Otizmli Öğrenci BEP Planı Örneği: Rutin, İletişim, Sınav

Otizm spektrum bozukluğu olan bir öğrencinin BEP'i, aynı sınıftaki başka bir kaynaştırma öğrencisinin BEP'inden en çok üç yerde ayrılır: eğitim ortamı düzenlemeleri, rutin ve sosyal iletişim amaçları, ölçme uyarlamaları. Dosyanın bölümleri aynıdır; farkı bu bölümlerin içine yazılanlar yaratır. Bu sayfada otizmli kurgusal bir 3. sınıf öğrencisi için baştan sona doldurulmuş 20 sayfalık bir BEP dosyası örneği ve bu farkların örnek dosyadaki karşılığı bölüm bölüm var. Altındaki formla aynı dosyayı kendi okulunuz, öğrenciniz ve dersiniz için birkaç dakikada Word ya da PDF olarak alabilirsiniz.

İndir: Otizmli öğrenci BEP örneği (Word, .docx) · PDF

Öğrenci, veli, okul ve öğretmen adları kurgusaldır. Dosya MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün (ÖERGM) BEP dosyası örnek formatı düzenindedir.

Otizmli öğrencinin BEP'inde neler farklı?

BEP dosyasının bölümleri her öğrencide aynıdır. Otizmli öğrencide bu bölümlerin içine şunlar girer:

• Eğitim ortamı düzenlemeleri: uyaranı az bir oturma yeri, resimli günlük program, geçişlerden önce uyarı ve zaman sayacı, sakin köşe ve mola kartı, kısa ve görselle desteklenen yönergeler.
• Eğitsel performans: derslerin yanında iletişim, sosyal etkileşim ve rutinlere uyum da gözlenebilir cümlelerle yazılır. "İletişim kurmuyor" yerine "isteklerini resimli kartla belirtiyor" gibi.
• Davranış problemi: ne zaman, ne kadar sürdüğü ve neyin işe yaradığıyla birlikte yazılır; bu bilgi ortam düzenlemelerinin dayanağıdır.
• Beceri amaçları: ders kazanımlarına ek olarak günlük rutinler ve sosyal iletişim için uzun ve kısa dönemli amaçlar.
• Ölçme uyarlamaları: sakin ve ayrı ortam, ek süre, azaltılmış soru sayısı, okunarak verilen yönerge, açık uçlu soru yerine eşleştirme.

Otizm, sayısı en hızlı artan tanı: MEB'e göre son beş yılda RAM'larda 93.447 öğrenci otizm tanısı aldı. Kaynaştırma öğrencilerinin kademe ve tanı dağılımı için kaynaştırma öğrencisi nedir yazısına bakın. Aşağıdaki bölümler bu beş farkın örnek dosyada nasıl yazıldığını gösteriyor.

Kendi öğrenciniz için doldurun

Okul adını, öğrencinin adını ve dersinizi yazın. Dersin kazanımları MEB öğretim programından gelir. Her kazanımı tek tek işaretlemek yerine öğrencinin o dersteki seviyesini seçin; seviye bütün ünitelere uygulanır, isterseniz ünite ünite değiştirirsiniz. En çok üç ders seçebilirsiniz.

Seviye	Kaba değerlendirmede	Planda
Çoğunu henüz yapamıyor	Kazanımların yaklaşık beşte biri +, beşte biri ±, kalanı −	Çok sayıda kısa dönemli amaç; ölçüt 3/5, eş zamanlı ipucu ve ipucunun giderek azaltılması
Kısmen yapabiliyor	Üçte bir +, üçte bir ±, üçte bir −	± kazanımlar "pekiştirme" amacı, − kazanımlar yeni amaç; ölçüt 4/5
Çoğunu yapabiliyor	Beşte üçü +, kalanı ± ve −	Az sayıda amaç, çoğu pekiştirme; doğrudan öğretim ve model olma

Formdan inen dosyada "+" işaretli kazanımlar performans cümlesine, "±" ve "−" olanlar kısa dönemli amaca dönüşür; bu akışın kendisi kaba değerlendirme formu nasıl doldurulur yazısında anlatılıyor. Amaçların başlama ve bitiş tarihleri BEP döneminin ders haftalarına sırayla dağıtılır; ara tatil ve yarıyıl tatili atlanır. Rapor tarihi ve sayısı, sağlık bilgisi ve aile iletişim bilgileri boş gelir, gelişim öyküsünde "…" ile bırakılan yerleri siz doldurursunuz. Kazanımları tek tek işaretlemek, amaç eklemek ya da silmek için formdaki "BEP aracında düzenle" bağlantısı dosyayı BEP Planı aracına aktarır.

