Rehber Öğretmen BEP'te Ne Hazırlar? Eğitsel Performans Formu

Rehber öğretmen BEP'te dersin kazanımlarıyla değil, dosyanın bütünüyle ilgilenir. Onun hazırladığı belgeler şunlardır: kapak, I. Öğrenci ve Aile Bilgileri, bütün derslerin satırlarını tek formda toplayan II. Eğitsel Performans Formu (gelişim öyküsünü ve davranış problemini kendisi yazar), veli bilgilendirme planı ve BEP onayı. BEP geliştirme biriminin toplantı tutanaklarını ve kararlarını da çoğu okulda rehber öğretmen yazar, okul müdürü imzalar. Bu yazı bu belgeleri tek tek anlatıyor; en uzun bölüm eğitsel performans formunun nasıl doldurulduğu. İki araç var: BEP Dosyası (kapak, I. ve II. bölüm, veli formu) ve Birim Kararları ve Tutanaklar (kuruluş yazısı, toplantı tutanakları, IV. ve V. bölüm). İkisi de üyelik istemez; öğrenci ve aile bilgileri sunucuda saklanmaz, taslak yalnız sizin tarayıcınızda kalır.

1:52

1. Okulun adını yazın (giriş yaptıysanız okul bilgileri kendiliğinden dolar)
2. BEP Geliştirme Birimi: başkan ve üyeler (ÖEHY md. 47)
3. BEP uygulanan dersi arayın: “türkçe 5”
4. Dersi işaretleyin; birden fazla ders seçebilirsiniz
5. “İleri”: öğrenci ve aile bilgileri
6. Öğrencinin adını yazın
7. Eğitsel tanıyı RAM raporundaki gibi işaretleyin
8. Aile bölümü: anne, baba ve veli bilgileri
9. “İleri”: II. Eğitsel Performans Formu
10. Her ders için bir satır hazır gelir; performans düzeyini yazın
11. “İleri”: veli bilgilendirme planı ve BEP onayı
12. Ailenin hangi sıklıkla bilgilendirileceğini yazın
13. Bilgilendirme yolunu seçin
14. BEP onayı: velinin adı ve tarih
15. “İleri”: çıktı — kapak, I. ve II. bölüm, veli formu
16. “Word indir”: düzenlenebilir dosya iner (PDF de yanında)

Rehber öğretmen BEP dosyasında neyi hazırlar?

Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği BEP'i tek bir kişiye değil BEP geliştirme birimine verir (md. 47); birimin kimlerden oluştuğu ve görevleri BEP geliştirme birimi yazısında. İş birimin içinde bölünür. ORGM'nin 2022 BEP Dosyası Örnek Formatı'na göre dağılım şöyledir:

Dersin öğretmeninin işi (kaba değerlendirme ve amaçlar) kaba değerlendirme formu ve BEP nasıl hazırlanır yazılarında anlatılıyor. Aşağıdaki bölümler rehber öğretmenin masasından çıkan belgelerdir.

BEP dosyası kapağı ve I. Öğrenci ve Aile Bilgileri

Kapak dosyanın kime ait olduğunu gösterir: okul, ders yılı, öğrencinin adı ve sınıfı. Biçimi zorunlu değildir, ORGM formatı bir örnektir; zorunlu olan içeriktir, yani yönetmeliğin saydığı kişisel bilgiler (md. 20/1-e). I. bölüme şunlar girer:

• Kimlik: ad soyad, sınıf ve şube, okul numarası, doğum tarihi, cinsiyet.
• Eğitsel tanı: RAM raporundaki ifade. Araçta ORGM eğitsel değerlendirme formundaki başlıklardan işaretlenir, raporun cümlesi ayrıca yazılır.
• Yerleştirme ve rapor: yerleştirme kararının türü, tarihi ve sayısı; RAM raporunun tarihi, sayısı ve geçerlilik bitişi.
• Destek ve sağlık: önceki ve mevcut destek eğitim hizmetleri, kullandığı cihaz ve materyaller, ilaç ya da kısıtlama gibi sağlık bilgileri, sınıfta yapılan ortam düzenlemeleri.
• Aile: anne, baba ve farklıysa veli için ad, telefon, ev ve iş adresi.
• BEP süresi: başlangıç ve bitiş tarihi; araçta ders yılının ilk ve son gününden gelir.

