10. Sınıf Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Atölye Yıllık Planı 2026-2027

10. Sınıf Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Atölye Yıllık Planı — Kaynaklar ve İçerik

10. sınıf Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Atölye dersi, Yenilenebilir Enerji Teknolojileri alanında haftada 8 ders saati okutulur; yıllık planında 9 öğrenme birimi, 288 ders saati ve 155 kazanım yer alır. Yıl, “Güneş Santral Alanının Hazırlanması” öğrenme birimiyle başlar (Saha Ölçümleri Yapma İşlemi, Saha Topraklama Ağı Kurma İşlemleri, Yer Altı Kablo Sistemini Hazırlama İşlemleri); aradaki 7 öğrenme biriminin ardından “Hibrit (Güneş-Rüzgâr) Sistem Kurulumu” öğrenme birimiyle biter.

• 10. Sınıf Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Atölye Günlük Planları (haftalık ders planları)
• Yenilenebilir Enerji Teknolojileri 10. Sınıf Çerçeve Öğretim Programı (ÇÖP)
• Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Atölye Ders Bilgi Formu (DBF)
• Ders İçeriği

  Yenilenebilir Enerji Teknolojileri - Yenilenebilir Enerji Teknolojileri (Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi) alanında Yenilenebilir Enerji Teknolojileri Atölye dersi 10. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 8 ders saati.

  Üniteler ve Konular

  1. Güneş Santral Alanının Hazırlanması (32 ders saati)

  • 1. Saha Ölçümleri Yapma İşlemi
    • Güneş santralinin topraklama ölçümünü yapar.
    • 2 ayrı referans noktası belirleyerek her noktada sahanın kot farkının ölçülmesi sağlanmalıdır.
    • Belirlenen sahaya en uygun yerlere topraklama yapılması gerekliliği üzerinde durulmalıdır.
  • 2. Saha Topraklama Ağı Kurma İşlemleri
    • Saha topraklama ağını kurar.
    • Topraklamanın önemi ve topraklama yapılmadığında oluşabilecek sorunlardan bahsedilmelidir.
    • Belirlenen noktalara yapılacak ızgaralar mümkünse okulda hazırlanmalıdır.
    • Sahadaki tüm topraklama noktalarını işaretleyerek topraklama direncinin ölçülmesi sağlanmalıdır.
    • Topraklama noktaları bir proje şeklinde ölçülü bir şekilde çizdirilmelidir.
  • 3. Yer Altı Kablo Sistemini Hazırlama İşlemleri
    • Yer altı kablo sistemini yapar.
    • Yer altı kablolarının nereye geleceği ve nasıl yapılacağı öğrenciler ile birlikte planlanmalıdır.
    • Yer altı kablo döşemesi yapılan yerlere yer altı kablo uyarı şeridi çekilmelidir.

