T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 3. SINIF BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerin ilgi ve merakleri (E1.1) uyandırılmak amacıyla insan sesi ve akciğerlerin önemi üzerine kısa bir giriş yapılır.

2. Keşfetme10 dk

   Akciğerlerin göğüs kafesinin içinde kaburgaların altında yer aldığı görselleştirilir (OB1). Öğrencilerden ellerini göğüslerinin yanlarına koyarak nefes alıp verme çalışmaları yapmaları ve akciğerlerinin hareketini hissetmeleri istenir.

   BSE.3.1.1
3. Uygulama20 dk

   Burun ve ağzın hava giriş-çıkışında akciğerlerin rolü hatırlatılır. Hava alışverişi sırasında kaburgalardaki değişimler balon veya şişme yatak gibi somut araçlarla gösterilir (SDB3.3). Öğrencilerden nefes alırken kaburgalarının nasıl hareket ettiğini ve hissettiklerini ifade etmeleri istenerek çıkarımlarda bulunmaları sağlanır (E1.1, KB2.11). Farklılaştırılmış olarak; görsel becerisi yüksek öğrencilere ses türleri posteri hazırlatılırken, desteklenmesi gereken öğrencilere farklı seslerin kalınlık-incelik özelliklerine göre sıralanacağı kartlar verilir.

   BSE.3.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerin akciğerlerini bedenlerinde gösterip gösteremedikleri (BSE.3.1.1) performans görevleri, gözlem formları ve öz değerlendirme formları ile kontrol listesi kullanılarak değerlendirilir.

   BSE.3.1.1

Sınıf defteri: BSE.3.1.1 Akciğerlerini bedeninde gösterebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   İnsan sesinin çeşitliliği üzerine merak uyandırıcı sorularla (E1.1) giriş yapılır. Öğrencilerden çevredeki farklı sesleri ayırt etmeleri ve bu seslerin özelliklerini düşünmeleri istenir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilere arkadaşlarının seslerini dinletilerek 'Bu ses yumuşak mı?', 'Bu ses sert mi, ince mi, kalın mı?' gibi sorular yöneltilir (E1.1). İnce ve kalın ses oyunları oynatılarak (E2.5) insan sesi türlerine ilişkin değişkenler fark ettirilir (OB1).

   BSE.3.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden ince ve kalın sesle konuşma veya şarkı söylemeleri istenerek kendi seslerindeki değişkenleri belirlemeleri sağlanır (SDB3.3). Ardından erkek, kadın ve çocuk seslerine ait kayıtlar dinletilerek bu seslerin yaş ve cinsiyetlerine göre tasnif edilmesi (KB2.5) ve sentezlenmesi (KB2.20) istenir (OB1).

   BSE.3.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   İnsan seslerinin yaş, cinsiyet ve kalınlık-incelik özelliklerine göre sınıflandırıldığı (KB2.5) vurgulanır. Öğrencilerin performansları gözlem formu ve öz değerlendirme formu ile değerlendirilir.

   BSE.3.1.2

Sınıf defteri: BSE.3.1.2 İnsana ait ses türlerini sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerin ön bilgilerinin (SDB1.1) harekete geçirilmesi amacıyla etkileşimli tahtada farklı yaş ve cinsiyetlerden insan sesleri örnekleri dinletilir. Seslerin temel özellikleri üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılarak dersin konusu olan 'İnsan Ses Türleri'ne giriş yapılır.

2. Keşfetme10 dk

   Dinletilen ses örneklerinin ince veya kalın olarak tasnif edilmesi (KB2.5) sağlanır. Öğrencilerden hayali karakterler seçerek onlara uygun tonlarda (kalın sesli bir dede veya ince sesli bir çocuk gibi) taklitler yapmaları istenir (E1.1, E2.5).

   BSE.3.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden yaş, cinsiyet ve kalınlık-incelik özelliklerine göre insan seslerini sınıflandırarak (KB2.5) isimlendirmeleri (BSE.3.1.2.ç) istenir. Görsel materyaller kullanılarak ses türlerinin tasnif edildiği açıklayıcı bir görsel tasarım çalışması (D3, KB2.20) yürütülür; süreç gözlem formu ve kontrol listesi ile takip edilir.

   BSE.3.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerin hazırladıkları görseller üzerinden yaptıkları tasnifler değerlendirilir. Performans görevi kapsamında oluşturulan materyallerin uygunluğu, öz değerlendirme formu ve değerlendirme soruları eşliğinde kontrol edilerek ders sonlandırılır.