Örnekteki öğrenci

Deniz ARSLAN, Örnek İlkokulu 3-B sınıfında. Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu raporunda eğitsel tanı "otizm spektrum bozukluğu"; tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme kararı var. Kısa cümlelerle konuşuyor, isteklerini çoğunlukla resimli kartla ya da tek kelimeyle belirtiyor. Harfleri ve rakamları erken öğrenmiş; rutin beklenmedik biçimde değiştiğinde ve teneffüs zilinde zorlanıyor. BEP geliştirme birimi Türkçe ve Matematik için eğitim planı, ayrıca rutinler ve sosyal iletişim için ayrı bir beceri planı hazırlıyor. İki ders için seviye "kısmen yapabiliyor" seçildi.

Eğitim ortamı düzenlemeleri (I. bölüm)

Otizmli öğrencide I. Öğrenci ve Aile Bilgileri sayfasının en uzun satırı "Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeler"dir. Örnekteki maddelerden bazıları:

• Öğrenci öğretmen masasına yakın, kapı ve pencereden uzak, uyaranı az bir sırada oturur.
• Gün başında resimli günlük program öğrenciyle birlikte gözden geçirilir; biten etkinliğin kartı çizelgeden kaldırılır.
• Etkinlik geçişlerinden önce sözel ve görsel uyarı verilir ("5 dakika sonra teneffüs"); geçişte zaman sayacı kullanılır.
• Program değişiklikleri (tören, nöbetçi öğretmen, gezi, sınav) bir gün önce resimli kartla anlatılır.
• Sınıfta sakin bir köşe ayrılır; öğrenci mola kartıyla kısa mola isteyebilir.

"Kullandığı materyal ve cihazlar" satırına öğrencinin okulda kullandığı destekler yazılır: resimli günlük program, ilk-sonra kartı, zaman sayacı, gürültü önleyici kulaklık. Sayfanın diğer satırları (kimlik, eğitsel tanı, yerleştirme kararı, aile bilgileri) her öğrencide aynı biçimde doldurulur.

Davranış problemi ve iletişim performansı (II. bölüm)

Otizmli öğrencinin eğitsel performans formunda Türkçe ve Matematik satırlarının yanında "Rutinler ve Sosyal İletişim" için de bir performans satırı vardır. Her satır seviyeyi özetleyen bir cümleyle başlar, ardından öğrencinin bağımsız yaptıkları, en sonda görsel destek ve öğretmen ipucuyla yaptıkları gelir. Formun otizmli öğrencide en belirleyici satırı davranış problemidir; örnekte şöyle yazıldı:

Rutin beklenmedik biçimde değiştiğinde (nöbetçi öğretmen, tören) ve teneffüs zilinde ellerini kulaklarına kapatıp sırasının altına giriyor; yaklaşık 3–5 dakika sürüyor. Sakin köşe ve mola kartı önerildiğinde 2 dakika içinde sakinleşip sırasına dönüyor.

Davranışın ne zaman çıktığı (rutin değişikliği, yüksek ses), ne kadar sürdüğü ve neyin işe yaradığı (sakin köşe, mola kartı) yazıldığı için I. bölümdeki ortam düzenlemeleri ve IV. bölümdeki kararlar bu satıra dayanır. Formun üç kısmının nasıl doldurulduğu ve performans cümlesinin nasıl kurulduğu eğitsel performans formu nasıl doldurulur bölümünde.

Kaba değerlendirme: temalarda tekrar eden çıktılar

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türkçe programında aynı öğrenme çıktıları her temada yeniden geçer: 3. sınıfta sekiz temada 111 satır var, bunların 20'si farklı çıktıdır. Örnekte bir çıktı hangi temada geçerse geçsin aynı işareti aldı ve eğitim planına yalnız bir kez amaç olarak girdi. Formun hangi sınıf programından doldurulduğu ve ± işaretinin resmî formda nereye yazıldığı kaba değerlendirme formu yazısında.

