1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Bilişim Teknolojilerinin Hayatımızdaki Yeri Dolu
- Ders
- Bilişim Teknolojileri ve Yazılım
- Sınıf
- 5. Sınıf
- Tema / Ünite
- Bilişim Teknolojilerinin Hayatımızdaki Yeri
- Konu
- Bilişim Teknolojilerinin Sınıflandırılması
- Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
“Bilişim Teknolojilerinin Hayatımızdaki Yeri” teması kapsamında öğrencilerin günlük yaşamda kullanılan bilişim teknolojilerini sınıflandırılabilmesi, bilişim teknolojilerinin etkilerini özetleyebilmesi, dijital vatandaşlık uygulamalarını sınıflandırabilmesi, yapay zekâya ilişkin temel kavramları ve özellikleri sorgulayabilmesi, bilgisayar sistemlerini çözümleyebilmesi, dosya ve klasör yönetimi ile ilgili temel işlemlerle çalışabilmesi amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra bilişim teknolojilerinin temellerini oluşturan kavramlar ve uygulamalar arasında ilişkiler kurularak bir bütün oluşturulması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
bilişim teknolojileridijital ayak izidijital bağımlılıkdijital etikdijital kimlikdijital vatandaşlıkteknoloji bağımlılığıProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
BTYAB1. Bilişim Teknolojileri Kullanma
Diğer Derslerle İlişki MEB
- ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Frayer Modeli
Dereceli puanlama anahtarı Gözlem formu Frayer modeli Web 2.0 araçları/e-içerikler Performans görevi
Performans görevi: Bu temadaki öğrenme çıktıları; dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu, Frayer modeli, Web 2.0 araçları/e-içerikler ve performans görevi ile değerlendirilebilir. Performans görevi olarak öğrenciler bilişim teknolojilerinin günlük yaşama etkileri, dijital vatandaşlık, yapay zekâ, bilgisayar sistemleri ve dosya yönetimi konularında sunum, poster veya etkileşimli etkinlik hazırlayabilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin temel dijital araçlarla (bilgisayar, tablet vb.) daha önce karşılaştığı ve bu araçların temel kullanımına yönelik deneyimlerinin olduğu kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Beyin fırtınası tekniğiyle öğrencilerin bilişim teknolojilerine ilişkin mevcut bilgi düzeyleri ve ön öğrenmeleri belirlenerek konuya yönelik bilgileri değerlendirilebilir.
Köprü Kurma MEB
Günlük yaşamda kullanılan ve iletişimi, etkileşimi kolaylaştıran bilişim teknolojilerinin bulunduğu açıklanarak ders içeriği ile ilişki kurulabilir.
Vatandaşlık kavramının tanımı ve temel özellikleri ile dijital vatandaşlık uygulamaları (sağlık, eğitim vb.) arasında anlamlı ilişkiler kurulabilir.
Öğrencilerin günlük hayatta karşılaştıkları yapay zekâ uygulamaları (örneğin sesli asistanlar, çevrim içi film veya müzik öneri sistemleri, yüz tanıma uygulamaları) ile derste işlenecek kavramlar arasında köprü kurulabilir.
Öğretmen, yapay zekânın yalnızca günlük hayatta değil, ülkemiz için önemli alanlar olan tarım ve turizmde de kullanıldığını vurgular. Örneğin yapay zekâ ile hava tahminlerine dayalı ekim planlaması yapılabileceğini, turistlerin ilgilerine göre dijital rehberlik hizmeti verilebileceğini açıklar.
Günlük yaşamdaki fiziksel kontrollerle veri girişi yapılabilen araçlarla (para çekme makinesi, pos cihazı vb.) bilgisayar donanımının kullanımı arasında ilişki kurulabilir.
Fiziksel ortamdaki dosya düzenleme ve klasörleme (raf düzenleme vb.) işlemleri ile dijital ortamda dosya ve klasör işlemleri arasında ilişki kurulabilir.
BTY.5.1.1.