   BSE.3.1.2

Sınıf defteri: BSE.3.1.2 İnsana ait ses türlerini sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerden doğru duruşun ses kalitesi üzerindeki etkisi üzerine kısa bir beyin fırtınası yapmaları istenir. Nefes ve ses kavramlarının temel özellikleri hatırlatılarak dersin içeriği aktarılır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden diyafram destekli nefes çalışmaları kapsamında, nefesin burundan alınıp ağızdan yavaşça verilmesi ve karnın şişirilmesi sürecini deneyimlemeleri istenir. Bu süreçte odaklanma (E3.2) ve doğru duruşun önemi vurgulanır.

   BSE.3.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden "m" ve "n" sesleriyle nefes kontrolü sağladıkları egzersizler yapmaları istenir. Zenginleştirme kapsamında uzun süreli "sss" ve "zzz" sesleri; destekleme aşamasında ise balon şişirme çalışması yapılarak farklılaştırılmış uygulamalar gerçekleştirilir.

   BSE.3.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerin nefes kontrolü ve diyafram kullanımı performansları gözlem formu ile değerlendirilir. Dersin sonunda temel tekniklerin öz değerlendirmesi yapılır.

   BSE.3.2.1

Sınıf defteri: BSE.3.2.1 Nefes çalışmaları yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerin doğru duruş ve nefes kavramları üzerine odaklanmaları sağlanır. Derste işlenecek olan nefes çalışmaları ve sesin niteliği üzerindeki etkileri hatırlatılarak dersin amacı açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden "mimi-mo-mo-mu-mu" gibi eşit aralıklı heceleri ritmik biçimde seslendirmeleri ve kendi oluşturacakları hecelerle söyleme çalışmalarını sürdürmeleri istenir (E3.3).

   BSE.3.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerin zihinsel ve bedensel enerjilerini en iyi düzeyde kullanarak (E3.2) nefes tekniklerini içeren kısa melodiler veya ritmik cümlelerle doğaçlama yapmaları istenir (E3.3). Destekleme kapsamında balon şişirirken göğüs kafesinin genişleyip daralmasını fark etmeleri sağlanır.

   BSE.3.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerin gerçekleştirdiği nefes çalışmaları ve ritmik hece çalışmalarının gözlem formu ile değerlendirilmesi sağlanır. Performans görevleri kapsamında öğrencilerin ses ve artikülasyon becerileri kontrol listesi üzerinden takip edilir.

   BSE.3.2.1

Sınıf defteri: BSE.3.2.1 Nefes çalışmaları yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerden doğru duruş ve nefes kavramlarının öneminin vurgulandığı bir giriş konuşması dinlenmesi istenir. Dersin amacının teknik olarak doğru nefes çalışmaları yapabilmek (BSE.3.2.1) olduğu belirtilir.

   BSE.3.2.1
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden aynaya bakarak derin nefes alıp verdiklerinde omuzlarının, kaburgalarının ve karınlarının nasıl hareket ettiğini gözlemlemeleri istenir (SDB1.1). Bu süreçte doğru duruşun nefes kapasitesine etkisi üzerinde durulur.

   BSE.3.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden belirlenen tekniklerle nefes çalışmaları yapmaları ve çalışılan eserlere kendi süslemelerini (hız ve gürlük) ekleyerek ritmik hareketlerle eşlik etmeleri istenir (E3.3, D3). Süreç gözlem formu ve kontrol listesi ile performans takip edilir.

   BSE.3.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerin gerçekleştirdikleri nefes çalışmaları üzerine öz değerlendirme formunu doldurmaları ve dersin kazanımları doğrultusunda değerlendirme sorularını yanıtlamaları istenir.

   BSE.3.2.1

Sınıf defteri: BSE.3.2.1 Nefes çalışmaları yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen iki kısa melodiyi piyanoda çalar: biri neşeli, diğeri hüzünlü. Öğrencilerden hangi melodinin hangi duyguyu anlattığını söylemeleri istenir. Dersin amacının nefesi müziksel ifadeye uygun kullanarak nefes-ses bağlantısı oluşturmak olduğu açıklanır (BSE.3.2.2).

   BSE.3.2.2
2. Keşfetme10 dk

   Her müziksel ifadenin bir duyguyu temsil ettiği açıklanır; öğrencilerden neşe, hüzün ve sakinlik gibi duyguların sesle nasıl anlatılabileceğini ders kitabından ve etkileşimli tahtadan inceleyerek bulmaları istenir. Öğrencilerin neyi bilmeleri gerektiğini fark etmeleri sağlanır (OB1, BSE.3.2.2).

