T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 11. SINIF TÜRK DİLİ VE EDEBİYATI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, bir Karagöz perdesi görselini etkileşimli tahtada göstererek dersi başlatır. Öğrencilerden görselde gördüklerini tek cümleyle ifade etmeleri istenir. Bu hafta geleneksel Türk tiyatrosundan bir Karagöz oyununun okunacağı, tiplerin özellikleri ve dilin kullanımı üzerine tahminlerde bulunulacağı açıklanır. Okuma sürecinde odaklanmaları (E3.2) ve düşüncelerini çekinmeden paylaşmaları (E1.5) için sınıf çalışma kuralları belirlenir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Okuma metni olarak ders kitabından geleneksel Türk tiyatrosuna ait bir Karagöz oyunu seçilir. Metne geçmeden önce öğrencilere geleneksel Türk tiyatrosuyla ilgili neler bildikleri sorulur. Yanıtlar etkileşimli tahtada ortak bir listeye yazılarak ön bilgiler ortaya çıkarılır (TDE2.2.a).

   TDE2.2
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Etkileşimli tahtada Karagöz oyunundaki tiplerin görselleri gösterilir. Öğrencilerden tiplerin adlarını, ayırt edici fiziksel özelliklerini ve kişilik özelliklerini tahmin etmeleri istenir (KB2.7). Öğretmen, kısa cevaplı sorularla öğrencileri amaca uygun yanıtlara yönlendirir (TDE2.2.b).

   TDE2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   İkili gruplar “düşün-eşleş-paylaş” tekniğiyle tipler arasındaki iletişim şekillerini ve dili farklı kullanma nedenlerini tahmin eder (SDB2.2, TDE2.2.b). Karagöz'deki dil yapıları, yardımcı rollerin işlevleri ve beden dilinin etkili kullanımı hakkında bildikleri paylaşılır (TDE2.2.a).

   TDE2.2
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden seçilen Karagöz oyununa göz gezdirmeleri istenir. Metnin dili hakkında soru-cevap tekniğiyle görüş oluşturulur (TDE2.1.a). Öğrencilerin metnin içeriğine yönelik tahminlerini söylemeleri sağlanır (TDE2.2.b).

   TDE2.1TDE2.2
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Paylaşarak okuma yöntemiyle oyunun nasıl okunacağına ilişkin strateji belirlenir ve roller paylaştırılır. Öğrencilerden kendilerine ait kısımları okurken Karagöz oyunlarının diline ve doğasına uygun hareket etmeleri istenir (SDB2.1). Okunan bölümler hakkında görüşler alınır ve içerik tahminleri gözden geçirilir (TDE2.1.a).

   TDE2.1
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden Karagöz metnindeki karakterlerin kullandığı dilden hareketle kişilik özelliklerine ait tahminlerini T diyagramıyla somutlaştırmaları istenir (SDB1.2, KB2.7). Kişilik özelliklerini sözlerden mi yoksa dış görünüş ve hareketlerden mi çıkardıkları tartışılır (TDE2.2.b).

   TDE2.2
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Metindeki kişilerin söz varlığının sosyal statülerine ve eğitim durumlarına uygun olup olmadığı soru-cevap tekniğiyle belirlenir. Hacivat ve Karagöz'ün farklılıklarına rağmen uyum içinde yaşamaları üzerinde durularak dostluğun önemi fark ettirilir (SDB2.3, D4, SBAB3). Öğrencilerden kendi çevrelerinden bu kişilere benzeyen örnekler göstermeleri istenir (TDE2.2.a).

   TDE2.2
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden Karagöz'ün hâlâ ilgiyle izlenmesi ve özel günlerde gösterilerine yer verilmesi konusundaki görüşlerini söylemeleri istenir (SDB2.1, SBAB4). Karagöz'ün kültürel miras ürünü olarak taşıdığı önem ve Türk kültüründeki değeri tartışılır (SDB2.3, D14, OB5). Öğrenciler T diyagramlarını Kontrol Listesi ile gözden geçirir ve Öz Değerlendirme Formunu doldurur. Öğretmen Kısa Cevaplı Sorularla öğrenme kanıtı toplar.

   TDE2.1TDE2.2

Sınıf defteri: TDE2.2 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde anlam…; TDE2.1 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde okumayı…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada bir Karagöz perdesi görseli gösterir ve öğrencilerden perdedeki kişileri, yeri ve olayı tahmin etmelerini ister. Öğrencilere 'Hacivat ile Karagöz'ün konuşması neden güldürür?' sorusu yöneltilir. Cevaplardan hareketle dersin amacı açıklanır: dramatik örgü unsurları belirlenecek, dil ve üslup özellikleri incelenecek, okuma süreci değerlendirilecektir. Öğrencilerden görüşlerini söz sırasına uyarak paylaşmaları istenir (SDB1.2).

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çalışma kâğıdı dağıtılır. Öğrenciler, Karagöz metnindeki dramatik örgüyü oluşturan unsurları (kişiler, yer, zaman, çatışma) çalışma kâğıdında belirler (TDE2.3.a, OB9). Öğretmen, bulguları etkileşimli tahtada toparlayarak eksikleri tamamlar.

   TDE2.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Sınıfta dörder kişilik küçük gruplar oluşturulur. Gruplar, metindeki çatışmaların kaynağını ve taraflarını belirler; mekân, zaman ve kişilerin çatışmaların ortaya çıkmasındaki etkisini kendi aralarında tartışır (TDE2.3.a). Her grup bulgularını sınıfa sunar.

   TDE2.3
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Açık uçlu sorularla dramatik örgü unsurlarından hangisinin veya hangilerinin karakterlerin dil özelliklerinin oluşmasında daha çok etkili olduğu tespit edilir (TDE2.3.a). Öğrenciler görüşlerini gerekçelendirir (SDB2.2, E1.5, E2.3, E3.5, E3.8, SAB1, SAB3).

   TDE2.3
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Hacivat'ın kibar, mütevazı ve eğitimli kişiliğini yansıtan dil ve üslubu ile Karagöz'ün günlük konuşma dilini yansıtan üslubu çözümlenir (TDE2.3.a, KB3.2). Gruplar çıkarımlarını balık kılçığı tekniği veya karşılaştırma tablosuyla ortaya koyar (SDB1.2).

   TDE2.3
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplardan inceledikleri metinlerde geçen fiilimsileri belirlemeleri ve bunların anlatıma kattığı işlevlere yönelik çıkarımlar yapmaları istenir (TDE2.3.a). Bulgular etkileşimli tahtada ortak listeye eklenir.

   TDE2.3
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Gruplar, dil ve üslup özelliklerinin anlama katkısını değerlendirir ve çatışmaların hangi dramatik öge ve dil unsurlarıyla daha etkili verilebileceğine ilişkin görüşlerini sunar. Öğrenciler, gelen geri bildirimler doğrultusunda görüşlerini gözden geçirir; öz değerlendirme veya akran değerlendirmesi yapılır (TDE2.4.a, SDB1.2, SDB2.2).

   TDE2.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak dramatik örgü unsurlarını ve karakterlerin dil özelliklerini belirleme düzeylerini değerlendirmeleri istenir (TDE2.4.a, SDB1.2). Gruplar, balık kılçığı veya karşılaştırma tablolarını kontrol listesine göre akranlarıyla değerlendirir (SDB2.2). Öğretmen, dönütler vererek Karagöz metninin dramatik örgüsüne ilişkin ortak sonuçları özetler.