  2. Güneş Enerjisi (Fotovoltaik) Panel Sistemleri Kurulumu (64 ders saati)

  • 1. Fotovoltaik Sistem Yön ve Açı Belirleme İşlemleri
    • Pusula ve açı ölçer ile en iyi ışınım alınan yeri belirleme işlemini yapar.
    • Panellerin güneye bakacak şekilde projenin planlanmasına dikkat edilmelidir.
    • Bölgeye uygun ışınım açısını tespit ederken yakın bölgede kurulan fotovoltaik santrallerdeki panellerin açılarıyla uyumlu olmasına dikkat edilmelidir.
  • 2. Metal Taşıyıcı(konstrüksiyon) Montajı İşlemi
    • Tespit edilen yere temel ankrajı yapılarak belirlenen açıya uygun metal taşıyıcı (konstrüksiyon) montaj işlemini yapar.
    • Beton ile güney yönünün 90 derecede olup olmadığına dikkat edilmelidir.
  • 3. Projeye Uygun Fotovoltaik Panellerin Montaj İşlemleri
    • Metal taşıyıcı (konstrüksiyon) üzerine belirlenen fotovoltaik panellerin sabitlenmesi işlemini yapar.
    • Konstrüksiyon üzerine gelen panellerin dizilimine dikkat edilmelidir.
    • Fotovoltaik panellerin konstrüksiyon üzerinde sabitlendiğinden emin olunmalıdır.
  • 4. Projenin Kablo Bağlantı İşlemleri
    • Projeye uygun şekilde güneş enerjisi (fotovoltaik) panellerinin seri,paralel bağlantılarını yapar.
    • Fotovoltaik panellerin bağlantısını yaparken seri bağlantılarla gerilim yükseleceğinden ara verme durumlarında güvenlik önlemlerinin alınmasına dikkat edilmelidir.
    • Fotovoltaik panellerin bağlantısının projeye ve kullanılacak eviriciye (invertere) uygun olup olmadığına dikkat edilmelidir.
    • Paralel bağlantısı yapılan fotovoltaik panellerin birbiri üzerinden akım geçirmemesine dikkat edilmelidir.
    • Bağlantı yapılırken panellerin yapılarını bozabilecek bir kısa devre olmamasına dikkat edilmelidir.
  • 5. Fotovoltaik Sistemin Topraklama Bağlantısı İşlemleri
    • Metal taşıyıcı (konstrüksiyon), güneş enerjisi (fotovoltaik) panellerini topraklar ve diğer tüm topraklama işlemlerini yapar.
    • Tüm topraklamaların birbirine bağlı olduğundan emin olunmalıdır.
    • Topraklama dirençleri dikkatli bir şekilde ölçülmelidir.
    • Uygun topraklama direnci sağlanamadığı takdirde topraklama işlemi baştan yapılmalıdır.

  3. Güneş Enerjisi (Fotovoltaik) Santralinin Elektrik-Elektronik Montajı Yapımı (48 ders saati)

  • 1. Güç Ünitesi Montaj İşlemleri
    • Evirici (inverter), kesici, parafudr ve pano topraklama işlemlerini yapar.
    • Bağlanacak eviricinin (inverterin) gücünün dikkatli bir şekilde hesaplandığına bakılmalıdır.
    • Eviricinin (inverterin) kumanda panosunun kablo bağlantılarına dikkat edilmelidir.
    • Eviriciye (invertere) yapılan bağlantıların sağlamlığı kontrol edilmelidir.
    • Evirici (inverter) kumanda panosunun her türlü hava şartına uygun olup olmadığı kontrol edilmelidir.
  • 2. Tevzi(aktarım) Pano Montaj İşlemleri
    • Tevzi panosunun bara, kesici ve topraklama bağlantısını yapar.
    • Bağlantı yapılmadan önce hatta enerji olup olmadığı kontrol edilmelidir.
    • Tevzi panolarına numara vererek bağlantıların kontrolü sağlanmalıdır.
    • Bara bağlantılarının sağlamlığı kontrol edilmelidir.
    • Kesicinin sisteme göre uygun olup olmadığını kontrol ediniz.
    • Yapılan bağlantılardaki kabloların gevşek olmadığı kontrol edilmelidir.
  • 3. AG/OG Panolarının Montaj İşlemleri
    • Panolara mesnet izolatörlerinin, bağlantı baralarının montajını ve topraklama bağlantısını yapar.
    • Mesnet izolatörleri bağlantısı kontrol edilmelidir.
    • Bara bağlantılarında gevşek bir bağlantı olmadığından emin olunmalıdır.
    • Topraklama bağlantısı kontrol edilmelidir.
  • 4. Güç Kablolarını Döşeme İşlemleri
    • Tevzi panolar arası geçiş kablolarını ve tevzi pano ile AG panosu arasındaki bağlantıları yapar.
    • Güç kablolarının bağlantıları kontrol edilmelidir.
    • Güç kablolarının kesitleri ölçülerek kontrol edilmelidir.
  • 5. Veri Kablolarını Döşeme İşlemleri
    • Üniteler ile tevzi pano arasına projede belirtilen veri kablolarının bağlantısını yapar.
    • Veri kablolarının testlerinin yapılmasına dikkat edilmelidir.
    • Doğru veri kablosunun kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilmelidir.
  • 6. Güneş Enerjisi (Fotovoltaik) Panel Grubunu Eviciriye(inverter) Bağlama İşlemleri
    • Güneş enerjisi (fotovoltaik) panel grubundan gelen her kabloya etiket yapıştırarak kabloları uygun soketle eviriciye (invertere) bağlantısını yapar.
    • Panellerin bağlantısı yapılmadan önce voltmetre ile enerji gelip gelmediği kontrol edilmelidir.
    • Panellerin bağlantısı yapılırken oluşabilecek arklara karşı önlem alınmalıdır.
    • Paneller bağlanırken oluşacak arklardan sistemin zarar görmemesi için önlemler alınmalıdır.
    • Panellerin projeye uygun bağlantısının yapılmasına dikkat edilmelidir.
    • Yanlış bağlantı yapılıp yapılmadığı kontrol edilerek var ise kablolamanın yeniden yapılması sağlanmalıdır.

