetkilerinin mecliste toplanmasının nedenlerine ilişkin görüşlerini gerekçeleriyle sunar (E3.10). Öğretmen farklı görüşlerin kanıtlarla desteklenmesini ister (SDB2.1).

   SB.7.4.2
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden günümüzde yürütme yetkisinin kullanımına ilişkin yazılı ve görsel kaynakları, gerekirse dijital kaynakları da inceleyerek cumhurbaşkanlığı hükûmet sisteminin özelliklerini ifade etmeleri istenir (SB.7.4.2.a, OB1, OB2, OB4). Gruplar bulgularını bir özet tablosuna yazar (KB2.3). Her grup en önemli bulduğu özelliği gerekçesiyle sınıfa sunar (SDB2.2).

   SB.7.4.2
6. Sonuçlandırma20 dk

   Öğrenciler yasama, yürütme ve yargı organlarını ve işlevlerini gösteren bir kavram haritasını bireysel olarak tamamlar (SB.7.4.2.a, KB2.4). Öğretmen haritaları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler akran değerlendirme formuyla bir arkadaşlarının haritasına dönüt verir (SDB2.1). Öğretmen Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin yönetim yapısını tek cümleyle toparlar.

   SB.7.4.2

Sınıf defteri: SB.7.4.2 Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin yönetim yapısını çözümleyebilme; değerlendirme