RAM raporundaki tanıyı kendi cümlenizle yeniden yazmayın; dosyayı açan herkes rapordaki ifadeyi arar. Raporun geçerlilik tarihi ders yılı içinde doluyorsa bunu 1. toplantının gündemine alın.

Eğitsel performans formu nasıl doldurulur?

II. Eğitsel Performans Formu öğrencinin bugün ne yapabildiğini anlatır; III. bölümdeki amaçlar buradan çıkar. ORGM formatında form tek bölümdür ve üç kısımdan oluşur: gelişim öyküsü, ders ve gelişim alanı satırları, varsa davranış problemi. Formu rehber öğretmen derler: gelişim öyküsünü ve davranış problemini kendisi yazar, ders satırlarını dersin öğretmenlerinden toplar. Form 2. toplantıdan önce hazır olur ve birimin önüne gelir.

Gelişim öyküsü

Erken gelişim, okul geçmişi, aldığı destek eğitimler, ailenin anlattıkları. Kaynak veli görüşmesi ve RAM raporudur; rehber öğretmen yazar. Kısa tutulur: doğum yılı, okul öncesi, tanının ne zaman ve nasıl konduğu, önemli değişiklikler.

Ders ve gelişim alanı satırları

BEP uygulanan her ders için bir satır; gerekirse öz bakım ya da sosyal beceri gibi gelişim alanları için de. Satırı dersin öğretmeni kaba değerlendirmeye dayanarak yazar; rehber öğretmen satırları tek formda toplar. Kaba değerlendirmede "yapar (+)" işaretlenen kazanımlar performans cümlesine, "yapamaz (−)" ve "kısmen (±)" işaretlenenler III. bölümdeki kısa dönemli amaçlara gider.

Varsa davranış problemi

Problem davranışın tanımı: ne yapıyor, ne zaman, ne sıklıkla. IV. bölümdeki kararlara ve gerekirse davranış değiştirme programına temel olur. Ne kadar sürdüğünü ve neyin işe yaradığını da yazın; otizmli bir öğrenci için yazılmış örnek satır otizmli öğrenci için BEP planı örneği yazısında.

Performans cümlesi nasıl yazılır?

Performans cümlesi gözlenebilir ve ölçülebilir olmalıdır. İyi bir satır önce öğrencinin yapabildiklerini, sonra desteğe ihtiyaç duyduğu yerleri söyler; öğrencinin adıyla ve geniş zamanla yazılır:

Türkçe: Deniz iki üç paragraflık metinleri akıcı okur ve metindeki kişileri sayar. Ana fikri bulmakta ve olayları sıraya koymakta desteğe ihtiyaç duyar; yazılı yönergeleri sesli okununca uygular.

Matematik: Deniz 1000'e kadar doğal sayıları okur ve yazar, eldeli toplama yapar. Onluk bozmayı gerektiren çıkarmada ve problem metninden işlemi seçmede desteğe ihtiyaç duyar.

• Gözlenebilir fiil: "anlar, bilir, kavrar" yerine "okur, yazar, söyler, gösterir, işaretler".
• Hangi yardımla: öğrencinin desteğe ihtiyaç duyduğu yeri ve desteğin türünü yazın: "somut materyalle", "öğretmen sorularıyla", "sesli okununca".
• Yargı değil davranış: "Dikkati dağınık", "tembel", "başarısız" gibi yargılar performans değildir; yerlerine gözlenen davranışı yazın: "10 dakikadan uzun etkinliklerde görevi bırakır."

Kurgusal bir 5. sınıf öğrencisi için baştan sona doldurulmuş form (gelişim öyküsü; Türkçe, Matematik ve sosyal-duygusal gelişim satırları) doldurulmuş BEP dosyası örneği yazısında görülebilir. İşaretlerin forma nasıl konduğu kaba değerlendirme formu nasıl doldurulur yazısında.