   BSE.3.2.2
3. Uygulama20 dk

   Neşeli ifade için güçlü bir nefes alınması, hüzünlü ifade için daha derin ve sakin nefes kullanılması gerektiği belirtilir. Piyano eşliğinde hafif, kuvvetli, giderek yükselen ve alçalan melodiler çalınır; öğrencilerden nefeslerini bu ifadelere uyarak kullanmaları istenir. Öğrenciler hissettikleri duyguları fark edip ifade eder (SDB1.1, BSE.3.2.2).

   BSE.3.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden seçtikleri bir duyguyu nefeslerini ayarlayarak seslendirmeleri istenir; bu performans görevi öğretmence gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerin nefes-ses bağlantısını kurma düzeyleri toparlanır (BSE.3.2.2).

   BSE.3.2.2

Sınıf defteri: BSE.3.2.2 Nefes-ses bağlantısı oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derste çalışılan nefes alma ve verme çalışmalarını kısaca hatırlatır. Öğrencilerden doğru duruş alıp birkaç derin nefes almaları istenir (SDB1.2). Nefesin ses çıkarmayı nasıl etkilediği sorulur ve bugünün hedefinin nefes ile ses arasında bağlantı kurmak olduğu açıklanır (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler doğru duruşta elini karnına koyarak nefes alıp verirken karınlarında olan değişimi gözlemler. Ardından nefesi verirken uzun bir ses çıkarır ve sesin nefesle ne kadar süre devam ettiğini fark eder (SDB1.1, OB1). Öğretmen süreci gözlem formuna işler (BSE.3.2.2).

   BSE.3.2.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler bireysel olarak nefes verirken uzun ses çıkarır; ardından aynı sesi gürlük ve hız değiştirerek tekrarlar. Sonra ikili gruplar hâlinde kısa bir sözcüğü açık artikülasyonla söyleyip nefesin sese etkisini birbirlerine anlatır. Çalışma oyunlaştırılarak yürütülür (E2.5, E3.3). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (BSE.3.2.2).

   BSE.3.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden nefes ve ses bağlantısını gösteren kısa bir performans görevi sergilemeleri istenir. Öğretmen, görevi dereceli puanlama anahtarı, gözlem formu ve kontrol listesi ile değerlendirir. Öğrenciler kendi çalışmalarında nefeslerini nasıl kontrol ettiklerini söyler (SDB1.1, D16).