   TDE2.3TDE2.4

Sınıf defteri: TDE2.3 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE2.4 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerden hareketle okuma…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada günlük hayattan iki kısa görsel (fotoğraf, resim) gösterir; öğrencilerden görsellerde iletişimin nerede aksadığını söylemelerini ister (OB1, E3.2). Geçen haftaki okuma çalışmasına değinilir. Bu haftanın hedefi, sözlü iletişim engellerini konu alan bir konuşma için seçimler yapmak, içerik oluşturmak ve tahminde bulunmak olarak duyurulur (SDB2.3).

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Sözlü iletişim engellerini konu alan bir drama yaparak konuşma becerilerini sergileyecekleri performans görevi tanıtılır (SAB4). Öğrencilerden dramanın amacını, hedef kitlesini ve süresini seçmeleri ve gerekçesini yazmaları istenir (SDB2.2, E2.3) (TDE3.1.a).

   TDE3.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Konuya dikkat çekmek amacıyla sözlü iletişim engellerinin bulunduğu çok modlu bir metin izletilir/dinletilir (SDB2.1). Öğrencilerden metinde gördüklerini ve işittiklerini kendi yaşantılarıyla ve daha önce öğrendikleriyle ilişkilendirmeleri istenir (E3.5, SDB2.3) (TDE3.2.a).

   TDE3.2
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar, ön bilgilerinden yararlanarak sözlü iletişim engellerini konu alan kısa bir dramayı sınıfta sergiler. Diğer öğrenciler izlerken gözlemlerini notlar (E2.2, D14). Öğretmen, her sergilemenin ardından gruba tek bir soru yöneltir (SAB4) (TDE3.2.a).

   TDE3.2
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden çok modlu metindeki sözlü iletişim engellerini belirlemeleri istenir. Tartışma tekniği kullanılarak bu engellerin iletişimi ne derece engellediği ve hangi iletişim kazalarına yol açabileceği konusunda tahminler yürütülür (E3.2, E3.6, SDB2.1, KB3.2) (TDE3.2.b).

   TDE3.2
6. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öne sürülen fikirler doğrultusunda gruplar, sözlü iletişim engellerinin kullanıldığı bir konuşma metnini canlandırmak için hazırlık yapar ve yöntem ile stratejilerini belirler (SDB1.2, E2.2). Mekânın, görüntü ve sesin uygunluğu kontrol listesiyle denetlenir; kazalara ilişkin tahminler listeye eklenir (SDB2.1) (TDE3.2.b).

   TDE3.2
7. 35 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler, sözlü performanslarından hareketle iletişim hatalarına yönelik tespit ve çözüm önerilerinin yer aldığı bir karşılaştırma tablosu oluşturur. Tablo, farklı gruplardaki hataların nedenleri ve çözümleri bakımından karşılaştırılır ve sonuçlar sınıfta paylaşılır (KB2.7, E3.6) (TDE3.2.c).

   TDE3.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden karşılaştırma tablolarını tamamlamaları ve en önemli iletişim engelini gerekçesiyle sınıfa açıklamaları istenir. Performanslar akran değerlendirme formu ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Form sonuçlarından hareketle gerekli düzeltmeler belirlenir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu’nu doldurarak karşılaştırma sürecindeki katkılarını değerlendirir (SDB1.2) (TDE3.2.c).

   TDE3.1TDE3.2

Sınıf defteri: TDE3.1 Günlük yaşamda karşılaşabileceği iletişim engellerini konu alan…; TDE3.2 İletişim engellerinin nedenlerini, sonuçlarını ve çözümlerini…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada günlük hayattan bir sözlü iletişim engeli örneği (sözün kesilmesi, dinlememe, önyargı) gösterir. Öğrencilerden bu durumda iletişimin neden aksadığını ve nasıl düzeltilebileceğini söylemeleri istenir. Verilen yanıtlardan hareketle bu haftanın, sözlü iletişim engellerini konu alan bir canlandırmanın planlanması ve konunun etkili kılınması üzerine olduğu belirtilir. Haftanın sonunda sürecin öz değerlendirme formuyla değerlendirileceği duyurulur.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar hâlinde günlük hayatta karşılaşılan sözlü iletişim engellerinden biri seçilir. Seçilen engeli konu alan canlandırmanın kime, nasıl, nerede ve hangi araçlarla sunulacağı çalışma kâğıdındaki plana yazılır. Görev paylaşımı da bu plana eklenir (TDE3.3.1.a, SDB1.2).

   TDE3.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Konuyu belirgin ve etkili kılmak için düşünceyi geliştirme yollarından (tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme) hangilerinin kullanılacağı gruplarda tartışılır. Ders kitabındaki örnek konuşma metni incelenir ve her grup kendi konusuna uygun örnekler belirler (TDE3.3.2.b).

   TDE3.3
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Gruplardan, belirledikleri düşünceyi geliştirme yollarını kullanarak canlandırmanın konuşma taslağını yazmaları istenir. Taslakta engelin ne olduğu, nedenleri ve sonuçları örneklerle açıklanır. Öğretmen gruplara rehberlik eder (TDE3.3.2.b).

   TDE3.3TDE3.4
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Taslaklar gruplar arasında değiş tokuş edilir. Kontrol listesi kullanılarak planın hedef kitleye ve mekâna uygunluğu ile düşünceyi geliştirme yollarının etkililiği incelenir. Arkadaşlarından alınan dönütler yazılı olarak iletilir (TDE3.3.1.a, TDE3.3.2.b, SDB2.2).

   TDE3.3TDE3.4
6. 30 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar dönütler doğrultusunda plan ve taslaklarını düzeltir. Düzeltilen planda görev dağılımı, kullanılacak araçlar ve sunum sırası netleştirilir. Öğretmen son hâli kontrol eder (TDE3.3.1.a, TDE3.3.2.b).

   TDE3.3TDE3.4
7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak plan hazırlama ve düşünceyi geliştirme yollarını kullanma süreçlerini değerlendirmeleri istenir. Formda başarılı buldukları yönler ile geliştirmeleri gereken yönler belirtilir (TDE3.4.1.a, SDB1.2). Ardından 'Plan hazırlamak konuşmayı nasıl etkiler?' açık uçlu sorusu tartışılır. Hazırlanan planlar performans görevinin kanıtı olarak dosyalanır.