  4. Şebeke ve Veri Bağlantısının Kontrolü ve Test Üretimi (40 ders saati)

  • 1. Şebeke Kontrolü İşlemleri
    • Güç kontrol kartını kontrol ederek güç kabinlerini devreye alma işlemini yapar.
    • Güç kontrol kartı kontrol edilmeli herhangi bir toz vb. var ise temizlenerek işlem yapılmalıdır.
    • Güç kabinleri devreye alındığı ilk anlarda izlenerek herhangi bir olumsuz durum yaşanıp yaşanmadığı kontrol edilmelidir.
  • 2. Eviriciyi(inverter) Devreye Alma İşlemi
    • Eviriciyi (inverteri) devreye alma işlemini yapar.
    • Eviriciyi devreye almadan önce tüm güvenlik önlemlerinin alındığından emin olunmalıdır.
    • Eviriciyi devreye aldıktan sonraki ilk anlarda izlenmeli ve oluşabilecek arızaların ilk andaki izlenimle belirli olacağı unutulmamalıdır.
    • Evirici devreye alındıktan sonra bağlı bulunan elemanlar kontrol edilmelidir.
  • 3. Veri Bağlantı İşlemleri
    • Üniteler arası veri kablolarını döşeme işlemini yapar.
    • Veri kablolarına etiket verildiğinden emin olunmalıdır.
    • Etiketlenen veri kablolarının bilgisi bir kağıda yazılarak bir nüshası panoda bir nüshası saklanmak üzere ilgili kişilere verilmelidir.
  • 4. Güç ve Kontrol Ünitesinin Genel Kontrol İşlemleri
    • Kesici bağlantı noktalarındaki gerilim ve akımı ölçerek üretilen gücün kontrolünü yapar.
    • Kesici de ölçüm yaparken yüksek güç barındıran bir koruma elamanı olduğu unutulmamalıdır.
    • Kesicinin ölçümleri yapılmadan önce tüm güvenlik önlemlerinin alındığından emin olunmalıdır.
    • Kesici ölçümü yapılırken bağlantıları gevşetmemek ya da zarar vermemek gerektiği unutulmamalıdır.
  • 5. Hareketli Güneş Enerjisi (Fotovoltaik) Panel Sisteminin Mekanik Kontrol İşlemleri
    • Hareketli sistemdeki rulmanlar, bağlantı noktalarındaki kabloları, pistonların bağlantı pimleri ve ankraj bağlantı cıvatalarının kontrolünü yapar.
    • Kontrolü yapılan elemanların arızalı olanları yenisiyle değiştirilmelidir.
    • Kontrol edilirken bazı elemanların arızalanmadığı fakat aşınıma uğramış olduğu gözlenirse onunla ilgili gerekli önlemlerin ileride daha büyük bir aksaklığa yol açmaması için acilen alınmasına dikkat edilmelidir.
  • 6. Test Üretimini Yaparak Sistemin Kontrol İşlemleri
    • Eviricinin (inerveterin) üretimini, ayırıcı ve kesici manevralarını yaparak bu işlemin SCADA üzerinden izleniminin kontrolünü yapar.
    • Evirici üretimi scada üzerinden kontrol edilmelidir.
    • Scada üzerinden ayırıcı ve kesici manevraları izlenmelidir.
    • Yapılan izlemelerde malzemelerde ya da sensörlerde herhangi bir problem var ise tespit edilerek düzeltilmelidir.