   BSE.3.2.2

Sınıf defteri: BSE.3.2.2 Nefes-ses bağlantısı oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerle birlikte derin bir nefes alıp vererek derse başlar ve geçen hafta çalışılan nefes ile sesin şarkı söylemedeki yerini kısaca hatırlatır. Düzeye uygun bir eseri seslendirmeden önce bedenin söylemeye hazırlanması gerektiği belirtilir. Bu derste duruş, esneme ve nefes çalışmalarıyla bedenin hazır hâle getirileceği açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciye, düzeyine uygun bir eserin ilk cümlesi söylettirilirken sesin nasıl çıktığı sorulur. Öğrencinin sese odaklanması sağlanır (E3.2). Ardından öğretmenle birlikte omuz, boyun ve çene gevşetme hareketleri yapılır; bedenin söylemeye hazırlanması için hangi çalışmaların gerektiği konuşulur (BSE.3.2.3.a).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciyle duruş ve esneme hareketleri, nefes egzersizleri ve diyafram kontrolü çalışmaları yapılır. Önceki bilgilerle ilişki kurulması için öğrenciden önce kambur durarak 'a' sesini, ardından dik durarak 'a' sesini çıkarması istenir (SDB1.1). Aradaki farkı gözleyip nedenini tahmin etmesi beklenir (KB2.11). Öğretmen dönüt verir (BSE.3.2.3.a).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciden bedenini söylemeye hazırlamak için yaptığı çalışmaları sırasıyla anlatması ve duruş, nefes ve diyafram çalışmalarından birini yeniden göstermesi istenir. Öğretmen, gözlemlerini kontrol listesine ve gözlem formuna işler. Bedenin söylemeye hazırlanmasının sesin kalitesi üzerindeki etkisi birlikte özetlenir (BSE.3.2.3.a).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrenciler karşılanır ve ders başlar. Öğretmen etkileşimli tahtada günün konusunu, yani eser seslendirmeden önce bedenin söylemeye hazırlanmasını yazar. Öğrencilerden ayağa kalkıp omuzlarını gevşetmeleri istenir. Öğrencilerin kendi bedenlerinde hissettiklerini fark etmeleri için kısa bir soru sorulur (SDB1.1). Dersin hedefi, ders kitabındaki eserin seslendirilmesine hazırlanmak olarak açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki eserin bir dizesini önce oturarak ve öne eğilerek, ardından dik dururken söylemeleri istenir. Seslerin hangi duruşta daha güçlü ve net çıktığına ilişkin tahminlerini söylemeleri, ardından gözlemlerini paylaşmaları sağlanır (KB2.11). Öğrenciler dik duruşun sese etkisini kendi sözleriyle ifade eder (BSE.3.2.3.a).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerle birlikte bedensel esneme, doğru duruş ve nefes çalışmaları yapılır; ardından öğrencilerden bu hazırlığı ses çalışmasıyla birleştirmeleri istenir. Vücudun, nefesin ve zihnin uyumlu hâle getirilmesi için odaklanma oyunları kullanılır (E3.2, E2.5). Hazırlıktan sonra ders kitabındaki eser söylenir; eserin hız ve gürlüğüne dikkat edilmesi gerektiği hatırlatılır (BSE.3.2.3.a).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri hazırlık yaparak tekrar söylemeleri istenir. Öğretmen, duruş ve nefes hazırlığını Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrenciler hazırlık basamaklarını hangi sırayla uyguladıklarını anlatır ve bunları sorumlulukla sürdürmeye davet edilir (SDB1.2, D16).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden ayakta dik duruş almalarını ve omuzlarını gevşetmelerini ister. Birlikte bir derin nefes alınıp yavaşça verilir. Bu hafta eserlerin seslendirilmesinde bedenin hazırlanması, hız ve gürlüğün ayarlanması üzerinde çalışılacağı belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen 'hızlı-yavaş' oyununu oynatır (E2.5). Öğrencilerden ayakta dik duruş alıp nefes alarak bedenlerini söylemeye hazırlamaları, ardından öğretmenin işaretine göre bir dizeyi hızlı ya da yavaş söylemeleri istenir (BSE.3.2.3.a). Her işaretten önce hızın sesi nasıl değiştireceğini tahmin etmeleri sağlanır (KB2.11).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 1’den 5’e ses seviyesi skalasını gösterir; 1. seviye çok kısık, 5. seviye en yüksek ses olarak belirlenir. Öğretmen her dize veya nakarat için seviyeyi değiştirir. Öğrenciler eseri, nefesi destekleyerek ve sözleri net söyleyerek bu seviyelere uygun seslendirir (BSE.3.2.3.b). Her seviye değişiminden önce duruş ve nefes kontrolü yapılır (BSE.3.2.3.a).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Gönüllü öğrenciler seçilen bir dizeyi öğretmenin belirttiği ses seviyesinde söyler (Performans Görevi). Öğretmen duruş, nefes ve artikülasyonu Kontrol Listesi ile işaretler (BSE.3.2.3.b). Öğrenciler söylerken en çok hangi seviyeyi ayarlamakta zorlandıklarını tek cümleyle belirtir (SDB1.1).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası'na değinerek sesin de özenle kullanılması ve korunması gereken bir değer olduğunu vurgular. Öğrencilerden doğru duruşla ayakta durmaları ve birkaç derin nefes alıp vermeleri istenir (SDB1.2). Bu derste şarkıları seslendirirken kullanılan söyleme tekniklerinden nefes, doğru duruş ve artikülasyonun çalışılacağı duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler deney malzemesiyle (tüy, kâğıt şerit) nefeslerinin gücünü gözlemler; önce kısa, sonra uzun nefes verirken malzemenin nasıl hareket ettiğini tahmin eder ve dener (KB2.11). Öğrencilerden nefesi nasıl kullandıklarını kendi duygu ve düşünceleriyle ilişkilendirerek ifade etmeleri ve bunun şarkı söylemeye etkisi hakkında çıkarım yapmaları istenir (SDB1.1, BSE.3.2.3.b).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler doğru duruş ve diyafram nefesiyle ders kitabındaki şarkıyı seslendirir; sözcükleri net söylemek için artikülasyon çalışması yapar. Şarkı önce yavaş ve hafif, sonra hızlı ve gür seslendirilerek hız ve gürlük değişimleri deneyimlenir (SDB1.2, E3.2). Öğrenciler kendilerine verilen görevleri yerine getirir; öğretmen gözlemleyip dönüt verir (D16, BSE.3.2.3.b).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden şarkının bir bölümünü uygun nefes, duruş ve artikülasyonla seslendirmeleri istenir (D3). Öğretmen performansı Kontrol Listesi, Gözlem Formu ve Dereceli Puanlama Anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler hangi söyleme tekniğini daha iyi kullandıklarını kısaca söyler (BSE.3.2.3.b).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden geçen hafta seslendirdikleri eserden bir bölümü hatırlamalarını ister. Bugün söyleme tekniklerinden nefes, doğru duruş ve artikülasyonun kullanılacağı belirtilir ve öğrencilerden dikkatlerini bu çalışmaya yöneltmeleri istenir (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden doğru duruş alıp nefes alıp verme çalışması yapmaları ve eserin ilk cümlesini sözcükleri net söylemeye dikkat ederek seslendirmeleri istenir (BSE.3.2.3.b). Her öğrencinin kendi sesinin doğru çıkmasından sorumlu olduğu vurgulanarak çalışma yürütülür (D16.1).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen kalın ve ince sesleri örnekler; öğrencilerden bunları ayırt etmeleri ve hız ile gürlük kavramlarını önceki öğrenmeleriyle ilişkilendirmeleri istenir (SDB1.1). Öğrenciye 'do' sesi verilir ve bu sesi zihninde tekrarlaması istenerek zihin ve beden aynı tona odaklanır. Sesin kontrollü ve doğru çıkmasına dikkat edilerek eserin bir bölümü seslendirilir (BSE.3.2.3.b).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü nefes, duruş ve artikülasyon tekniklerine dikkat ederek tek tek seslendirmeleri istenir (BSE.3.2.3.b). Öğretmen bu Performans Görevini Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile tekniklerin kullanımı işaretlenir.