Öğrencilere "bilişim teknolojileri" hakkında ne düşündükleri sorularak beyin fırtınası yapılır. Tahtaya, öğrencilerin bilişim teknolojileri ile ilgili düşünceleri yazılır. Bu aşamada, öğrenciler günlük hayatlarında karşılaştıkları bilişim teknolojilerini belirleyerek örnekler verir. Ardından öğretmen, bilişim teknolojilerine ilişkin temel kavramları (iletişim, bilgi, bilişim, teknoloji, BİT) tanıtır. Grup çalışması becerilerini ortaya koymaları açısından öğrenciler otomatik grup oluşturan web 2.0 aracıyla veya e-içerikler üzerinden rastgele küçük gruplara ayrılarak her bir gruba öğretmen tarafından hazırlanan kelime kavanozundan bir temel kavram seçtirilir (D3.4). Gruplar, belirlenen süre içinde kendi kavramları hakkında hazırlık yapabilir. Öğrencilerin araştırmalarına destek olmak için öğretmen herhangi bir tarayıcı programı kullanarak rehberlik edebilir. Gruplar araştırma sonuçlarını sınıfla paylaşarak temel kavramları belirler (SDB2.2). Belirlediği kavramları kullanım alanlarına göre gruplandırır. Diğer öğrencilerin sunum sırasında sorular sormaları teşvik edilir (KB2.8, E3.8). “Bilişim teknolojilerinin genel olarak sağladığı avantajlar neler olabilir?” sorusu beyin fırtınası tekniği ile tartışılır (E3.5, SDB2.1). Öğrenciler birbirlerinin fikirlerini dinler. Bilişim teknolojilerinin “hayatımızı kolaylaştırmak, hayatımızı hızlandırmak, maliyetleri azaltmak, verimliliği artırmak...” gibi avantajları üzerinde uzlaşarak ortak bir görüşe ulaşmaya çalışırlar (SDB2.2). Öğrencilerden geçmişte ve günümüzde kullanılan bilişim teknolojilerine örnek vermeleri istenir. Öğretmen geçmişteki bazı teknolojilere (daktilo, teyp, ilk bilgisayarlar vb.) ve günümüzdeki teknolojilere (dizüstü bilgisayarlar, akıllı telefonlar, bulut bilişim vb.) ilişkin görseller gösterir. Bu aşamada, öğrenciler görselleri inceleyerek benzerlik ve farklılıklarına göre eski ve yeni bilişim teknolojilerini ilişkilendirir. Grup çalışması becerilerinin geliştirilmesi amacıyla öğrenciler, renkli kartlar aracılığıyla rastgele oluşturulan küçük gruplara ayrılır ve her gruba geçmişten günümüze belirli bir teknolojiyi (bilgisayar, telefon vb.) inceleme görevi verilir (D3.4). Gruplar, verilen teknoloji hakkında araştırma yaparak geçmişte ve günümüzdeki biçimlerini karşılaştırmak için benzerlik ve farklılıkları birbiriyle ilişkilendirir. Bu süreçte, gruplar hazırladıkları bilgileri afiş olarak sunabilir. Sunum sırasında, bilişim teknolojileri arasındaki ilişkileri vurgulayarak düşüncelerini başkalarıyla tartışabilir ve başkalarını etkin şekilde dinleyebilir (SDB2.1, SDB2.2). Sunum sırasında, diğer öğrenciler sunum yapan grubun belirttiği benzerlik ve farklılıkları açık fikirlilikle değerlendirebilir (E3.5). Bu süreçte, farklı deneyimlere ve fikirlere saygılı bir şekilde yaklaşarak merakla sorular sorabilir (E3.8).
Yeşil ekran teknolojisi ile oluşturulmuş bir film sahnesini izleyip bu sahne üzerine düşünen öğrencilerden yeşil ekran teknolojisi hakkında merak ettiklerini paylaşmaları istenir (SDB1.1). Bu süreçte, farklı bakış açılarını keşfetmek ve yeni bilgilere açık fikirlilikle yaklaşmak için gözlem yapabilir ve sorular sorabilir (E1.1, E3.5). Öğrencilerin düşünceleri alındıktan sonra, sahnenin çekim süreci gösterilir ve ardından farklı yeşil ekran film sahneleri sunulur. Öğrencilere sinema ve televizyon alanında kullanılan diğer bilişim teknolojilerinin neler olabileceği sorulur. Gelen cevaplar tahtaya yazılarak öğrencilerin katkılarıyla liste oluşturulur. Bu teknolojiler kullanım alanlarına göre kategorize edilir. Öğrenciler, bilişim teknolojilerinin farklı alanlardaki kullanımına dair sorular sorarak konuya ilişkin zihinsel örüntülerini ifade eder (E3.8). Alınan cevaplar tahtaya liste hâlinde yazılarak kullanım alanlarına göre gruplandırılır. Bu süreçte, öğrenciler iş birliği içinde çalışarak fikirlerini paylaşabilir (SDB2.2). Eksik kalan alanlar öğretmen tarafından tamamlanır.