  5. Rüzgâr Türbini Kurulumu (32 ders saati)

  • 1. Türbin Direği ve Gergi Tellerinin Temel İşlemleri
    • Türbin direğine uygun temeli kazarak betonlama işlemleriyle sabitleme tablasını temele gömme yapar.
    • Türbin direği çukuru hesabının projede kullanılacak direğe uygun olup olmadığı kontrol ettirilmelidir.
    • Türbin direğinin çukurunu kazarken tüm güvenlik önlemlerinin alındığından emin olunmalıdır.
    • Türbin temeline beton atılmadan önce tüm hazırlıkların yapılmış olmasına dikkat edilmelidir.
    • Türbin temel betonu atılırken sürekli su terazisi ile temel kontrolü yapılmalıdır.
    • Temel betonu tam olarak donmadan türbini dikme işlemi yapılmamasına dikkat edilmelidir.
    • Türbin dikme işlemi aynı hafta içerisinde yapılacak ise betona hızlı dondurucu eklenmesi gerektiği unutulmamalıdır.
    • Gerekli değilse betona hızlı dondurucu eklenmemesine özen gösterilmelidir.
  • 2. Direk ve Kılavuz Direğin Montaj İşlemleri
    • Türbin direği ile kılavuz direğin bağlantısını yapar.
    • Kılavuz direğin tam ve sağlam bir şekilde türbin direğine bağlandığından emin olunmalıdır.
    • Kılavuz direkten geçen halat hesaplanmalıdır.
    • Kılavuz direği tirfora bağlama yöntemlerinden en uygun olanı seçilmelidir.
    • Kılavuz direk kaldırılmadan önce tüm güvenlik önlemlerinin alındığından emin olunmalıdır.
  • 3. Bağlantı Şemasına Göre Türbini Ana Direğe Bağlama İşlemi
    • Türbin kablolarını bağlayarak türbin kafasını direğin başına bağlar.
    • Türbin kablolarının bağlantıların yapılmadan önce türbin direği içerisinden geçirilmesi unutulmamalıdır.
    • Türbin kablolarını ana direğe bağlarken kırılma ya da bozulma olmamasına dikkat edilmelidir.
    • Türbine bağlanan kabloların türbin döndüğünde zarar görüp görmediği kontrol edilmelidir.
    • Türbini ana direğe bağladıktan sonra cıvataların sıkılığı kontrol edilmelidir.
  • 4. Kanatları, Gövde ve Kuyruğu Türbine Bağlama İşlemi
    • Türbin kanatlarını, türbinin burnu ve kuyruğunun bağlantısını yapar.
    • Türbin kanatlarının bağlantıları kontrol edilmelidir.
    • El ile döndürme yapılarak kanatların bağlantılarının sıkılığı kontrol edilmelidir.
    • Türbinde en çabuk yıpranan malzemenin kanatlar olduğu unutulmamalıdır.
    • Türbin kuyruğu yekpare değil ise bağlantısının sağlamlığı kontrol edilmelidir.
    • Türbin kuyruğunun doğru rüzgâr yönüne döndürme yapıp yapmadığı kontrol edilmelidir.
  • 5. Yıldırımdan Koruma, Topraklama, Flaşör Bağlantı İşlemleri
    • Rüzgâr türbininin yıldırımdan koruma ve topraklama işlemlerini yapar.
    • Yıldırımdan koruma elemanının montajının uygun yere yapıldığından emin olunmalıdır.
    • Topraklama işleminin doğru olup olmadığını kontrol etmek amacıyla toprak direnci ölçülmelidir.
    • Toprak direnci uygun değilse topraklama işlemi tekrardan gözden geçirilmelidir.
  • 6. Direğin Kaldırılıp Sabitlenmesi İşlemi
    • Gergi halatlarını bağlayarak direği dikkatli ve kontrollü bir şekilde kaldırma işlemini yapar.
    • Gergi halatlarının boşluklarının alındığından emin olunmalıdır.
    • Direk kaldırılmadan önce tüm iş güvenliği ve sağlığı tedbirlerinin alındığından emin olunmalıdır.
    • Direk kaldırılmadan önce gergi tellerinin bağlantıları kontrol edilmelidir.
    • Direk kaldırılırken işlemlerin adım adım kontrollü bir şekilde yapılmasına dikkat edilmelidir.
    • Direk kaldırılırken tirforun başında bulunan kişiler hariç herkes türbin etki alanı dışından izleme yapabilmelidir.