Araçta eğitsel performans

Araçta ders satırları 1. adımda seçtiğiniz derslerden kendiliğinden açılır. Ders öğretmeni aynı tarayıcıda BEP Planı'nda kaba değerlendirme yaptıysa "Kaba formdan taslak üret" düğmesi "yapar" kazanımlarından taslak yazar, satırın köşesindeki YZ düğmesi de işaretlere göre performans metni önerir. Öğretmenler formlarını kâğıtta ya da e-postayla getiriyorsa satırları kendiniz yazarsınız.

Veli bilgilendirme planı ve BEP onayı

Veli birimin üyesidir (md. 47/2-ç); BEP ve birimin kararları ona anlatılır, onayı kayda geçer. ORGM formatında aileyle ilgili kararlar IV. bölümün B kısmındadır; çoğu okul bunu veli bilgilendirme formuyla birlikte tutar:

• Bilgilendirme sıklığı ve yolu: 4, 6, 8 ya da 12 haftada bir; telefonla, toplantıda ya da yazılı.
• Aile eğitimi: yapılacak mı, hangi yolla.
• Görüşme kaydı: tarih, konu, sonuç; her görüşme bir satır.
• BEP onayı: velinin adı ve onay tarihi. Veli 2. toplantıya katılamadıysa kararlar ona ayrıca sunulur, onayladığı tarih tutanağa yazılır.

Rehber öğretmenin takvimi: tutanaklar ve birim kararları

Kuruluş yazısı, tutanaklar ve IV. Birim Kararları birim başkanının, yani okul müdürünün sorumluluğundadır (md. 49/1-b); kâğıdı çoğu okulda rehber öğretmen hazırlar. Yönetmelik toplantı sayısı vermez, çalışma usulünü okul yönetimine bırakır (md. 47/5). Rehber öğretmen dosyanın bölümlerini yaygın uygulamadaki dört toplantıya göre yetiştirir:

Her toplantının gündemi, tutanağın bölümleri, IV. bölümdeki kalıp kararlar ve kuruluş yazısının dayanak paragrafı BEP geliştirme birimi ve toplantı tutanağı yazısında; yıl sonu toplantısında genel BEP değerlendirmesine ne yazılacağı BEP yıl sonu değerlendirme raporu yazısında. Tutanakları ve IV–V. bölümü Birim Kararları ve Tutanaklar aracı üretir:

1:53

1. Okulun adını yazın
2. Öğrencinin adı: öğrenci kartı üç BEP aracında ortaktır
3. Birim başkanı: okul müdürü ya da müdür yardımcısı (ÖEHY md. 47)
4. “+ Üye ekle” ile birim üyelerini ekleyin
5. “İleri”: toplantı tutanakları
6. 1. toplantının gündemi hazır gelir; görüşmeleri yazın
7. “+ Karar” ile toplantı kararını ekleyin
8. Kararı yazın
9. Dönem sonu ve yıl sonu tutanaklarını da buradan eklersiniz
10. “İleri”: IV. Birim Kararları
11. Hazır kararları işaretleyin ya da kendiniz ekleyin
12. Sınav uyarlaması da hazır karar olarak gelir
13. “İleri”: birim kuruluş ve görevlendirme yazısı
14. Dayanak maddeleri hazır gelir (ÖEHY md. 22/4, 47 ve 49/1-b)
15. “İleri”: çıktı — kuruluş yazısı, tutanaklar, IV–V
16. “Word indir”: tutanaklar ve birim kararları tek dosyada

Araçta tutanak türünü seçince gündem maddeleri hazır gelir; görüşmeleri ve kararları siz yazarsınız. V. bölümün imza tablosu 1. adımdaki üyelerden oluşur.