Derse özgü düzenlemeler (III. eğitim planı)

Planda "±" işaretli kazanımlar "[pekiştirme]" etiketiyle, "−" olanlar yeni amaç olarak yer alır. Örnekteki Matematik planından ilk amaçlar:

Kısa dönemli amaç	Ölçüt	Tarih
1.1 [pekiştirme] Deniz 1000'e kadar olan sayıları çözümler.	4/5 (%80)	26.10 – 30.10.2026
1.2 Deniz sayıları sıralar.	4/5 (%80)	02.11 – 06.11.2026
1.3 [pekiştirme] Deniz sayıları tek-çift olarak sınıflandırır.	4/5 (%80)	09.11 – 27.11.2026
2.3 Deniz analog ve dijital saatlerde zamanı okur ve yazar.	4/5 (%80)	04.01 – 15.01.2027

Tablonun altındaki derse özgü düzenlemeler otizmli öğrenci için şöyle: ders başında akış üç resimli kartla gösterilir (dinle – yap – kontrol et); çalışma kâğıdında bir sayfada tek etkinlik bulunur, uzun görev parçalara bölünür; sözlü cevap yerine gösterme, eşleştirme ya da seçme kabul edilir. Materyal sütunu derse göre değişir: Matematikte sayı blokları ve sayı doğrusu, Türkçede resimli kelime kartları ve kısa resimli metinler.

Programdaki çıktı cümlesi öğrencinin bugünkü performansı için büyükse bölün: "Deniz 1000'e kadar olan sayıları çözümler" yerine önce "100'e kadar", sonra "1000'e kadar" gibi. Uzun ve kısa dönemli amaçların, ölçütün ve tarihlerin yazım kuralları BEP nasıl hazırlanır rehberinde.

Rutinler ve sosyal iletişim planı

MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü 23 Ekim 2026'da Otizmi Olan Öğrenciler İçin Rutin Oluşturma Süreci Öğretmen Rehber Kılavuzu'nu yayımladı. Rehber; rutinlerin planlanması, uygulanması ve değerlendirilmesi, görsel ve sözel desteklerin kullanımı, etkinlikler arası geçişler, rutin değişikliklerinin yönetimi ve öğrencinin güçlü yönlerine uygun desteklerin seçimi konularında uygulama örnekleri veriyor. Rehbere EBA Özel Eğitim Materyal Platformu'ndan ulaşılıyor.

Örnekteki beceri planı bu başlıkları BEP'e taşır. Öğretmen yapımı kaba değerlendirme formunda iki ünite var:

Ünite	Değerlendirilen beceriler
Günlük rutinler	Sınıfa girince eşyalarını yerine koyup oturur · resimli programdaki etkinlikleri sırasıyla gösterir · biten etkinliğin kartını "bitti" kutusuna koyar · zaman sayacı bitince sonraki etkinliğe geçer · programdaki değişiklik kartla gösterildiğinde yeni etkinliğe katılır · teneffüs zilinde sırasını toplayıp çıkar
Sosyal iletişim	Adı söylenince konuşana döner · selamlaşmaya karşılık verir · yardım kartını kullanır ya da "yardım eder misin?" der · mola kartıyla izin ister · ikili oyunda sırasını bekler

Bu planda yöntem model olma ve ipucunun giderek azaltılmasıdır: yeni rutini önce öğretmen gösterir, öğrenci ipucuyla yapar, ipucu adım adım çekilir. Değerlendirme gözlem formu ve kontrol listesiyle yapılır. Formdaki "Rutinler ve Sosyal İletişim planını da ekle" kutusu açıkken bu plan sizin dosyanıza da eklenir; seviyeye göre işaretlenir.