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden geçen hafta seslendirdikleri eserden bir bölümü bedenlerini hazırlayarak mırıldanmalarını ister. Doğru duruşun ve nefesin ses üzerindeki etkisi kısaca hatırlatılır. Bu hafta uygun söyleme tekniklerinin ve müziksel bileşenlerin kullanılacağı belirtilir (SDB1.1).

   BSE.3.2.3
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden “do” sesini zihinlerinde düşünürken bedenlerini rahatlatmaları ve sakin bir nefes almaları istenir. Öğretmen doğru duruşu gösterir; öğrenciler nefesi verirken sesi net bir artikülasyonla çıkarmayı dener. Sesin nasıl çıkacağına ilişkin gözleme dayalı tahminde bulunulur (KB2.11) (BSE.3.2.3.b).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Aynı ton (“do” sesi) nefes kontrolüyle sesli olarak söylettirilir; zihnin ve sesin aynı noktaya odaklanmasının sesi daha sağlam ve kontrollü çıkardığı fark ettirilir (SDB1.2) (BSE.3.2.3.b). Ardından düzeyine uygun eserden bir bölüm gürlük ve hıza dikkat edilerek seslendirilir; öğrencilerin çalışmada aktif rol alması sağlanır (D3.4) (BSE.3.2.3.c).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü nefes kontrolüne, gürlüğe ve hıza dikkat ederek seslendirdikleri kısa bir performans görevi sergilemeleri istenir. Öğretmen, performansı Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile izler; Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden hangi bileşeni daha iyi uyguladıklarını söylemeleri istenir (BSE.3.2.3.c).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Veremle Savaş Eğitimi Haftası'na değinerek sağlıklı nefes ve ses kullanımının şarkı söylemedeki önemini kısaca hatırlatır. Öğrencilerden önceki derste seslendirdikleri eseri zihinlerinde canlandırmaları istenir (E3.2). Dersin amacı, eseri gürlük ve hız gibi müziksel bileşenlere uyarak seslendirmek olarak açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, düzeyine uygun bir eseri seslendirmeyi içeren performans görevini verir. Öğrencilerden eseri ders kitabından ya da etkileşimli tahtadan izleyerek gürlük ve hızın eserin hangi yerlerinde değişebileceğini tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Öğretmen kısa bir bölümü iki farklı gürlük ve hızla söyler, fark sınıfça konuşulur (BSE.3.2.3.c).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler önce 'fısıltıdan gürlüğe' ses oyunuyla gürlük ayarını dener (E2.5). Ardından eseri bireysel olarak doğru duruş, nefes ve artikülasyona dikkat ederek belirlenen gürlük ve hızla seslendirir. Küçük gruplarda sırayla dinleyip birbirlerine bir olumlu görüş ve bir öneri sunar; öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir (BSE.3.2.3.c).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler performans görevi kapsamında eserin bir bölümünü seslendirir; öğretmen Dereceli Puanlama Anahtarı ve Gözlem Formu ile müziksel bileşenlerin uygulanışını değerlendirir. Öğrencilerden Kontrol Listesi'nde gürlük ve hızı uygulayıp uygulamadıklarını işaretlemeleri ve güçlü yönlerini söylemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda bedenin söylemeye hazırlanması ve söyleme tekniklerinin kullanılması ile ilgili çalışılanları kısaca hatırlatır. Öğrencilerden doğru duruş alarak birkaç nefes çalışması yapmaları istenir (SDB1.2). Bu derste eserin seslendirilirken gürlük ve hız gibi müziksel bileşenlerin uygulanacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen düzeyine uygun bir eserin kısa bölümünü gürlük ve hız bakımından farklı biçimlerde seslendirir. Öğrencilerden aradaki farkı gözlemleyerek hangi bölümde sesin daha güçlü ya da hızlı olabileceğini tahmin etmeleri istenir (KB2.11, E3.2). Seçilen bölümler ders kitabındaki notada işaretlenir (BSE.3.2.3.c).