BEP Dosyası aracıyla adım adım

1. Okul ve ders. Okul adı, il, ilçe ve ders yılı; BEP geliştirme birimi başkanı ve üyeleri; öğrencinin BEP uygulanan dersleri (birden fazla seçilebilir). Giriş yaptıysanız okul bilgileri profilinizden gelir.
2. Öğrenci ve aile. Kimlik, eğitsel tanı, yerleştirme kararı, RAM raporu, destek, sağlık, ortam ve aile bilgileri.
3. Eğitsel performans. Gelişim öyküsü, her ders için performans düzeyi, varsa davranış problemi.
4. Veli bilgilendirme ve onay. IV-B planı, görüşme kaydı, BEP onayı, dönem ve yıl sonu değerlendirmesi.
5. Çıktı. Kapak + I. bölüm, II. Eğitsel Performans Formu, veli bilgilendirme planı ve onayı. Eksik zorunlu alan varsa liste çıkar ve ilgili adıma götürür. Word düzenlemeye uygundur, PDF aynı sırayla tek dosyadır.

Okul ve öğrenci kartı aynı tarayıcıdaki BEP araçlarında ortaktır; tutanak aracını açtığınızda öğrenciyi yeniden yazmazsınız. Ortak bir bilgisayarda çalışıyorsanız işiniz bitince "Formu temizle"yi kullanın. Dosyanın bütün bölümlerinin kurgusal bir öğrenci için doldurulmuş hâli doldurulmuş BEP dosyası örneği yazısında; dosyada hangi belgelerin bulunduğu ve hepsini kimin hazırladığı BEP dosyası hazırlama yazısında.

Sık sorulan sorular

Eğitsel performans formunu kim doldurur?

Her dersin satırını o dersin öğretmeni kaba değerlendirmeye dayanarak yazar. Gelişim öyküsünü ve varsa davranış problemini rehber öğretmen yazar ve bütün satırları tek formda toplar. Form 2. toplantıda birimin önüne gelir.

Eğitsel performans formu ne zaman doldurulur?

Kaba değerlendirmeler bittikten sonra, 2. toplantıdan önce. Yaygın uygulamada 2. toplantı Eylül sonu ile Ekim başında, kaba değerlendirmeler bitince yapılır; form bu toplantıdan önce tamamlanır ve eğitim planıyla birlikte birimin önüne gelir.

Rehber öğretmen BEP dosyasında hangi bölümleri hazırlar?

Kapak ve I. Öğrenci ve Aile Bilgileri, II. Eğitsel Performans Formu'nun derlenmesi, veli bilgilendirme planı ve BEP onayı, dönem ve yıl sonu değerlendirme özeti. Birim tutanaklarını da çoğu okulda rehber öğretmen yazar; imza ve sorumluluk birim başkanınındır.

BEP dosyası kapağı zorunlu mu?

Yönetmelik bir kapak biçimi tarif etmez; ORGM 2022 formatı örnektir. Zorunlu olan içeriktir: öğrencinin kişisel bilgileri ve BEP'in bölümleri (md. 20). Kapak dosyanın kime ait olduğunu gösterdiği için okulların çoğu kullanır.

Okulda rehber öğretmen yoksa BEP dosyasını kim hazırlar?

Birim yine kurulur ve dosya birimin sorumluluğundadır. Rehber öğretmeni olmayan okullarda görev dağılımını birim başkanı yapar; uygulamada dosyayı çoğunlukla sınıf öğretmeni ya da okul yönetimi hazırlar.

Veli 2. toplantıya katılmazsa BEP onayı nasıl alınır?

Alınan kararlar veliye ayrıca sunulur; veli onayladığında imzalar ve tarih tutanağa yazılır. Araçta tutanağın "Veli toplantıya katıldı" kutusu işaretli değilse kararların veliye sunulduğu tarihi ayrı bir alana yazarsınız.

BEP Dosyası aracına girdiğim bilgiler saklanıyor mu?

Hayır. Öğrenci ve aile bilgileri yalnız Word ya da PDF üretilirken sunucuya gider, veritabanına yazılmaz. Taslak sizin tarayıcınızda kalır; "Formu temizle" ile silinir.

Kaynaklar

• Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği (RG 7.7.2018/30471, güncel metin): md. 20, 22, 47, 48, 49
• Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı: Tüm Öğretmenler İçin Yol Haritası (ORGM)
• ORGM BEP dosyası örnek formatı (Word)