   TDE3.3TDE3.4

Sınıf defteri: TDE3.3 Sözlü iletişim engellerine ilişkin farklı bakış açılarını…; TDE3.4 Günlük hayatta karşılaşılan sözlü iletişim engellerine yönelik…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Etkileşimli tahtada 'Sevgili dostum,', 'Sayın Müdürüm,', 'Merhaba' gibi hitap ifadeleri gösterilir; öğrencilerden bu ifadelerin hangi iletişim ortamlarında kullanılabileceğini söylemeleri istenir (E3.2). Mektup ve e-postanın günlük hayattaki yeri kısaca konuşulur. Haftanın amacının dinleme/izleme amacına uygun seçim yapmak, ön bilgilerle bağlantı kurmak ve tahmin etmek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, farklı türlerden mektupların hitap cümlelerinden örnekleri etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden ilgilerini çeken iki hitap cümlesini seçmeleri ve seçim gerekçelerini söylemeleri, ardından bu cümleleri daha önce okudukları ya da yazdıkları mektup ve iletilerle ilişkilendirmeleri istenir (E3.5). (TDE1.1.1.a) (TDE1.2.1.a)

   TDE1.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Hitap cümlelerinde saygı (D14) ve dostluk (D4) gibi değerleri ortaya koyan ifadelerin mektupta nerede ve nasıl kullanılabileceği belirlenir. Öğretmen, mektupların artık elektronik ortamlarda yazıldığını açıklar. Öğrencilerden e-posta ile mektup hitaplarındaki farklılıklara ilişkin görüşlerini belirtmeleri istenerek ön bilgileri yoklanır (E1.5, E2.3). (TDE1.2.1.a)

   TDE1.1
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır; geçmişten bugüne iletişimde kullanılan araçlarla ilgili okul ve çevre kütüphanelerinde yapacakları araştırma görevleri paylaştırılır (D16, SDB2.2). Gruplar, e-posta türünün ortaya çıkışına kadar yaygın kullanılan iletişim araçlarına ilişkin topladıkları bilgileri sınıfta paylaşır (OB1). (TDE1.2.1.a)

   TDE1.1TDE1.2
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   İletişim veya e-postayla ilgili çok modlu bir metin dinletilir/izletilir (SDB2.1). Öğrenciler, dilin hayatın farklı alanlarındaki kullanımlarını fark etmek için uygun dinleme/izleme stratejisini seçer ve süreçte not alır. İletişim engelleri ortadan kaldırılır (SDB2.1, KB3.2); süreç, hazırlanan gözlem formuyla yönetilir. (TDE1.1.1.a)

   TDE1.1TDE1.2
6. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden teknoloji kullanımının iletişimi bugün nasıl etkilediğinden yola çıkarak uzak gelecekte ne tür iletişim araçlarının kullanılabileceğine dair tahminde bulunmaları istenir (SDB3.1, BTYAB1). Tahminler fikir taraması ile toplanır ve gerekçeleriyle birlikte tahtada listelenir. (TDE1.2.2.b)

   TDE1.1TDE1.2
7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrenciler dinleme/izleme sürecinde seçtikleri stratejiyi Kontrol Listesi ile gözden geçirir. Çalışma Kâğıdına gelecekteki iletişim araçlarına ilişkin tahminlerini dayanaklarıyla birlikte yazar (SDB3.3). Öğretmen, Kısa Cevaplı Sorularla tahminlerin hangi bilgi ve gözleme dayandığını yoklar. Öğrenciler bu hafta öğrendiklerini Öz Değerlendirme Formu'na kaydeder. (TDE1.2.2.b)

   TDE1.1TDE1.2

Sınıf defteri: TDE1.1 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde…; TDE1.2 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde anlam…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, Birleşmiş Milletler Günü'ne değinerek ülkeler arasındaki iletişimin güven ve saygıya dayandığını vurgular. Öğrencilerden son gönderdikleri ya da aldıkları bir mesajı hatırlayıp iletişimin neden etkili ya da etkisiz olduğunu bir cümleyle söylemeleri istenir. E-posta kavramı etkileşimli tahtada hatırlatılır. Bu haftanın çok modlu bir metindeki iletişim unsurlarını belirleme ve kendini değerlendirme çalışmasına ayrıldığı duyurulur (SDB2.1).

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen tarafından seçilen çok modlu metin sınıfta dinletilir/izletilir. Öğrencilerden iletişimi etkili kılan güven, saygı ve yapıcılık unsurlarına odaklanarak bu unsurları yansıtan ifadeleri not almaları istenir (E3.2). Öğrenciler metni oluşturan iletişim unsurlarını ayrı ayrı belirler (TDE1.3.a).

   TDE1.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden notlarındaki dil yapılarını oyun/eşleştirme kartlarına yazarak ilgili iletişim unsuruyla eşleştirmeleri istenir. Yanlış eşleşen kartlar sınıfça gerekçeleriyle düzeltilir (SDB2.2). Bu çalışmayla metindeki dil yapıları tespit edilir (TDE1.3.a).

   TDE1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   İkişerli gruplar, tespit ettikleri dil yapılarını güven, saygı ve yapıcılık ölçütlerine göre karşılaştırma tablosunda sınıflandırır. Tablolar sınıfta kısaca sunulur ve farklı sınıflandırmalar gerekçeleriyle tartışılır (E3.5). Böylece metnin parçalarını oluşturan unsurlar özelliklerine göre belirlenir (TDE1.3.a).

   TDE1.3
5. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Ders kitabındaki örnek bir e-posta metni incelenir. Öğrencilerden konu satırı, hitap, ileti bölümü ve kapanış gibi parçaları ve bu parçalarda yer alan saygı ile yapıcılık ifade eden dil yapılarını işaretlemeleri istenir. Bulgular sınıfta karşılaştırılır (TDE1.3.a).

   TDE1.3
6. 30 dk
   Etkinlik 2

   Edebiyat Atölyesi (Anlatma) / Yazma çalışması kapsamında öğrencilere e-posta yazma performans görevi verilir ve görev sınıf içinde gerçekleştirilir. Öğrencilerden belirledikleri parçaları kullanarak güven, saygı ve yapıcılık unsurlarını taşıyan bir e-posta yazmaları istenir (D14). Öğretmen yazım sürecinde öğrencilere rehberlik eder (TDE1.3.a).

   TDE1.3
7. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler yazdıkları e-postayı kontrol listesiyle gözden geçirerek hangi unsurları başardıklarını ve hangilerini geliştirmeleri gerektiğini öz değerlendirme formunda belirtir. Ardından çıkış kartına bu derste neler öğrendiklerini yazarlar (E3.5, E3.6, E3.10). Öğrenciler kendi öğrenme düzeylerini değerlendirir (TDE1.4.a).

   TDE1.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden e-posta performans görevlerini dereceli puanlama anahtarındaki ölçütlere göre son kez gözden geçirmeleri istenir. Öğretmen, çok modlu metindeki iletişim unsurlarına ilişkin açık uçlu ve kısa cevaplı sorular yöneltir. Öğrenciler, güçlü yönlerini ve geliştirecekleri yönlerini öz değerlendirme formuna yazar ve en az bir hedef belirler (SDB1.2). Böylece haftanın kendini değerlendirme çalışması toparlanır (TDE1.4.a).

   TDE1.3TDE1.4

Sınıf defteri: TDE1.3 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE1.4 “Bir Diyeceğim Var!” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izleme…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, öğrencilere en son ne zaman bir e-posta ya da mektup yazdıklarını sorar. Öğrencilerin yanıtlarından yola çıkılarak yazılı iletişimde amaç, konu ve okur kavramları tahtada hatırlatılır. Haftanın akışı duyurulur: mektup ve e-posta bilgileri kullanılarak bir e-posta yazılacak, ardından yazma stratejisi amaca, konuya ve hedef kitleye göre belirlenecektir.

2. Keşfetme15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden mektup ve e-posta ile ilgili önceki bilgilerini hatırlamaları istenir. Ders kitabındaki örnekler incelenir. Öğrenciler, iki türün biçim ve dil özelliklerini karşılaştırma tablosunda gösterir (TDE4.1.1.a).

