BEP Nedir, Ne Demek? Kimler İçin, Zorunlu mu?

BEP, bireyselleştirilmiş eğitim programının kısaltmasıdır. Özel eğitim ihtiyacı olan bir öğrenci için, izlediği öğretim programı temel alınarak, performansına göre yazılan ve alacağı destek eğitim hizmetlerini de gösteren yıllık programdır. RAM raporuyla özel eğitim ihtiyacı belirlenen öğrenci için, özellikle kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim görüyorsa, hazırlanması zorunludur ve öğrencinin başarısı BEP'ine göre değerlendirilir.

Bu yazı yalnız "BEP nedir?" sorusunu cevaplar: mevzuattaki tanım, kimler için hazırlandığı, zorunlu olup olmadığı, ne kadar geçerli olduğu, BEP planı, BEP dosyası, BÖP ve "BEP raporu" arasındaki fark ve notlandırmaya etkisi. BEP'i adım adım hazırlamak için BEP nasıl hazırlanır: süreç, takvim ve amaçlar rehberine geçin.

BEP ne demek?

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (ÖEHY) md. 4/1-g tanımı şudur:

Bireyselleştirilmiş eğitim programı: Özel eğitim ihtiyacı olan bireylerin takip ettikleri program esas alınarak gelişim özellikleri, eğitim ihtiyaçları ve performansları doğrultusunda hedeflenen amaçlara ulaşmaya yönelik hazırlanan ve bu bireylere verilecek destek eğitim hizmetlerini de içeren özel eğitim programını

Tanımda üç şey öne çıkar:

• Takip ettiği program: BEP ayrı bir müfredat değildir. Kaynaştırma öğrencisi sınıfındaki öğretim programını izler (md. 23/1-a); BEP bu programdan öğrenciye göre amaç seçer ve basamaklandırır.
• Performans: amaçlar öğrencinin bugün yapabildiklerine göre yazılır. Bu yüzden iki öğrencinin BEP'i aynı olmaz.
• Destek eğitim hizmetleri: destek eğitim odası, sınıf içi destek gibi hizmetlerin türü, süresi ve kimin vereceği de BEP'in parçasıdır.

Okullarda "BEP" kelimesi çoğu zaman programın kendisi için değil, onun kâğıttaki karşılığı olan BEP dosyası ya da öğretmenin dersi için yazdığı BEP planı için kullanılır. Terimlerin farkı aşağıda.

BEP kimler için hazırlanır?

Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nin (RAM) özel eğitim değerlendirme kurulu raporuyla özel eğitim ihtiyacı belirlenen öğrenciler için. Bu öğrenciler özel eğitim hizmetleri kurulunun kararıyla bir eğitim ortamına yerleştirilir: akranlarıyla aynı sınıfta tam zamanlı ya da özel eğitim sınıfında yarı zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme (md. 22/2), özel eğitim sınıfı ya da özel eğitim okulu. Öğretmenlerin en sık karşılaştığı durum tam zamanlı kaynaştırmadır: öğrenci sizin sınıfınızdadır ve BEP'i olur.

Eğitsel tanılar ORGM'nin eğitsel değerlendirme formunda şu başlıklarla geçer: bilişsel becerilerde sınırlılık, dil ve konuşma güçlüğü, özel öğrenme güçlüğü, otizm spektrum bozukluğu, görme yetersizliği, işitme yetersizliği, davranış ve uyum problemleri, bedensel yetersizlik, dikkat eksikliği. Tanıyı öğretmen koymaz; öğretmenin işi, sınıfta gözlediği güçlüğü rehberlik servisine bildirmek ve rapor geldikten sonra BEP'e katılmaktır.

2025/'26'da Türkiye'de 446.302 kaynaştırma öğrencisi vardı ve en kalabalık kademe ortaokuldu. Kaynaştırma öğrencisinin kim olduğu ve sayıların kademeye, cinsiyete ve tanıya göre dağılımı kaynaştırma öğrencisi nedir yazısında.

BEP'te neler yer alır?

ÖEHY md. 20/1 BEP'in içeriğini sayar:

1. Eğitim planında yer alan yıllık amaçlar ve kısa dönemli amaçlar,
2. Sunulacak destek eğitim hizmetinin türü, süresi ve hizmetin kimler tarafından nasıl sağlanacağı,
3. Öğretim ve değerlendirmede kullanılacak yöntem ve teknikler ile öğretim materyalleri,
4. Eğitim ortamına ilişkin düzenlemeler,
5. Davranış problemlerini önlemeye ya da azaltmaya, olumlu davranış kazandırmaya yönelik yöntem ve teknikler,
6. Öğrencinin kişisel bilgileri.

