1. Hafta — 14-18 Eylül — Tema: Rast Ses Dizisi Dolu
- Ders
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma
- Sınıf
- 8. Sınıf
- Tema / Ünite
- Rast Ses Dizisi
- Süre
- 1 ders saati (40 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
Öğrenme Çıktıları ve Süreç Bileşenleri MEB
Tema Özeti MEB
Temanın içeriğini rast ses dizisi oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, rast ses dizisini yazma, okuma ve işitme ile ilgili belirlenen öğrenme çıktılarına ulaşılması amaçlanmaktadır.
Anahtar Kavramlar MEB
Rast ses dizisirast perdesindeki rast beşlisi ile neva perdesindeki rast dörtlüsünün birleşmesinden meydana gelmektedir.beşlidizidörtlüperderastsesProgramlar Arası Bileşenler MEB
Alan Becerileri MEB
SAB6. Müziksel İşitme, SAB7. Müziksel Okuma, SAB8. Müziksel Yazma
Diğer Derslerle İlişki MEB
Türkçe, Matematik ders(ler)i ile ilişkilendirilir.
Öğrenme Kanıtları (Ölçme ve Değerlendirme) MEB
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Açık Uçlu Sorular
Öğrenme çıktıları; boşluk doldurma ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları, performans görevi, gözlem formu, öz/grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir. Rast ses dizisinin seslendirilmesi ve işitilmesine yönelik performans görevi verilebilir. Performans görevinin değerlendirilmesinde analitik dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formu kullanılabilir.
Performans görevi: Öğrenme çıktıları; boşluk doldurma ve kısa cevaplı sorulardan oluşan çalışma kâğıtları, performans görevi, gözlem formu, öz/grup değerlendirme formları kullanılarak değerlendirilebilir. Rast ses dizisinin seslendirilmesi ve işitilmesine yönelik performans görevi verilebilir.
Temel Kabuller MEB
Öğrencilerin, dörtlü, beşli dizileri, çargâh, buselik ve kürdi ses dizisini bildiği, nota yazım kurallarına dikkat ettiği ve işittiği sesleri ayırt edebildiği kabul edilmektedir.
Ön Değerlendirme Süreci MEB
Öğretmen, dersin başında öğrencilerin daha önce öğrendikleri ses dizilerini hatırlamalarını sağlamak ve rast ses dizisiyle ilgili mevcut bilgilerini değerlendirmek amacıyla çeşitli sorular yöneltir. Öğrencilere Türk müziğinde ses dizilerinin nasıl bir yapı sunduğu hatırlatılarak rast ses dizisinin bu yapının neresinde yer aldığı üzerine düşünmeleri teşvik edilir.
Öğrencilere, "Rast kelimesini daha önce duydunuz mu? Sizce bu kelimenin müzikle nasıl bir ilişkisi olabilir?" veya "Daha önce dinlediğiniz bir eserde rast ses dizisini fark etmiş olabilir misiniz?" gibi sorular yöneltilerek konuyla ilgili ön bilgileri ölçülür.
Öğretmen, rast ses dizisiyle oluşturulmuş kısa müzik örnekleri dinleterek öğrencilerden bu dizinin perde yapısını ve oluşturduğu duyguyu yorumlamalarını ister. "Bu müzik size hangi duyguları hissettirdi?", "Bu dizinin diğer öğrendiğiniz dizilerden farkı nedir?" gibi sorularla öğrencilerin ses dizisini daha iyi algılamaları sağlanır.
Öğrencilerden dinledikleri müziğin belirli seslerini söylemeleri veya ritmik olarak takip etmeleri istenerek rast ses dizisinin yapısını işitsel ve teorik olarak kavramaları desteklenir.
Bu süreç, öğrencilerin önceden sahip oldukları bilgileri gözden geçirmelerine, rast ses dizisini diğer ses dizileriyle karşılaştırmalarına ve öğrenme sürecine aktif katılım sağlamalarına yardımcı olur.
Köprü Kurma MEB
Rast ses dizisi, günlük hayatımızda farkında olmadan birçok yerde karşımıza çıkar. Ramazanda tasavvuf müziklerinden geleneksel halk müziğine, mehter marşlarından düğünlerde çalınan oyun havalarına kadar geniş bir kullanım alanı vardır.
Öğrenciler, daha önce duydukları müzikleri hatırlayarak rast ses dizisini keşfedebilirler. Öğretmen, bu diziyi içeren müzikler dinleterek öğrencilerin melodik yapıdaki tanıdıklığı fark etmelerini sağlayabilir.
Günlük yaşam bağlantısı için şu sorular yöneltilebilir:
• Mehter marşı duyduğunuzda nasıl bir his oluşuyor? Sizce bu müzikler neden etkileyici?
• Geleneksel halk müziklerinde kullanılan melodilerin tanıdık gelmesinin sebebi ne olabilir?
• Türk müziğinde sıkça duyduğumuz melodiler hangi ses dizileriyle oluşturulmuş olabilir?
Öğrenme-Öğretme Uygulamaları YZ
- Derse Giriş5 dk
Öğrencilere bu derste Türk müziğindeki rast ses dizisinin tanıtılacağı söylenir. Öğretmen, önceden öğrenilen dörtlü ve beşlileri kısaca sorarak hazırbulunuşluğu yoklar. Etkileşimli tahtada rast ses dizisi şeması kısa süre gösterilir ve öğrencilerin dikkati konuya çekilir (E3.2). Dersin amacının rast ses dizisini tanımak olduğu belirtilir.