   BSE.3.2.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden eseri doğru duruş, nefes ve artikülasyona dikkat ederek, işaretledikleri gürlük ve hız değişimlerini uygulayarak seslendirmeleri istenir (BSE.3.2.3.c). Her öğrenci önce bireysel, ardından eşleriyle dinleyerek seslendirir ve kendi sesini fark eder (SDB1.1). Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir; öğrenciler yaratıcı yorum denemeleri yapabilir (E3.3, D3).

   BSE.3.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri gürlük ve hız değişimlerini uygulayarak seslendirdikleri performans görevini sunmaları istenir. Öğretmen performansı dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formuyla değerlendirir. Öğrenciler kontrol listesinden doğru duruş, nefes, gürlük ve hız maddelerini işaretleyerek kendi çalışmalarına ilişkin sorumluluk alır (D16).

   BSE.3.2.3

Sınıf defteri: BSE.3.2.3 Düzeyine uygun eserleri seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden seslendirecekleri eserin adını söylemelerini ister ve eserin sözlerinin net anlaşılması için neler gerektiğini sorar. Doğru duruş ve nefes için omuzlar gevşetilir, sırt dik tutulur; birkaç derin nefes alınıp verilir (SDB1.2). Dersin amacının eserin sözlerini net söylemek olduğu belirtilir ve öğrencilerin dikkatini derse vermesi sağlanır (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Seslendirilecek eserin sözleri ders kitabından ve etkileşimli tahtadan okunur. Öğrenciler sözleri önce sessizce, sonra sırayla sesli okur; zor ve tam anlaşılmayan kelimeleri işaretler (OB1). Öğretmen sözler okunurken gürlük ve hızın kelimelerin anlaşılmasını nasıl etkilediğini sorar. Öğrenciler kendi okuma biçimlerindeki farkı belirler (SDB1.1).

   BSE.3.2.4
3. Uygulama20 dk

   Şarkıyı oluşturan kelimeler ritmik biçimde vurgulanarak her biri net söylenir. Öğrenciler önce sözleri ritme uygun tempo tutarak söyler; ardından işaretli kelimelerde dil, dudak ve çene hareketlerini belirgin kullanarak çalışır (KB1). Oyunsever bir yaklaşımla “en net söyleyen” tekrarları yapılır (E2.5). Her tekrarda doğru duruş ve nefes korunur; öğrenciler kendi söyleyiş biçimlerini yaratıcı denemelerle geliştirir (E3.3).

   BSE.3.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü doğru duruş, nefes ve net sözlerle seslendirmeleri istenir; bu performans görevi, öğretmen tarafından Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile izlenir, Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir. Öğrenciler hangi kelimeleri daha net söylediklerini ifade eder (SDB1.1). Çalışmaya düzenli devam etmenin gelişime katkısı vurgulanır (D3, D16).