MEB Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü'nün (ORGM) 2022 BEP Dosyası Örnek Formatı bu içeriği beş bölüme yerleştirir:

Bölüm	İçerik	Kim yazar
I. Öğrenci bilgileri	Kimlik, yerleştirme kararı, eğitsel tanı, sağlık, destek hizmetleri, aile	Rehber öğretmen
II. Eğitsel performans	Gelişim öyküsü, her ders ve gelişim alanında performans, davranış problemi	Dersine giren öğretmenler
III. Bireyselleştirilmiş eğitim planı	Uzun ve kısa dönemli amaçlar, ölçüt, yöntem, materyal, tarih, değerlendirme	Dersin öğretmeni
IV. Birim kararları	Destek eğitim saatleri, aile bilgilendirme, sınav uyarlamaları gibi kararlar	BEP geliştirme birimi
V. Birim üyeleri	Unvan, ad, imza	Birim başkanı

Dosyaya bu bölümlerin yanında hangi eklerin girdiği (kaba değerlendirme formu, tutanaklar, veli onayı) ve her belgenin ne zaman hazırlandığı BEP dosyası hazırlama yazısında; bölümlerin kurgusal bir öğrenci için doldurulmuş hâli doldurulmuş BEP dosyası örneği yazısında.

BEP zorunlu mu?

Evet. Yönetmelikte dört dayanak var:

• md. 5/1-f: özel eğitim ihtiyacı olan bireyler için BEP geliştirilmesi ve eğitim programlarının bireyselleştirilerek uygulanması özel eğitimin temel ilkesidir.
• md. 20/1: bu bireyler için izleyecekleri program temel alınarak BEP hazırlanması esastır.
• md. 22/4: kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim yapılan okullarda BEP geliştirme birimi oluşturulması zorunludur.
• md. 24/1-a: tam zamanlı kaynaştırma öğrencisinin başarısı BEP'ine göre değerlendirilir.

Zorunluluk her ders için ayrı bir plan yazmak anlamına gelmez; hangi derslerde amaç yazılacağına okuldaki birim karar verir. Bu kararın nasıl alındığı BEP nasıl hazırlanır rehberinin "Her dersten BEP hazırlamak zorunlu mu?" bölümünde.

BEP'i kim hazırlar?

ÖEHY md. 47'ye göre BEP'i okuldaki BEP geliştirme birimi hazırlar: okul müdürü ya da görevlendirdiği müdür yardımcısının başkanlığında rehberlik öğretmeni, sınıf öğretmeni, dersini okutan öğretmenler, veli ve öğrenci. Veli birimin üyesidir; BEP'i inceleyip onaylar. Birimin kimlerden oluştuğu, görevleri, kaç kez toplandığı ve kuruluş yazısı BEP geliştirme birimi yazısında; dosyadaki her belgeyi kimin yazdığı BEP dosyası hazırlama yazısındaki tabloda.

BEP, BEP planı, BEP dosyası, BÖP ve "BEP raporu"

Okullarda bu kelimeler birbirinin yerine kullanılıyor. Mevzuattaki karşılıkları:

Terim	Ne demek
BEP	Bireyselleştirilmiş eğitim programı; yönetmelikteki adı (md. 4/1-g, 20).
BEP planı	Dersin öğretmeninin hazırladığı uzun ve kısa dönemli amaçlar tablosu; ORGM formatında III. Bireyselleştirilmiş Eğitim Planı.
BEP dosyası	BEP'in bütün belgeleri: I–V. bölümler, kaba değerlendirme formları, toplantı tutanakları, veli bilgilendirme ve onay.
BÖP	Bireyselleştirilmiş öğretim planı: bir kısa dönemli amacın derste nasıl öğretileceğini anlatan ders planı. Yönetmelikte ve ORGM formatında geçmez; bazı RAM'lar ve okullar ister.
"BEP raporu"	Resmî bir belge adı değildir. Kimi zaman öğrencinin RAM raporu, kimi zaman BEP dosyası, kimi zaman da dönem ya da yıl sonu BEP değerlendirme raporu için kullanılır.
BEP'li öğrenci	Kendisi için BEP hazırlanan, genellikle kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim gören öğrenci için okulda kullanılan ifade.

Dönem ve yıl sonunda amaçların nasıl değerlendirildiği ve rapora ne yazıldığı BEP yıl sonu değerlendirme raporu yazısında.

BEP öğrencinin notunu ve sınavlarını nasıl etkiler?

ÖEHY md. 24, tam zamanlı kaynaştırma öğrencisinin değerlendirilmesinde okulun kendi mevzuatına ek olarak şunları söyler:

• Öğrencinin başarısı BEP'ine göre değerlendirilir (24/1-a). Yazılıda sınıfın sorusu değil, BEP'teki amaç ve ölçüt esas alınır.
• Bütün ölçme ve değerlendirme süreçlerinde süre, ortam, yöntem, cihaz ve materyalde düzenleme yapılır (24/1-b): ek süre, soruların okunması, ayrı ortam, büyük punto gibi.
• Merkezi sınavlarda gerekli tedbirler alınır (24/1-c).
• İşitme yetersizliği, zihinsel yetersizliği veya otizmi olan öğrenci, velinin yazılı talebi ve birimin kararıyla yabancı dil dersinden muaf tutulabilir (24/1-ç).
• İlkokulda velinin yazılı talebi ve birimin kararıyla bir defaya mahsus sınıf tekrarı yaptırılabilir (24/1-f).