   TDE4.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden öğrendiklerini ve yazma becerilerini kullanarak bir e-posta yazmaları istenir. Konuyu ve kime yazacaklarını kendileri seçer. Taslakta konu satırı, hitap, giriş, gelişme, sonuç ve kapanış bölümlerinin bulunmasına dikkat edilir (TDE4.1.1.a, SAB4).

   TDE4.1
4. 15 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler taslaklarını eşleriyle değiştirerek okur. Eşler, yazarın hangi sözcük, hitap ve içerik seçimlerini yaptığını işaretler. Seçimlerin amaca uygunluğu kısa notlarla tartışılır (TDE4.1.1.a).

   TDE4.1
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden taslaklarındaki e-postanın amacını, konusunu ve hedef kitlesini ayrı ayrı belirlemeleri istenir. Bunlar çalışma kâğıdına bir cümleyle yazılır. Öğretmen, sınıfta farklı örnekleri tahtada karşılaştırır (TDE4.1.1.a).

   TDE4.1
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, amaca, konuya ve hedef kitleye göre bir yazma stratejisi belirler. Strateji; hitap biçimini, resmî ya da samimi üslubu, ayrıntı düzeyini ve e-postanın uzunluğunu kapsar. Seçimler gerekçeleriyle çalışma kâğıdına işlenir (TDE4.1.1.a).

   TDE4.1
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler, belirledikleri stratejiye göre e-postalarını yeniden yazar. Gerekirse hitap, sözcük ve cümle yapıları değiştirilir. Öğretmen, bireysel olarak dolaşarak seçimlerin gerekçelerini sorar (TDE4.1.1.a, SAB4).

   TDE4.1
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler, kontrol listesiyle e-postalarını amaç, konu ve hedef kitle bakımından denetler. Ardından eşlerinin e-postası için akran değerlendirme formunu doldurur. Gerekli düzeltmeler yapılır (TDE4.1.1.a).

   TDE4.1
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrenciler, son hâline getirdikleri e-postaları ve stratejilerini performans görevi olarak teslim eder. Öğretmen, amaç, konu ve hedef kitleye göre yapılan seçimlerle ilgili açık uçlu sorular sorar. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda en doğru bulduğu seçimi ve geliştirmek istediği bir yönü yazması istenir. Form ve kontrol listesi dereceli puanlama anahtarıyla incelenir.

   TDE4.1

Sınıf defteri: TDE4.1 Duygu, düşünce ve isteklerini etkili bir şekilde ileteceği yazısını…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada biri özensiz, biri özenli iki kısa e-posta gösterir; öğrencilerden hangisinin amacı alıcıya daha iyi ilettiğini gerekçesiyle söylemeleri istenir. Mektup ve e-postanın günlük hayatta duygu, düşünce ve isteklerin ifadesindeki yeri kısaca konuşulur. Bu haftaki çalışmanın e-posta için plan hazırlamayı, düşünceyi geliştirmeyi ve yazma sürecini değerlendirmeyi kapsadığı duyurulur.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Oyun kartlarındaki yazılı iletişim durumları (okul yönetimine dilek, arkadaşa teşekkür, resmî başvuru gibi) ile alıcı ve amaç kartları eşleştirilir. Eşleştirmeler gerekçeleriyle sınıfa açıklanır. Öğretmen, amaç ve alıcının e-postanın içeriğini nasıl belirlediğini örneklerle vurgular (TDE4.3.1.a).

   TDE4.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Mektup ve e-posta örnekleri incelenir; başlık, hitap, üslup ve biçim yönünden Karşılaştırma Tablosu doldurulur (KB2.7). Benzerlik ve farklılıklar sınıfta sorgulanır (E3.8). Tabloya dayanarak e-postanın amacına ve alıcısına göre nasıl bir içerik gerektirdiği belirlenir (TDE4.3.1.a).

   TDE4.3
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Her öğrenci günlük hayattan bir durum seçip e-postasının amacını ve alıcısını yazar; içerikte yer alacak ana düşünceleri sıralayan bir plan hazırlar (TDE4.3.1.a). Planlar eşlerle değiştirilerek amaç ve alıcıya uygunluğu açısından incelenir (SDB2.2). Eşlerden gelen önerilere göre plan düzenlenir (E3.5).

   TDE4.3
5. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, iletinin alıcı tarafından doğru ve eksiksiz anlaşılması için düşünceyi geliştirme yollarını (örnekleme, tanımlama, karşılaştırma, tanık gösterme) e-posta örnekleri üzerinde hatırlatır (TDE4.3.2.b). Öğrenciler planlarındaki ana düşünceyi destekleyecek yolları seçer. Seçimlerini gerekçelendirir (E3.6).

   TDE4.3TDE4.4
6. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden planlarına göre e-postalarının taslağını yazmaları istenir; yazma, plandaki sırayla ve seçilen düşünceyi geliştirme yollarıyla sürdürülür (TDE4.3.2.b). Öğretmen dolaşarak bireysel dönüt verir. Anlatılmak istenenlerin doğru ifade edilmesine odaklanılır (E3.2).

   TDE4.3TDE4.4
7. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler eşlerinin taslağını alıcı gözüyle okuyarak iletinin amacını ve istenen şeyi kendi cümleleriyle özetler (SDB2.1). Anlaşılmayan noktalar için düşünceyi geliştirme yollarından hangisinin eklenebileceği önerilir (TDE4.3.2.b). Yazarlar önerileri değerlendirerek taslaklarının içeriğini düzenler (SDB3.3).

   TDE4.3TDE4.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunda yazma sürecindeki davranış, duygu ve düşüncelerini; Kontrol Listesinde e-postalarının plana, amaca ve alıcıya uygunluğunu değerlendirmeleri istenir (TDE4.4.1.a, SDB1.2). Eş görüşleri forma işlenir. Balık Kılçığı üzerinde 'alıcı iletiyi tam anlayamıyor' sorununun olası nedenleri sınıfça belirlenir (SDB3.1).

   TDE4.3TDE4.4

Sınıf defteri: TDE4.3 Günlük hayatta karşılaşılan durumlara ilişkin duygu ve düşüncelerini…; TDE4.4 Günlük hayatta duygu, düşünce ve isteklerini ifade ettiği yazısında…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Etkileşimli tahtada Türk dünyasında konuşulan Türkçenin farklı şivelerini gösteren bir harita ve birkaç ortak kelime sunulur. Öğrencilerden bu kelimelerin Türkiye Türkçesindeki karşılıklarına ilişkin ilk izlenimlerini söylemeleri istenir. Haftanın Türk dünyasının ortak kelimeleri ve söz varlığı üzerinden anlam oluşturmaya ayrıldığı belirtilir; çalışmanın aşamaları kısaca tanıtılır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Türk dünyasında okunuşu, yazılışı ve anlamı neredeyse aynı olan kelime örnekleri yazılı ya da sözlü olarak sunulur. Öğrencilerden örnekleri incelemeleri; ses, yazım ve anlam benzerliklerine ilişkin görüşlerini gerekçeleriyle söylemeleri istenir. Görüşler etkileşimli tahtadaki tabloda toplanır (TDE2.1.1.a).

   TDE2.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden ders kitabı ve güvenilir kaynaklardan Türk dünyasında kullanılan ortak kelimeler ve dil yapılarıyla ilgili kısa bir araştırma yapmaları istenir (OB1). Bulunan yeni örnekler tabloya eklenerek verilen örnekler çoğaltılır. Araştırma sonuçlarına ilişkin görüşler paylaşılır (TDE2.1.1.a).