Sınav uyarlamaları ve birim kararları (IV. bölüm)

Örnekte birim, Türkçe ve Matematik için destek eğitim odasında haftada 4 ders saati ve 4 haftada bir aile bilgilendirmesi kararlaştırdı. C bölümündeki kararlar otizmli öğrenci için şöyle yazıldı:

• Öğrencinin başarısı sözel ve yazılı değerlendirmelerde BEP'teki amaçlara göre yapılacaktır.
• Sınavlar sakin ve ayrı bir ortamda, soru sayısı azaltılarak ve ek süre verilerek yapılacaktır.
• Sınav yönergeleri kısa cümlelerle ve gerektiğinde okunarak verilecek; açık uçlu sorular yerine eşleştirme ve seçmeli soru kullanılacaktır.
• Tören, gezi, nöbetçi öğretmen gibi rutin değişiklikleri öğrenciye bir gün önce resimli kartla bildirilecektir.

Birimin kimlerden oluştuğu, bu kararların hangi toplantıda alındığı ve tutanağın yazımı BEP geliştirme birimi ve toplantı tutanağı yazısında.

Veli bilgilendirme: rutinin evde de sürmesi

Otizmli öğrencide aileyle iş birliğinin en somut konusu rutinlerin evde de aynı biçimde sürmesidir. Örnekte aile eğitimi kararı: evde okuldaki resimli günlük programın kullanılması ve sabah hazırlanma rutininin görsel çizelgeyle hazırlanması. Aile bilgilendirme planının ve BEP onayının nasıl doldurulduğu rehber öğretmen BEP'te ne hazırlar yazısında.

Sık sorulan sorular

Otizmli öğrenci için BEP hazır alınıp kullanılabilir mi?

Biçim ve örnek cümleler için evet, içerik için hayır. BEP öğrencinin performansına göre yazılır (ÖEHY md. 4/1-g). Formdan indirdiğiniz dosyadaki işaretler seçtiğiniz seviyeye göre otomatik konur; öğrencinizin gerçek kaba değerlendirmesine göre "BEP aracında düzenle" ile ya da Word'de düzeltin.

Otizmli öğrencinin her dersi için BEP hazırlanır mı?

BEP geliştirme birimi hangi derslerde eğitim planı hazırlanacağına, hangilerinde sınıf içi uyarlamayla yetinileceğine karar verir. Örnekte Türkçe ve Matematik için plan, diğer dersler için sınıf içi uyarlama kararı var. Formda en çok üç ders seçebilirsiniz; daha fazlası için BEP aracında ders ekleyin.

Rutin ve sosyal beceri amaçları BEP'e yazılabilir mi?

Evet. BEP formatındaki "Gelişim alanı / ders adı" sütunu yalnız derslerle sınırlı değildir; öğrencinin ihtiyacı olan gelişim alanları (iletişim, sosyal beceri, öz bakım) için de uzun ve kısa dönemli amaç yazılır. Bu alanlarda kaba değerlendirme öğretmen yapımı bir beceri listesiyle yapılır.

Otizmli öğrenci sınavlarda hangi uyarlamalardan yararlanır?

Uyarlamalar BEP geliştirme birimi kararıyla IV. bölüme yazılır: ayrı ve sakin ortam, ek süre, soru sayısının azaltılması, yönergelerin okunması, soru türünün değiştirilmesi. Öğrencinin başarısı BEP'teki amaçlara göre değerlendirilir (ÖEHY md. 24/1-a).

Başka bir sınıf ya da ders için örnek var mı?

Formda dersinizi aradığınızda 1–12. sınıf bütün derslerin kazanımları gelir; aynı düzende sizin dersiniz için dosya hazırlanır. Hafif düzeyde zihinsel yetersizliği olan 5. sınıf öğrencisi için ikinci bir örnek doldurulmuş BEP dosyası örneği yazısında.

Kaynaklar

• Otizmi Olan Öğrenciler İçin Rutin Oluşturma Süreci Öğretmen Rehber Kılavuzu (ÖERGM, 23 Ekim 2026) · EBA Özel Eğitim Materyal Platformu
• ÖERGM BEP dosyası örnek formatı (Word)
• Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı: Tüm Öğretmenler İçin Yol Haritası (ÖERGM)
• Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği — md. 4/1-g, 24/1-a, 47
• Öğrenme çıktıları: 2026-2027 Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Türkçe ve Matematik 3. sınıf öğretim programları