Sınav uyarlamalarının otizmli bir öğrenci için nasıl yazıldığına otizmli öğrenci için BEP planı örneğinde bakabilirsiniz.

BEP ne kadar geçerlidir?

BEP bir ders yılı için yazılır; md. 20 eğitim planında "yıllık amaçlardan" söz eder. Dönem sonunda ve ders yılı sonunda değerlendirilir; ertesi yıl öğrencinin yeni performansına göre yeniden yazılır. Yıl içinde amaç eklenip çıkarılabilir. Yıl içinde rapor alan öğrenci için süreç karar okula geldiği gün başlar. Hangi toplantının hangi haftada yapıldığı BEP nasıl hazırlanır rehberindeki 2026-2027 takviminde.

Öğretmen olarak BEP'teki payınız

Dersine girdiğiniz öğrenci için işiniz dersinizin kaba değerlendirmesi, eğitsel performans formundaki ders satırı ve birim kararlaştırdıysa dersinizin eğitim planıdır (uzun ve kısa dönemli amaçlar). Bunların sırası ve nasıl yazıldığı BEP nasıl hazırlanır rehberinde, kaba değerlendirme kaba değerlendirme formu nasıl doldurulur yazısında. Dersin BEP planını plan.dogru.app/bep/plan ile ORGM düzeninde Word olarak alabilirsiniz.

1. Arama kutusuna dersin adını ve sınıfını yazın
2. “BEP planına başla” satırına dokunun
3. Öğrenci kartı: okul, öğrenci ve RAM bilgileri (giriş yaptıysanız dolu gelir)
4. “İleri” ile ders adımına geçin; dersiniz seçili gelir
5. Tekrar “İleri”: kaba değerlendirme — kazanımlar MEB programından
6. Her kazanım için Yapar / Yapamaz / Kısmen seçin
7. Üst şerit adımları listeler; son adımda Word veya PDF iner

Sık sorulan sorular

BEP'in açılımı nedir?

Bireyselleştirilmiş eğitim programı. Yönetmelikte "program" geçer; okullarda dersin amaç tablosu için "BEP planı", bütün belgeler için "BEP dosyası" denir.

BEP zorunlu mu?

Evet. ÖEHY md. 20/1 özel eğitim ihtiyacı olan öğrenci için BEP hazırlanmasını esas sayar, md. 22/4 kaynaştırma yapılan okulda BEP geliştirme birimini zorunlu tutar, md. 24/1-a tam zamanlı kaynaştırma öğrencisinin başarısının BEP'ine göre değerlendirileceğini söyler.

BEP'li öğrenci ne demek?

RAM raporuyla özel eğitim ihtiyacı belirlenmiş, kendisi için bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlanan öğrenci. Çoğunlukla akranlarıyla aynı sınıfta, tam zamanlı kaynaştırma/bütünleştirme yoluyla eğitim görür; ayrıntı kaynaştırma öğrencisi nedir yazısında.

BEP bir hastalık ya da tanı mı?

Hayır. BEP bir eğitim programıdır. Tanıyı RAM'daki özel eğitim değerlendirme kurulu koyar; BEP o tanı ve öğrencinin performansı doğrultusunda okulda hazırlanan programdır.

BEP'i kim hazırlar?

Okuldaki BEP geliştirme birimi (ÖEHY md. 47). Dersin eğitim planını o dersin öğretmeni yazar, birim kabul eder. Birimin üyeleri ve görevleri BEP geliştirme birimi yazısında.

BEP ne kadar süre geçerlidir?

Bir ders yılı. Dönem ve yıl sonunda değerlendirilir, ertesi yıl öğrencinin yeni performansına göre yeniden yazılır.

BEP raporu nedir?

"BEP raporu" resmî bir belge adı değildir. Konuşmada çoğunlukla öğrencinin RAM raporu, BEP dosyası ya da dönem/yıl sonu BEP değerlendirme raporu kastedilir. Hangisinin istendiğini rehberlik servisine sorun.

BÖP nedir, BEP'ten farkı ne?

BÖP, bireyselleştirilmiş öğretim planıdır: BEP'teki bir kısa dönemli amacın derste hangi etkinlik ve materyalle öğretileceğini gösteren ders planı. BEP yıllık amaçları belirler, BÖP tek bir amacın öğretimini planlar. BÖP yönetmelikte ve ORGM formatında yoktur; bazı RAM'lar ve okullar ister.

Kaynaklar

• Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (RG 7.7.2018/30471, güncel metin) — md. 4/1-g, 5/1-f, 20, 22, 23/1-a, 24, 47, 48
• Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı: Tüm Öğretmenler İçin Yol Haritası (ORGM)
• ORGM BEP dosyası örnek formatı (Word)
• ORGM eğitsel değerlendirme istek formu (ilk inceleme) — eğitsel tanı başlıkları