   TDE2.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Dil örnekleri küçük kâğıtlara yazılarak torbaya konur. Öğrencilerden torbadan rastgele çektikleri kelimenin anlamını tahmin etmeleri istenir ve öğretmen dönüt verir. Kâğıtlar panoda sergilenerek kelime duvarı oluşturulur ya da ikili gruplarla düşün-eşleş-paylaş etkinliği yapılır (SDB2.2) (TDE2.2.2.b).

   TDE2.1TDE2.2
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Türk dünyasındaki dil yapılarını, söz varlığı benzerliklerini ve ortak kültür unsurlarını gösteren bir hikâye seçilir (OB5). Öğrencilerden hikâyenin konusunu başlığından ve görselinden hareketle tahmin etmeleri istenir. Tahminler doğrultusunda bir okuma stratejisi belirlenir (E3.2, KB3.1) (TDE2.2.2.b).

   TDE2.1TDE2.2
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Hikâye okunur; anlamı bilinmeyen kelimeler tespit edilir ve bağlamdan yola çıkılarak anlamlarına ilişkin tahminler yürütülür. Öğrencilerden hikâyede kullanılan söz varlığının seçilme nedenlerini tahmin etmeleri istenir (E3.2, KB2.12). Tahminler çalışma kâğıdına not edilir (TDE2.2.2.b).

   TDE2.1TDE2.2
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Hikâyenin adı, yazarı ve görsellerinden yola çıkılarak söz varlığıyla ilgili fikir oluşturulur (E3.6). Türkçenin farklı şiveleriyle yazılmış metinlerdeki söz varlığının yapı ve anlam bakımından değişimine ilişkin çıkarımlarda bulunulur (E3.6). Değişimin sebepleri açık uçlu sorularla tartışılır, ulaşılan sonuçlardan bir kontrol listesi oluşturulup uygulanır (E2.3, E3.3, SDB2.1) (TDE2.2.3.c).

   TDE2.1TDE2.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden hikâyeden çıkardıkları sonuçları çalışma kâğıdına yazmaları istenir: bağlamdan anlamı çıkarılan kelimeler ve söz varlığındaki değişimin olası nedenleri. Çalışma kâğıtları kontrol listesiyle gözden geçirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak tahmin ve çıkarım yapma düzeylerini değerlendirir (SDB1.3).

   TDE2.1TDE2.2

Sınıf defteri: TDE2.1 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme; TDE2.2 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtada Türk gelenekleri ve görenekleriyle ilgili birkaç görsel gösterir. Öğrencilerden görsellerin kendilerinde uyandırdığı bir kelimeyi söylemeleri istenir. Kelimeler tahtada toplanır; haftanın hedefi olan metindeki parçaları belirleme ve okuma sürecini değerlendirme açıklanır. Anahtar kavramlar (anlatma, metin, öğretici metin) tahtada gösterilir. Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) anılarak okuma erişiminin önemine değinilir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Ders kitabındaki hikâye okunur. Öğrenciler hikâyenin yapı unsurlarını (olay, kişi, yer, zaman) ve temasını gösteren bir hikâye haritasını sınıfça oluşturur. Haritadaki unsurlar etkileşimli tahtada yazılır (TDE2.3.a).

   TDE2.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Hikâyedeki çatışmayı oluşturan unsurlar haritadan seçilir. Çatışmalarda dilin etkisi görüş geliştirme tekniğiyle tartışılır; öğrenciler görüşlerini sırayla ifade eder (SDB2.1). Tartışmada ortaya çıkan parçalar haritaya eklenir (TDE2.3.a).

   TDE2.3
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Açık uçlu sorularla çatışmayı oluşturan unsurların etkileşimi değerlendirilir (KB3.1). Öğrencilerden kendi görüşlerini ve gerekçelerini savunmaları istenir (SDB3.3). Her öğrenci, haritada belirlediği parçalar için bir gerekçe yazar (TDE2.3.a).

   TDE2.3
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Üçlü gruplar oluşturulur. Gruplar görüş ve gerekçelerini kendi aralarında tartışır, tek bir görüş ve gerekçe oluşturur ve nezaket kuralları içinde sınıfa sunar (D14, SDB2.2). Sunumlarda hikâyeden belirlenen parçalara dayanılır (TDE2.3.a).

   TDE2.3
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Türk gelenekleri, görenekleri ve folkloru üzerine tespitler içeren bir anı metni seçilir. Metin okunmadan önce millî kültür unsurlarını yansıtacak kelimeler tahmin edilir ve vatanseverlik değeri ön plana çıkarılır (D19). Tahminler kartlara yazılır; metin okunduktan sonra kart gösterme tekniğiyle benzer ve farklı tahminler sınıflandırılır, kullanılan dille ilgili çıkarımlar yapılır (E3.6, OB5) (TDE2.3.a).

   TDE2.3
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   İkinci okuma metni olarak Orhun Abideleri’nden bir bölüm ele alınır ve öğretici metinlere yönelik metin tahlili süreci izlenir. Abidelerin Türk dili, tarihi ve kültürü açısından önemi vurgulanır. Gerekirse Kutadgu Bilig ve Dîvânu Lugâti’t-Türk’ten seçilen bir bölüme değinilir; metnin tarih, coğrafya ve sosyoloji ile ilişkisi konuşulur (TDE2.3.a).

   TDE2.3
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler okunan hikâyedeki farklı kültür unsurlarına ilişkin duygu ve düşüncelerini dile getirir (SDB2.1). Hikâyeden öğrendikleri ve beğendikleri ifadeleri yazar. Bu ifadelerin çağrışım zenginliğini çıkış kartlarıyla değerlendirir ve okuma sürecindeki kendi durumlarını gözden geçirir (SDB1.2) (TDE2.4.a).

   TDE2.4
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurarak okuma sürecindeki güçlü yönlerini, zorlandıkları noktaları ve metindeki parçaları belirlemedeki başarılarını değerlendirmeleri istenir. Hikâye haritaları ve çıkış kartları öğrenme kanıtı olarak toplanır. Birkaç öğrenci değerlendirmesini sınıfla paylaşır; öğretmen genel geri bildirim verir (TDE2.4.a).

   TDE2.3TDE2.4

Sınıf defteri: TDE2.3 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE2.4 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinlerde okuma sürecini…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Türk dünyasının farklı coğrafyalarından dil, din, sanat ve mutfak görselleri gösterir; öğrencilerden gördüklerini Türk kültürüyle ilişkilendirerek söylemeleri istenir (E1.1). Okuma çalışmalarında edinilen bilgilerle bağ kurulur. Haftanın hedefinin Türk kültürünü tanıtan bir konuşma hazırlamak olduğu, bu hafta görsel ve yöntem seçimi, karşılaştırma, sınıflandırma ve yeniden ifade etme basamaklarının işleneceği belirtilir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere Türk dünyasına ait görsellerden hareketle Türk kültürünün özelliklerini yansıtan bir konuşma yapmalarına yönelik performans görevi verilir (SAB4). Etkileşimli tahtadaki dil, din, coğrafya, sanat, müzik, gelenek, giyim ve yemek görselleri arasından her öğrenci konuşmasına uygun görselleri seçer ve seçim gerekçesini söyler (TDE3.1.a).