- Keşfetme10 dk
Öğretmen, Türk müziği çalgılarından biriyle rast ses dizisindeki ırak, rast, dügâh, segâh, çargâh, neva, hüseyni, eviç ve gerdaniye perdelerini (notalarını) sırayla çalar ya da dinletir. Öğrencilerden daha önce öğrendikleri dörtlü ve beşlilerden yola çıkarak bu perdelerin hangi perdeler olduğunu tahmin etmeleri istenir. Tahminler defterlere yazılır (MİOY.8.1.1.a).
MİOY.8.1.1 - Uygulama20 dk
Soru-cevap tekniğiyle öğrencilerin tahminleri kontrol edilir; doğru perde adları etkileşimli tahtadaki rast ses dizisi şemasında gösterilir. Öğrenciler, önceden öğrendikleri dörtlü ve beşlilerle tahtadaki görseller arasında bağ kurarak konuya odaklanır (E3.2). Görsel ve işitsel materyallerle şema yeniden dinletilip incelenir; öğrencilerin ön öğrenmeleri hatırlaması ve merak etmesi sağlanır (E1.1). Rast beşlisi ile neva perdesindeki rast dörtlüsünün birleşimi şema üzerinde gösterilerek rast ses dizisi tanınır (MİOY.8.1.1.a).
MİOY.8.1.1 - Sonuçlandırma5 dk
Öğrencilerden rast ses dizisinin perdelerini ve dizinin hangi beşli ile dörtlüden oluştuğunu söylemeleri istenir. Kısa Cevaplı Sorular ile öğrencilerin dizinin perdelerini tanıyıp tanımadığı kontrol edilir; sonuçlar Gözlem Formu'na işlenir. Öğrencilerden bu derste en çok merak ettikleri noktayı söylemeleri istenir ve rast ses dizisinin tanınması toparlanır.
MİOY.8.1.1
Sınıf defteri: MİOY.8.1.1 Türk müziğinde rast ses dizisini yazabilme; değerlendirme
Derse Giriş YZ 5 dk
Öğrencilere bu derste Türk müziğindeki rast ses dizisinin tanıtılacağı söylenir. Öğretmen, önceden öğrenilen dörtlü ve beşlileri kısaca sorarak hazırbulunuşluğu yoklar. Etkileşimli tahtada rast ses dizisi şeması kısa süre gösterilir ve öğrencilerin dikkati konuya çekilir (E3.2). Dersin amacının rast ses dizisini tanımak olduğu belirtilir.
Keşfetme YZ 10 dk
Öğretmen, Türk müziği çalgılarından biriyle rast ses dizisindeki ırak, rast, dügâh, segâh, çargâh, neva, hüseyni, eviç ve gerdaniye perdelerini (notalarını) sırayla çalar ya da dinletir. Öğrencilerden daha önce öğrendikleri dörtlü ve beşlilerden yola çıkarak bu perdelerin hangi perdeler olduğunu tahmin etmeleri istenir. Tahminler defterlere yazılır (MİOY.8.1.1.a).
Uygulama YZ 20 dk
Soru-cevap tekniğiyle öğrencilerin tahminleri kontrol edilir; doğru perde adları etkileşimli tahtadaki rast ses dizisi şemasında gösterilir. Öğrenciler, önceden öğrendikleri dörtlü ve beşlilerle tahtadaki görseller arasında bağ kurarak konuya odaklanır (E3.2). Görsel ve işitsel materyallerle şema yeniden dinletilip incelenir; öğrencilerin ön öğrenmeleri hatırlaması ve merak etmesi sağlanır (E1.1). Rast beşlisi ile neva perdesindeki rast dörtlüsünün birleşimi şema üzerinde gösterilerek rast ses dizisi tanınır (MİOY.8.1.1.a).
Sonuçlandırma YZ 5 dk
Öğrencilerden rast ses dizisinin perdelerini ve dizinin hangi beşli ile dörtlüden oluştuğunu söylemeleri istenir. Kısa Cevaplı Sorular ile öğrencilerin dizinin perdelerini tanıyıp tanımadığı kontrol edilir; sonuçlar Gözlem Formu'na işlenir. Öğrencilerden bu derste en çok merak ettikleri noktayı söylemeleri istenir ve rast ses dizisinin tanınması toparlanır.
Farklılaştırma MEB
Araç-Gereç ve Kaynaklar DPO
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğretmen Görüşleri
BÖLÜM I
- Ders
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma
- Sınıf
- 8. Sınıf
- Ünite / Tema
- Rast Ses Dizisi
- Önerilen Süre
- 1 ders saati (40 dk)
- Tarih
- 14-18 Eylül
- Hafta
- 1. Hafta
- Belirli Gün ve Haftalar
- 15 Temmuz Demokrasi ve Millî Birlik Günü, Gaziler Günü (19 Eylül)
BÖLÜM II Boş
Kazanımlar
Öğrenme-Öğretme Yöntem ve Teknikleri
Kullanılan Eğitim Teknolojileri, Araç ve Gereçler
Araç-Gereç
- Ders kitabı
- Etkileşimli tahta
- Görsel kaynaklar (fotoğraf, resim)
Kaynaklar
- Müziksel İşitme, Okuma ve Yazma Dersi Öğretim Programı (MEB, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli)
- Ders Bilgi Formu (MEB)
Öğrenme-Öğretme Etkinlikleri
Dikkat Çekme
Güdüleme
Gözden Geçirme
Derse Geçiş
Bireysel Öğrenme Etkinlikleri
Grupla Öğrenme Etkinlikleri
Özet
BÖLÜM III — Ölçme-Değerlendirme
Bireysel Öğrenme Etkinliklerine Yönelik Ölçme-Değerlendirme
- Kısa Cevaplı Sorular
- Dereceli Puanlama Anahtarı
- Performans Görevi
- Gözlem Formu
- Grup Değerlendirme Formu
- Açık Uçlu Sorular