Ayrıca öğrencilerin bilişim teknolojilerinin toplumsal hayata etkilerini tartışmaları ve bu teknolojilerin hangi alanlarda daha fazla fayda sağladığını değerlendirmeleri istenir (SDB3.3). Öğrenciler bilişim teknolojilerinin topluma sağladığı katkıları değerlendirirken sorumluluk bilinciyle hareket eder, bu süreci sahip oldukları örneklerle zenginleştirir ve iç motivasyon geliştirerek katkılarını paylaşır (D16.3, SDB1.2). Öğrencilerin grup çalışması becerilerini geliştirmek için sayı verme yöntemiyle küçük gruplar oluşturulur ve her grup, seçtiği alandaki bilişim teknolojilerini tanıtan kısa bir sunum hazırlar (D3.4, SDB1.2, SDB2.2). Bu süreçte, öğrencilerin öğrenmelerini
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş10 dk
Öğrencilere günlük yaşamda karşılaştıkları teknolojik araçlar hakkında sorular yöneltilerek merak duygusu uyandırılır (E1.1). Bilişim teknolojilerinin temel kavramları ve kullanım alanlarına dair ön bilgiler etkileşimli tahta üzerinden tartışılır.
- Keşfetme25 dk
Öğrencilerden, devlet kurumlarınca geliştirilen dijital içerikler veya Web 2.0 oyunlaştırma araçları kullanılarak bilişim teknolojilerini kullanım alanlarına göre gruplandırmaları istenir (OB1). Bilişim teknolojilerindeki benzerlikler ve farklılıklar karşılaştırılır (KB2.7) ve kavram haritaları oluşturularak temel kavramların anlamlandırılması sağlanır.
BTY.5.1.1 - Uygulama35 dk
Öğrencilerden gruplar halinde günlük yaşamdaki teknolojik bilgileri karşılaştırdıkları (Zenginleştirme) birer sunum hazırlamaları istenir. Hazırlanan içerikler ve sunum becerileri; grup içi etkileşimi gözlemleyen bir gözlem formu ve yapılandırılmış kriterleri içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir (SDB2.2, D16).
BTY.5.1.1 - Sonuçlandırma10 dk
Öğrencilerin oluşturdukları kavram haritaları ve gruplarca hazırlanan sunumlar üzerinden Frayer Modeli kullanılarak bilişim teknolojilerinin sınıflandırılması konusu genel bir değerlendirmeye alınır. Öğrencilerden elde ettikleri bilgileri özetlemeleri (KB2.3) istenir.
BTY.5.1.1
Sınıf defteri: BTY.5.1.1 Günlük yaşamda kullanılan bilişim teknolojilerini sınıflandırabilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 10 dk
Öğrencilere günlük yaşamda karşılaştıkları teknolojik araçlar hakkında sorular yöneltilerek merak duygusu uyandırılır (E1.1). Bilişim teknolojilerinin temel kavramları ve kullanım alanlarına dair ön bilgiler etkileşimli tahta üzerinden tartışılır.
Keşfetme YZ 25 dk
Öğrencilerden, devlet kurumlarınca geliştirilen dijital içerikler veya Web 2.0 oyunlaştırma araçları kullanılarak bilişim teknolojilerini kullanım alanlarına göre gruplandırmaları istenir (OB1). Bilişim teknolojilerindeki benzerlikler ve farklılıklar karşılaştırılır (KB2.7) ve kavram haritaları oluşturularak temel kavramların anlamlandırılması sağlanır.
Uygulama YZ 35 dk
Öğrencilerden gruplar halinde günlük yaşamdaki teknolojik bilgileri karşılaştırdıkları (Zenginleştirme) birer sunum hazırlamaları istenir. Hazırlanan içerikler ve sunum becerileri; grup içi etkileşimi gözlemleyen bir gözlem formu ve yapılandırılmış kriterleri içeren dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir (SDB2.2, D16).
Sonuçlandırma YZ 10 dk
Öğrencilerin oluşturdukları kavram haritaları ve gruplarca hazırlanan sunumlar üzerinden Frayer Modeli kullanılarak bilişim teknolojilerinin sınıflandırılması konusu genel bir değerlendirmeye alınır. Öğrencilerden elde ettikleri bilgileri özetlemeleri (KB2.3) istenir.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Bilişim Teknolojileri ve Yazılım
- Sınıf
- 5. Sınıf
- Ünite / Tema
- Bilişim Teknolojilerinin Hayatımızdaki Yeri
- Konu
- Bilişim Teknolojilerinin Sınıflandırılması
- Önerilen Süre
- 2 ders saati (80 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Milli Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
Kaynaklar
- Bilişim Teknolojileri ve Yazılım Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Deney ve uygulama sırasında laboratuvar/atölye güvenlik kurallarına uyulur; kesici, ısıtıcı, kimyasal ve elektrikli araçlar yalnız öğretmen gözetiminde kullanılır; koruyucu gözlük/eldiven gerektiğinde takılır ve çalışma alanı etkinlik sonunda temizlenir.
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Frayer Modeli