   TDE3.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden konuşmanın amacını, hedef kitleyi ve hazırlık süresini yazmaları istenir. Bu bilgilere göre konuşma için uygun yöntem ve stratejinin belirlenmesi sağlanır (KB3.1). Her öğrenci seçtiği yöntemin nedenini eşine açıklar (TDE3.1.a).

   TDE3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden değişik coğrafyalardaki Türk kültürlerini yansıtan görselleri karşılaştırma tablosunda benzer ve farklı unsurlar bakımından incelemeleri istenir. Kültür unsurlarının farklılaşmasının ve zamanla yok olmasının nedenlerini sorgulayan sorular yöneltilir ve yanıtlar tartışılır (SDB2.1, TDE3.2.c).

   TDE3.2
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve istasyonlar kurulur (SDB2.2). İstasyonlarda görsellerden hareketle Türk dünyasının önemli eserleri, tarihî şahsiyetleri, müzik kültürü ve ortak lezzetleri üzerine bilgiler paylaşılır. Gruplar görselleri ve bilgileri kültür unsuruna göre kategorilere ayırır (TDE3.2.ç).

   TDE3.2
6. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar istasyon çalışmalarından elde ettikleri bilgileri sınıflandırarak konuşmanın ana başlıklarını belirler. Her başlığın altına yerleştirilecek içerik ve görseller zihin haritasında düzenlenir (OB4, OB9). Başlıkların sıralaması grupta tartışılarak karara bağlanır (TDE3.2.ç).

   TDE3.2
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden konuşmayı destekleyecek görselleri belirlemeleri ve her görsel için gerekli açıklayıcı yorumu kendi cümleleriyle yeniden ifade etmeleri istenir (OB4, OB5). Yorumlar konuşma içeriğine uygun biçimde düzenlenir. Eşler birbirlerinin yorumlarını sadeleştirme açısından değerlendirir (TDE3.2.d).

   TDE3.2
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Konuşmanın amacı ve dinleyici özellikleri göz önünde tutularak bir konuşma planı hazırlanır. Dil farkındalığını ortaya koyacak söz varlığı seçilir ve plana uygun taslak konuşma metni yazılır (SDB1.2). Metindeki anlatım, sözcük ve cümle düzenlemeleri yapılarak prova için gerekli değişiklikler belirlenir (KB3.1, TDE3.2.d).

   TDE3.2
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden taslak konuşma metnini ve görsel yorumlarını performans görevi dosyasında toplamaları istenir. Metinler, dereceli puanlama anahtarı ile görsel seçimi, karşılaştırma, sınıflandırma ve yeniden ifade etme ölçütlerine göre değerlendirilir. Ardından her öğrenci öz değerlendirme formunu doldurarak metninde geliştirmek istediği bir noktayı yazar (SDB1.3).

   TDE3.1TDE3.2

Sınıf defteri: TDE3.1 Türk dünyasının ortak kültürünü (dil, din, coğrafya, sanat) yansıtan…; TDE3.2 Kültürel çeşitliliği konu edeceği konuşması için içerik oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada Türk dünyasının ortak kültürünü yansıtan fotoğrafları gösterir ve öğrencilerden bu görsellerde dil, sanat ve coğrafya ile ilgili neler fark ettiklerini söylemelerini ister. Haftanın amacı paylaşılır: önceki haftalarda hazırlanan plana uygun, Türk kültüründe dil farkındalığını konu alan konuşma geliştirilecek, uygun söz varlığı ve iletilerle güçlendirilecek, süreç sonunda değerlendirilecektir.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler önceki haftalarda hazırladıkları konuşma planını Türk kültüründe dil farkındalığı konusuna göre gözden geçirir. Öğretmen düşünceyi geliştirme yollarını (tanımlama, örneklendirme, karşılaştırma, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma) tahtada örneklerle hatırlatır. Her öğrenci planındaki ana düşünceler için uygun bir yol seçer (TDE3.3.2.b).

   TDE3.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler seçtikleri yolla Türk kültürünü tanıtan ve dinleyicinin bu kültürden kendine ait olanları fark etmesini sağlayan konuşma bölümlerini geliştirir (OB5). Görsel kaynaklardan elde edilen bilgilerin dayanağı gerekçeleriyle açıklanır (SDB3.3). Eşler taslaklarını birbirine okur ve seçilen yolların uygunluğu tartışılır (TDE3.3.2.b).

   TDE3.3
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen Türk kültürüne ait kavramların geçtiği kısa bir metin sunar; öğrencilerden bağlama uygun ve uygun olmayan sözcükleri belirlemeleri istenir. Ardından öğrenciler kendi taslaklarındaki sözcükleri bağlama uygunluk açısından gözden geçirir. Gerekli yerlerde daha uygun sözcükler seçilir (TDE3.3.3.c).

   TDE3.3TDE3.4
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler taslaklarında açıkça söylemek istedikleri iletileri ve dinleyicinin çıkarım yapmasını amaçladıkları örtük iletileri ayrı renklerle işaretler. İletilerin amaca ve konuşma akışına uygun yerlere yerleştirilmesi sağlanır. Eşler birbirinin örtük iletisini tahmin ederek iletinin anlaşılırlığını sınar (TDE3.3.4.ç).

   TDE3.3TDE3.4
6. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler hazırladıkları konuşmayı küçük gruplarda sunar. Öğretmen dereceli puanlama anahtarında konuya hâkim olma, söz varlığını etkili ve güzel kullanma ve seyircinin ilgisini çekebilme ölçütlerini işaretler (E3.7, SDB2.1). Her konuşmanın ardından açık ve örtük iletilerin dinleyiciye ulaşıp ulaşmadığı sorulur (TDE3.3.4.ç).

   TDE3.3TDE3.4
7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu, düşünceyi geliştirme yollarını, söz varlığını ve iletileri ifade etme aşamalarına ilişkin ölçütlere göre doldurur (SDB1.2, TDE3.4.1.a). Öğretmen formları ve dereceli puanlama anahtarı sonuçlarını inceler, hataları düzeltir, olumlu davranışları pekiştirir. Öğrenciler öğrenme günlüklerine sonraki konuşmada kullanacakları bir kazanımı yazar.

   TDE3.3TDE3.4

Sınıf defteri: TDE3.3 Kültürel çeşitliliği konu edeceği konuşması için kural uygulayabilme; TDE3.4 Türk dünyasının ortak kültürüne (dil, din, coğrafya, sanat) yönelik…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, âşıklık geleneğinden söz ederek bu hafta bir âşık atışmasının dinletileceğini/izletileceğini söyler. Öğrencilere 'Bir atışmayı anlamak için dinleme/izleme sırasında nelere dikkat edilir?' sorusu yöneltilir. Öğretmen, dinleme/izleme sürecinin izlenmesinde bilişsel ve duyuşsal davranışlar ile fiziksel etkenleri içeren bir gözlem formunun kullanılacağını açıklar (E1.1). Öğrencilerin görüşleri tahtaya yazılır.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, öğrencilere bir âşık atışması dinleyecekleri/izleyecekleri bilgisini verir. Öğrencilerden dinleme/izleme amaçlarını belirlemeleri ve bu amaca uygun stratejiyi seçmeleri istenir; dinleme/izleme kurallarına ilişkin kontrol listesi sınıfça hazırlanır (TDE1.1.a). Öğretmen, iletişim engellerini ortadan kaldıracak düzenlemeleri yapar (SDB2.1).