  6. Güç ve Kontrol Ünitesinin Montajı (8 ders saati)

  • 1. Güç Ünitesinin Montajı İşlemleri
    • Projeye uygun evirici (inverter) ve akü bağlantısını yapar.
    • Evirici bağlantısı yaparken kablolara etiket verildiğinden emin olunmalıdır.
    • Evirici bağlantısını yapmadan önce kabloların uygunluğu kontrol edilmelidir.
    • Akü bağlantısı yapılmadan önce tüm güvenlik önlemleri alınmalıdır.
    • Akü bağlantısı yapılırken oluşabilecek arklara dikkat edilmelidir.
  • 2. Kontrol Ünitesinin Montajı İşlemi
    • Kontrol ünitesinin montajını yapar.
    • Projeye uygun şekilde evirici var ise evirici yok ise şarj düzenleyici bağlantısı yaptırılabilir.

  7. Alıcı ile Türbin Arasındaki Besleme Hattı Kurulumu (16 ders saati)

  • 1. Besleme Hattını Çekme İşlemi
    • Türbin direği ile alıcı arasındaki besleme hattı kanalına projeye uygun kabloları yerleştirir.
    • Açılan hatta kapatırken güvenlik şeridi çekilmelidir.
    • Kablo kanalları ve kablolar dikkatli bir şekilde döşenmelidir.
  • 2. Kablo Kontrol Klemens Kutusunu Monte Etme İşlemi
    • Projeye uygun klemens montajını yapar.
    • Klemens bağlantılarının sağlamlığı kontrol edilmelidir.
    • Klemenslerin aşınmamış ya da ark oluşturmayacak şekilde olmasına özen gösterilmelidir.

  8. Küçük Rüzgâr Türbinlerinin Bakımı (24 ders saati)

  • 1. Rüzgâr Türbin Direğini Güvenli Bir Şekilde İndirme ve Türbinden Ayırma İşlemi
    • Türbin direğini indirerek türbini direkten ayırır.
    • Türbini indirmeye başlamadan önce tüm güvenlik önlemlerinin alındığından emin olunmalıdır.
    • Türbin indirilmeden önce tirforun başındaki kişi haricindeki herkes türbin etki alanından uzakta olduğundan emin olunmalıdır.
    • Türbin indirilmeye başlandığında gergi tellerinin ankrajdan bağlantılarının gevşetildiğinden emin olunmalıdır.
    • Türbin indirilirken gergi telleri de adım adım izlenmelidir.
    • Türbin indirilirken hızlı hareket edilmemeli adım adım yapılmalıdır.
    • Türbin indirme işlemi tam olarak bittiğinden emin olunmadan türbine yaklaşılmamalıdır.
    • Türbin tam olarak indirildiğinde öncelikle öğretmenin sahayı kontrol etmesine dikkat edilmelidir.
    • Türbini direkten ayırırken türbini taşıyan mekanik elemandan ayrılacağı unutulmamalıdır.
  • 2. Rüzgâr Türbini Mekanik Bakım İşlemi
    • Rüzgâr türbininin arızalı parçalarını tespit edip değişmesi gereken parçaları değiştirir.
    • Mekanik parçaların aşınıma uğrayanları kısa zamanda bozulacak durumda ise değiştirilmesine dikkat edilmelidir.
  • 3. Rüzgâr Türbini Elektrik Bakımı İşlemi
    • Rüzgâr türbininin elektrik bağlantılarını elle, gözle ve ölçü aleti ile kontrol ederek zarar görmüş bağlantıları tamir eder.
    • Türbinin elektrik bağlantılarını kontrol etmeden önce türbinin dönmeyeceği bir ortamda bulunduğuna dikkat edilmelidir.
    • Bakım yapılmadan önce hatta enerjinin olup olmadığı kontrol edilmelidir.

  9. Hibrit (Güneş-Rüzgâr) Sistem Kurulumu (24 ders saati)

  • 1. Hibrit Sistemin Üzerinde Belirlenmiş Yere Kumanda Panosunu Bağlama İşlemi
    • Kumanda panosuna projeye uygun elemanları yerleştirerek bağlantılarını yapar.
    • Panoya yerleştirilen elemanların proje uygunluğu kontrol edilmelidir.
    • Panoya yerleştirilen elemanların sağlamlığı kontrol edilmelidir.
  • 2. Kumanda Panosu Besleme Kablosunu Bağlama İşlemi
    • Kumanda panosuna besleme kablosunu bağlama işlemini yapar.
    • Panoya bağlantı kablosu yapılırken enerji olmadığından emin olunmalıdır.
  • 3. Güneş Sehpası Üzerinde Belirlenmiş Yere Evirici Montaj İşlemi
    • Evirici (inverter) montaj yerini hazırlayarak eviriciyi montaj eder.
    • Evirici montajını yapmadan önce yerin projeye uygunluğu kontrol edilmelidir.
    • Evirici montajının yapıldığı yerin sıcaklığına dikkat edilmelidir.
    • Eviricinin yüksek sıcaklıklarda fotovoltaik paneller enerji üretse dahi kendini kapatarak enerji üretmeyeceği ya da aküleri beslemeyeceği göz önünde bulundurularak yer seçimi yapıldığından emin olunmalıdır.
    • Evirici yerinin sorumlu kişilerin müdahale edebileceği yerler de olması gerektiği unutulmamalıdır.
    • Eviriciye yapılan bağlantıların tam ve sağlam olmasına dikkat edilmelidir.
  • 4. Evirici Kumanda Panosunun Montaj İşlemi
    • Kumanda panosu ile evirici (inverter) arasındaki bağlantıyı yapar.
    • Bağlantıların gevşek olmamasına dikkat edilmelidir.
    • Bağlantıların etiketli olmasına dikkat edilmelidir.
    • Bağlantılar yapılırken ark meydana gelebileceği ve buna göre önlem alınması gerekliliği unutulmamalıdır.
  • 5. Akü Sistemini Kurma İşlemi
    • Aküleri projeye uygun yerleştirip seri ve paralel bağlantı işlemlerini yapar.
    • Akülerin bağlantısını yaparken birbiri üzerine yük oluşturmaması bunun için akülerin aynı doluluk ve özellikte olduğuna dikkat edilmesi gerektiği unutulmamalıdır.
    • Akülerin bağlantısı yapılırken ark meydana gelebileceği ve buna göre önlem alınması gerekliliği unutulmamalıdır.

  Dersin Amaçları

  • Bu derste öğrenciye; iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini alarak yenilenebilir enerji temelli santrallerin kurulumu ile ilgili bilgi ve becerilerin kazandırılması amaçlanmaktadır.