   BSE.3.2.4

Sınıf defteri: BSE.3.2.4 Seslendireceği eserle ilgili artikülasyon çalışmaları yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden doğru duruş alıp birkaç derin nefes almalarını ister. Bugünkü hedefin, seslendirilecek eserle ilgili artikülasyon çalışmaları yapmak olduğu söylenir. Öğrencilerden açık ve anlaşılır konuşmanın şarkı söylemeye katkısını bir cümleyle söylemeleri istenir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtadaki kısa kelime ve tekerleme dizisini bir ritim eşliğinde telaffuz eder. Öğrencilerden aynı ritimle kelimeleri önce yavaş, sonra hızlı tekrar etmeleri istenir. Ağız, dil ve dudak hareketlerine dikkat edilerek çalışma oyun havasında sürdürülür (E2.5).

   BSE.3.2.4
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler seslendirecekleri eserin sözleriyle önce bireysel, sonra ikili ve grup çalışmasıyla artikülasyon çalışmaları yapar. Doğru duruş, nefes, gürlük ve hız ayarlanarak sözler net telaffuz edilir (BSE.3.2.4). Öğretmen süreci gözlemler, her öğrenciye kısa sözlü dönüt verir.

   BSE.3.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden seçtikleri bir söz dizisini doğru duruşla ve net telaffuzla tek tek seslendirmeleri istenir. Öğretmen kontrol listesiyle her öğrencinin telaffuz netliğini ve nefes kullanımını işaretler. Ardından öğrenciler hangi sesi ya da kelimeyi daha çok çalışacaklarını söyler.

   BSE.3.2.4

Sınıf defteri: BSE.3.2.4 Seslendireceği eserle ilgili artikülasyon çalışmaları yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden doğru duruş alıp birkaç derin nefes almalarını ister. Ardından bir sözcüğü önce bozuk, sonra net söyleyerek farkı dinletir. Öğrencilerden farkı yorumlamaları istenir ve dersin amacının seslendirilecek eserle ilgili artikülasyon çalışması yapmak olduğu belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler etkileşimli tahtada seslendirecekleri eserin sözlerini inceler. Zor söylenen sözcükleri işaretler, bu sözcükleri farklı hız ve gürlükte fısıldayarak, normal sesle ve yüksek sesle söyleyip farkı gözlemler. Öğrenciler hangi seste ağız ve dil hareketlerinin daha net olduğunu belirler (SDB1.1; BSE.3.2.4).

   BSE.3.2.4
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler önce bireysel olarak işaretledikleri sözcükleri yavaştan hızlıya doğru, doğru duruş ve nefes kontrolüyle söyler. Sonra grup çalışmasıyla eserin cümleleri sırayla seslendirilir ve arkadaşlar net söyleyişi karşılıklı dinler. Öğretmen süreci gözlemleyip dönüt verir; öğrenciler dönütlere göre söyleyişlerini düzeltir (SDB1.2, D16; BSE.3.2.4).

   BSE.3.2.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü artikülasyona dikkat ederek seslendirmeleri istenir. Öğretmen nefes, duruş, gürlük ve hız ölçütlerini kontrol listesi ve gözlem formuyla değerlendirir. Öğrenciler hangi sözcüklerde gelişme gösterdiklerini söyler ve bir sonraki çalışmada çalışacakları sözcüğü seçer (BSE.3.2.4).

   BSE.3.2.4

Sınıf defteri: BSE.3.2.4 Seslendireceği eserle ilgili artikülasyon çalışmaları yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada vatan ve bayrak sevgisini işleyen bir marş ya da okul şarkısının sözlerini gösterir. Öğrencilerden şarkıda geçen değerleri söylemeleri istenir. Şarkı söylemeden önce bedenin söylemeye hazırlanması gerektiği belirtilir. Artikülasyon çalışmalarında öğrenilenler kısaca anımsatılır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden millî ve manevi değerlerle ilgili bildikleri bir eseri ve ona ilişkin önceki bilgilerini söylemeleri istenir (SDB1.1; D1.1, D11.3, D12.1, D16.3, D19.1, D19.2, D20.3). Ardından ses ve nefes egzersizleri ile vücudu rahatlatma ve esnetme çalışmaları yapılır; ayakta söylerken omuzlar gevşek, sırt dik, çene düz tutulur (BSE.3.3.1.a).