   TDE1.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen etkileşimli tahtada atışmanın başlığını, tanıtım metnini ve görsellerini gösterir. Öğrencilerden bu unsurlardan hareketle atışmanın hangi geleneğin ürünü olduğuna ve içeriğine yönelik tahminlerini gerekçeleriyle söylemeleri istenir. Tahminler tahtaya yazılır (TDE1.2.b).

   TDE1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Âşık atışması dinletilir/izletilir; öğrenciler dinleme/izleme sırasında not alır (TDE1.1.a, SDB2.1, E3.2). Öğretmen, gözlem formunu kullanarak öğrencilerin süreçteki davranışlarını izler (E1.1). Dinleme/izleme sonunda tahminlerin doğruluğu notlara bakılarak sınanır (TDE1.2.b).

   TDE1.1TDE1.2
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sözlü gelenek konusundaki önceki öğrenmelerini hatırlamaları istenir; ozanlık geleneğinin Türk dünyasında bugün farklı şekillerde sürdüğü vurgulanır. Beyin fırtınası tekniğiyle, dinlenen/izlenen atışmada halk kültürü, mizah ve eğlencenin hangi unsurlarla oluştuğuna dair tahminler alınır ve tahtaya yazılır (TDE1.2.b, SDB2.1).

   TDE1.2
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler, atışmada kullanılan mizah unsurları ile günlük hayatta kendilerinin kullandığı mizah unsurlarını karşılaştırma tablosuna yazar (SDB1.2). Tablodaki benzerlik ve farklılıklardan hareketle atışmada kullanılan dilin inceliği ile günlük dil arasındaki ayrımlar tespit edilir (D7). Bu tespitlerden âşıkların dili kullanımına yönelik çıkarımlar yapılır (TDE1.2.c).

   TDE1.2
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen, âşıklık geleneğindeki usta-çırak ilişkisine ve söz oyunlarındaki ustalığa dikkat çeker. Öğrencilerden ustanın hürmet edilen konumundan ve söz oyunlarının atışmadaki işlevinden hareketle çıkarımlar yapmaları istenir; böylece millî ve manevi değerlere saygı pekiştirilir (TDE1.2.c, D14).

   TDE1.2
8. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler, dinledikleri/izledikleri atışmada en çok beğendikleri bölümü seçer (TDE1.1.a). Bölümü hangi ölçütleri (söz varlığı, tema, mizah, söyleyici vb.) dikkate alarak tercih ettiklerini, sınıfça oluşturulan ölçüt kontrol listesinden yararlanarak gerekçesiyle açıklar (E1.2, E1.6, E2.2, E3.6, OB5, SDB3.3).

   TDE1.1
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdına, dinledikleri/izledikleri atışmaya ilişkin tahminlerini ve çıkarımlarını dayanak olan ifadelerle birlikte yazmaları istenir. Ardından öğrenme günlüğüne amaçlarına uygun hangi dinleme/izleme stratejisini seçtiklerini ve bunun anlamayı nasıl etkilediğini yazarlar. Öğretmen, gözlem formu ve çalışma kâğıdı üzerinden öğrencilerin gelişimini değerlendirir.

   TDE1.1TDE1.2

Sınıf defteri: TDE1.1 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi…; TDE1.2 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, yılbaşı vesilesiyle toplulukça paylaşılan kültürel anlara değinir ve âşık atışmasının da toplulukla paylaşılan bir kültür geleneği olduğunu belirtir. Atışmadan kısa bir bölüm dinletilir/izletilir; öğrencilerden ilk izlenimlerini söylemeleri istenir. Dersin amacı açıklanır: atışmadaki unsurlar belirlenecek, dinleme/izleme süreci kişisel olarak değerlendirilecektir. Çalışma kâğıdı ve kavram haritası şablonu dağıtılır (OB5).

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Âşık atışması baştan sona dinletilir/izletilir; öğrencilerden mekân, beden dili, söyleyiş tarzı ve estetik unsurlara ilişkin kısa notlar almaları istenir. Etkileşimli tahtada kavram haritası şablonu gösterilir ve belirlenen unsurlar şablona birlikte işlenir (SDB1.2). Atışmanın geçtiği yöre harita/atlas üzerinde gösterilir (TDE1.3.1.a).

   TDE1.3
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler gruplara ayrılır ve “Altı şapkalı düşünme tekniği” tanıtılır; her gruba bir şapka rengi verilir. Beyaz şapka sorusu üzerinden atışmada aktarılmak istenen ileti grupça tartışılır ve çalışma kâğıdına yazılır (TDE1.3.1.a).

   TDE1.3
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Beyaz şapka yanıtları gruplarca sınıfa okunur. Atışmanın unsurları, bu yanıtlar ve atışmadan alınan örneklerle ortak kavram haritasında tamamlanır. Öğretmen eksik kalan unsurlar için öğrencilere yönlendirici sorular sorar (TDE1.3.1.a).

   TDE1.3
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar sarı şapka ve siyah şapka sorularını yanıtlar: atışmadaki iyimser ve olumsuz iletiler belirlenir. Her ileti atışmadan bir örnekle birlikte çalışma kâğıdına yazılır (TDE1.3.1.a).

   TDE1.3TDE1.4
6. 15 dk
   Etkinlik 2

   Kırmızı şapka sorusu bireysel olarak yanıtlanır: Atışmanın uyandırdığı duygu ve nedeni öğrenciler tarafından yazılır. Duygular, atışmaya değer katan unsurlarla ilişkilendirilerek kendi düşünceleri doğrultusunda değerlendirilir (SDB1.3, D11) (TDE1.4.1.a).

   TDE1.3TDE1.4
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar yeşil şapka sorusuyla atışmanın nasıl devam ettirilebileceğini tartışır. Ardından mavi şapka kapsamında tüm cevaplar gözden geçirilir ve atışma hakkındaki ortak düşünceler çalışma kâğıdına yazılır (TDE1.4.1.a).

   TDE1.3TDE1.4
8. 15 dk
   Etkinlik 4

   Gruplar cevaplarını sınıfa sunar. Öğretmen her gruba sunum içeriği ve iş birliği bakımından geri bildirim verir; öğrenciler kendi katkılarını gözden geçirir (SDB2.2) (TDE1.4.1.a).

   TDE1.3TDE1.4
9. 20 dk
   Etkinlik 5

   “Görüş geliştirme” tekniğiyle atışmaların şiir şeklinde söylenme sebepleri hakkında gerekçeli görüşler ifade edilir. Görüşler ve gerekçeleri bireysel olarak bir çalışma kâğıdında toplanır (SDB3.3) (TDE1.4.1.a).

   TDE1.3TDE1.4
10. Sonuçlandırma30 dk

    Öğrencilerden dinledikleri/izledikleri âşık atışmasına değer katan unsurları ve söyleyicinin metne katkısını, öğrendiklerini kullanarak yansıtıcı yazıda anlatmaları istenir (SDB1.2). Yazıda kendi dinleme/izleme süreçlerinin güçlü ve geliştirilmesi gereken yönlerine yer verilir. Yazılar teslim alınır; öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur (TDE1.4.1.a).

    TDE1.3TDE1.4

Sınıf defteri: TDE1.3 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme; TDE1.4 “Kültür Yolculuğu” temasında ele alınan metinlere yönelik…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen “Kültür Yolculuğu” temasını etkileşimli tahtada hatırlatır ve öğrencilere hiç müze gezip gezmediklerini sorar. Gezilen müzelerden akılda kalanlar kısaca paylaşılır. Bu hafta çevrim içi müze gezisiyle edinilecek izlenimlerin yazıya dökülmesine hazırlık yapılacağı, müze, yazma yöntemi ve stratejisi seçimlerinin gerekçelendirileceği açıklanır.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, çevrim içi müze gezisi yapıp izlenimlerin yazılmasına yönelik performans görevini verir (SAB4). Görev sınıf içinde gerçekleştirilir. Görevin dereceli puanlama anahtarı etkileşimli tahtada gösterilir ve öğrencilerden ölçütleri okuyarak kendi seçimlerini hangi ölçütlere göre yapacaklarını söylemeleri istenir (TDE4.1.a).

   TDE4.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden çevrim içi gezilebilecek müzeleri araştırmaları ve belirlemeleri istenir. Araştırmada güvenilir müze sayfaları kullanılır ve müzelerin sanal tur olanakları incelenir (OB2, E1.1). Belirlenen müzeler defterlere not edilir (TDE4.1.a).

   TDE4.1
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler belirledikleri müzeleri tanıtan kısa bir liste oluşturur. Listede müzenin adı, bulunduğu yer ve sergilediği kültürel miras yer alır. Listeler arkadaşlarla paylaşılır ve ortak bir sınıf listesi hazırlanır (E2.2, BTYAB1) (TDE4.1.a).

   TDE4.1
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ilgi alanlarına göre hangi müzeyi gezeceklerini belirlemeleri istenir. Seçimler gerekçelendirilerek ikili gruplarda açıklanır. Kısa cevaplı sorularla seçimin görevin ölçütlerine uygunluğu sorgulanır (SDB3.3) (TDE4.1.a).

   TDE4.1
6. 20 dk
   Etkinlik 2

   Seçilen müzeyi tanımaya yönelik çalışma yapılır. Öğrenciler müzenin tanıtım sayfasını ve sanal tur görüntülerini inceleyerek koleksiyonla ilgili bilgi ve izlenimlerini not eder. Notlar zihin haritasında düzenlenir (OB1, E1.1) (TDE4.1.a).

   TDE4.1
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden müze gezisiyle edindikleri izlenimleri yazarken kullanacakları cümle yapılarına yönelik yazma yöntem ve stratejilerini seçmeleri istenir. Öğrenciler izlenimlerini anlatmak için uygun cümle türlerini ve anlatım biçimlerini belirler. Seçimlerini kısa bir notla gerekçelendirir (E1.6) (TDE4.1.a).

   TDE4.1
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden izlenimlerini yazarken kullanacakları paragraf ve metin düzeni için uygun yazma yöntem ve stratejilerini seçmeleri istenir. Öğrenciler paragraf sayısını ve paragrafların sırasını belirleyen bir taslak planı hazırlar. Planlar akranlarla paylaşılır ve birbirlerine geri bildirim verilir (SDB2.1) (TDE4.1.a).

   TDE4.1
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğretmen, müze, yazma yöntemi ve strateji seçimlerinin nasıl yapıldığını etkileşimli tahtada toparlar. Öğrenciler seçimlerini öz değerlendirme formuyla performans görevinin ölçütlerine göre değerlendirir. Öğrencilerden öğrenme günlüklerine, seçimlerinde en çok yararlandıkları bilgiyi ve bir sonraki adımda dikkat edecekleri noktayı yazmaları istenir.

   TDE4.1

Sınıf defteri: TDE4.1 Kültürel miraslara yönelik gözlemlerini ve incelemelerini yansıtacağı…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen Enerji Tasarrufu Haftasına değinerek gaz lambası, fener gibi eski aydınlatma araçlarının müzelerde sergilenen birer kültür unsuru olduğunu söyler ve etkileşimli tahtada bir müze fotoğrafı gösterir. Öğrencilerden fotoğraftaki nesnelerin kültürümüzle ilişkisini birer cümleyle söylemeleri istenir. Dersin amacının, kültürel unsurlara ilişkin gözlemleri benzerlik ve farklılıklarıyla ortaya koyan bir yazı için içerik oluşturmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Önceki haftada müzede bulunabileceği tahmin edilen kültür unsurlarının listeleri etkileşimli tahtada hatırlanır. Öğrencilerden defterlerine iki sütunlu bir karşılaştırma tablosu çizmeleri istenir. Bir sütuna müzede yer alabileceğini düşündükleri unsurlar, diğerine kendi yaşamlarındaki karşılıkları yazılır ve tablo ikili çalışmayla doldurulur (TDE4.2.3.c).

   TDE4.2
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen görsel kaynaklardan (fotoğraf, resim) seçtiği müze nesnelerini tahtada gösterir. Öğrenciler her nesneyi kendi yaşamlarındaki benzeriyle karşılaştırarak benzerlik ve farklılıkları tabloya ekler. Gönüllü öğrenciler en dikkat çekici benzerliği ve farklılığı sınıfla paylaşır (TDE4.2.3.c).

   TDE4.2
4. Uygulama30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kültürün sözlü gelenek, yazılı eserler, müzeler, el sanatları, törenler gibi hangi yollarla taşındığına dair görüş geliştirmeleri istenir. Grup hâlinde ya da bireysel olarak kültürel unsurlar, taşınma yollarına göre sınıflandırılır. Sınıflandırma çalışma kâğıdına yazılır (TDE4.2.4.ç).

   TDE4.2
5. 30 dk
   Etkinlik 2

   Müzelerin kültürel mirasın önemli bir ögesi olduğu düşüncesinden hareketle öğrencilerden sınıflandırmalarını arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (SDB2.1). Farklı fikirler dinlenir ve bu fikirler dikkate alınarak sınıflandırma yeniden düzenlenir (SDB2.3). Düzenlenen sınıflandırma çalışma kâğıdına işlenir (TDE4.2.4.ç).

   TDE4.2
6. 30 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden karşılaştırma tablosundan ve sınıflandırmalarından yararlanarak kültürel unsurlara ilişkin gözlemlerini benzerlik ve farklılıklarıyla ortaya koyan yazılarının içerik planını oluşturmaları istenir. Yazıda özgün ifadeler kullanılması beklenir. İçeriği zenginleştirmek için başka metinlerden alıntılara yer verilebileceği hatırlatılır (TDE4.2.3.c, TDE4.2.4.ç).

   TDE4.2
7. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrenciler karşılaştırma tablosunu ve sınıflandırma çalışmalarını son kez gözden geçirir. Öğrencilerden bir müze nesnesinin kültürel anlamını ve kendi yaşamlarındaki karşılığını benzerlik ve farklılıklarıyla anlatan, sınıflandırmalarının dayandığı ölçütü açıklayan kısa bir yansıtıcı yazı yazmaları istenir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurur; öğretmen karşılaştırma tablosunu ve yansıtıcı yazıları dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir.

   TDE4.2

Sınıf defteri: TDE4.2 Kültürel unsurlara ilişkin gözlemlerini benzerlik ve farklılıklarıyla…; değerlendirme