   BSE.3.3.1
3. Uygulama20 dk

   Oturarak söylenecekse sırt dik, ayaklar yere düz basar, beden dengeli tutulur. Boyun hafifçe sağa-sola, yukarı-aşağı döndürülür, omuzlar daireler çizilir, kollar yukarı kaldırılıp yavaşça yanlara esnetilir ve gevşetilir. Ses telleri dudak trill, basit arpej ve kapalı ağız mırıldanma ile ısıtılır (E3.2). Vatan sevgisi (D19.2) ve bayrak sevgisi (D19.1) ile ilgili marş, okul şarkısı veya türkü öncesinde nefes çalışması yapılır; ton ve gürlük bilgileri önceki bilgilerle ilişkilendirilir (SDB1.1; BSE.3.3.1.a).

   BSE.3.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ısınma ve nefes çalışmalarından hangisinin bedenlerini söylemeye en çok hazırladığını söylemeleri istenir. Öğretmen duruş ve nefes çalışmalarını kontrol listesiyle izler; gözlem sonuçları portfolyoya eklenir (BSE.3.3.1.a).

   BSE.3.3.1

Sınıf defteri: BSE.3.3.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ders kitabındaki millî ve manevi değerlerle ilgili eseri gösterir ve önceki derste çalışılanları kısaca hatırlatır. Öğrencilere bu derste eserin beden hazırlığı, ton ve gürlük bakımından seslendirileceği söylenir. Öğrencilerden eserin hangi değeri anlattığını tek cümleyle ifade etmeleri istenir (OB5).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta dik durarak omuz, boyun ve nefes çalışmaları yapmaları istenir; böylece beden söylemeye hazır hâle getirilir (BSE.3.3.1.a). Eserin bazı bölümleri kuvvetli, bazı bölümleri hafif söylenerek doğru ton ve gürlük denenir. Öğrencilerden bu değişimin duygusal etkiyi nasıl artırdığını belirtmeleri istenir (BSE.3.3.1.b).

   BSE.3.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden eserin sözlerini doğru artiküle ederek söylemeleri istenir; duraksama ve uygun ses tonu gibi müziksel ifadelerin sözsüz etkileşimdeki gücü fark ettirilir (SDB2.1). Öğretmen eserin konusuna uygun kısa bir hikâye anlatır, öğrencilerden de eserin sözlerini hikâyeleştirerek anlatmaları istenir (E3.3). Öğretmen eseri söyleme tekniklerini kullanarak seslendirir; öğrenciler onun tonlama ve ifadelerini taklit ederek eseri söyler (BSE.3.3.1.b).

   BSE.3.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü uygun ton ve gürlükle seslendirmeleri istenir (Performans Görevi). Öğretmen, bedenin söylemeye hazırlığını ve söyleme tekniklerinin kullanımını Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir; kayıtlar portfolyoya eklenir. Öğrencilerden hangi bölümü kuvvetli, hangisini hafif söylediklerini açıklamaları istenir (SDB1.1) (BSE.3.3.1.b).

   BSE.3.3.1

Sınıf defteri: BSE.3.3.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada millî ve manevi değerlerle ilgili bir eserin sözlerini gösterir. Öğrencilerden eserin hangi değerden söz ettiğini söylemeleri istenir. Bu derste eserin doğru tonda ve uygun söyleme tekniğiyle seslendirileceği belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden eseri seslendirmeden önce doğru tonda söylemeye yönelik ses egzersizi yapmaları istenir; öğretmen verdiği sesi öğrencilerle birlikte tekrarlar (BSE.3.3.1.b). Eserin seslendirilmesinde toplumun millî ve manevi değerlerine duyarlı davranılması (D14.3) ve bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasında sorumluluk alınması (D19.3) konuşulur.

   BSE.3.3.1
3. Uygulama20 dk

   Eser inceleme çalışmasında öğretmen eserin kaydını dijital araçla dinletir; öğrencilerden kaydı dinleyip melodiyi çözümlemeleri istenir (E1.1, KB2.20). Melodi bölümlere ayrılarak her bölüm öğrencilerce tekrar edilir (KB2.16). Eserin gamıyla tonlama ve ses aralığı alıştırmaları yapılarak melodi doğru seslerle söylenir (BSE.3.3.1.b). Ritim, el çırpma ya da dizlere vurma ile çalışılır (BSE.3.3.1.c).

   BSE.3.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin çalışılan bölümünü doğru ses ve ritimle seslendirmeleri istenir; bu çalışma performans görevi olarak değerlendirilir. Öğretmen kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile doğru tonda söyleme ve ritme uyma ölçütlerini işaretler. Seslendirme kaydı portfolyoya eklenir ve öğrenciler söylerken en çok çalıştıkları noktayı belirtir.

   BSE.3.3.1

Sınıf defteri: BSE.3.3.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme