T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 6. SINIF BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen sınıfı karşılar; öğrencilerden kendi ses tonlarının zaman içinde değişip değişmediğini düşünmeleri istenir. Etkileşimli tahtada ergenlik dönemi, değişim ve ses kavramları gösterilerek dersin amacı olan ergenlik döneminde seste meydana gelen değişimi açıklayabilme (BSE.6.1.1) paylaşılır. Ses sağlığının önemine kısaca değinilir (D13).

   BSE.6.1.1
2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen öğrencilere ergenlik döneminde bedende oluşan fizyolojik değişimin ses üzerinde nasıl bir etkisi olduğunu sorarak merak uyandırır (E1.1). Öğrencilerden duygu ve düşüncelerini sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Etkileşimli tahtadaki görseller ve ders kitabı incelenerek bedendeki fizyolojik değişimlerin sesi etkilediği fark edilir (OB1).

   BSE.6.1.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden konuyla ilgili bir hikâyeyi okumaları istenir ve hikâyeye ilişkin sorular yöneltilir. Deney malzemesiyle sesin oluşumuna ilişkin kısa bir deney yapılır; ses tonundaki değişiklikler düşünülerek zayıf ve güçlü yönler belirlenir (D10.1). Ses tellerinin hareketi ve insan sesinin özellikleri gibi önceki bilgilerle ilişkilendirme yapılır (SDB1.1). Değişimlerin sesteki etkileri öğrenciler tarafından özetlenerek açıklanır (KB2.3).

   BSE.6.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ergenlik döneminde seste meydana gelen değişimi kendi cümleleriyle açıklayan kısa bir sözlü performans sunmaları istenir (BSE.6.1.1). Öğretmen sunumları Gözlem Formu ile değerlendirir. Öğrencilerin ses sağlığını korumak için yapabilecekleri bir davranışı söylemeleriyle ders sonlandırılır (D13).

   BSE.6.1.1

Sınıf defteri: BSE.6.1.1 Ergenlik döneminde seste meydana gelen değişimi açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, İlköğretim Haftası'na değinerek öğrencilere sesin kişinin kimliğinin bir parçası olduğunu ve korunması gerektiğini vurgular. Öğrencilerden sesleri sağlıklı olmadığında kendilerini nasıl ifade edebilecekleri üzerinde düşünmeleri istenir. Dersin amacı olarak ergenlik dönemindeki ses sağlığının önemini açıklama (BSE.6.1.2) belirtilir.

   BSE.6.1.2
2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtada ses sağlığıyla ilgili görseller gösterilir ve sesin kimliğin bir parçası olduğu vurgulanarak merak uyandırılır (E1.1). Öğrencilerden sağlıklı bir sesin kendini ifade etme gücünü nasıl artırdığını tartışmaları istenir.

   BSE.6.1.2
3. Uygulama20 dk

   Şarkı söylerken ses sınırlarına dikkat etme, doğru nefes tekniklerini kullanma, bağırmama, ses ve nefes egzersizleri yapma, dengeli beslenme ve zararlı gıdalardan uzak durma (D13.1) gibi unsurların ses sağlığını koruduğunun fark edilmesine yönelik etkinlikler yapılır. Öğrencilerden ergenlik dönemindeki ses sağlığıyla ilgili açıklayıcı bir görsel materyal hazırlamaları istenir.

   BSE.6.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden hazırladıkları görsel materyalleri sunarak ergenlik döneminde ses sağlığını korumaya yönelik davranışları açıklamaları istenir. Performans görevi ve süreç gözlem formuyla değerlendirilir. Sağlıklı ses için hangi davranışın günlük yaşamda uygulanacağı paylaşılır.

   BSE.6.1.2

Sınıf defteri: BSE.6.1.2 Ergenlik dönemindeki ses sağlığının önemini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Ders, Hayvanları Koruma Günü'ne (4 Ekim) kısa bir değinmeyle başlatılır. Öğrencilerden bir kelimeyi konuşurken dudak, dil ve çenelerinin nasıl hareket ettiğini fark etmeleri istenir (E1.1). Öğretmen, önceki haftada ele alınan ses sağlığının sesin doğru kullanımıyla ilişkili olduğunu hatırlatır. Bu derste artikülasyon kavramının tanımlanacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden deney malzemeleriyle ve kendi artikülatörleriyle (dudak, dil, diş, damak) bir sesi söyleyip hissettikleri hareketi gözlemlemeleri istenir. Etkileşimli tahtada sesin önce harf, sonra hece ve kelime olarak biçimlendiği örneklerle gösterilir. Öğrencilerin bu biçimlenmeye dikkat etmeleri sağlanır (OB1).

   BSE.6.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler yaptıkları deneyimlerden yola çıkarak sesi biçimlendiren parçaları belirler (KB2.4). Bu deneyimleri artikülasyonla ilgili bilgileriyle ilişkilendirerek harf, hece ve kelime arasındaki ilişkileri kavram haritasına yazar. Ardından artikülasyonun tanımını kendi cümleleriyle yapar ve sınıfta paylaşır (SDB2.1).

   BSE.6.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden kavram haritasını tamamlayarak artikülasyonun tanımını yazmaları istenir. Öğretmen, harf, hece ve kelime arasındaki ilişkileri kurma becerisini kontrol listesiyle değerlendirir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak artikülasyon tanımını kendi sözcükleriyle yeniden ifade eder.

   BSE.6.2.1

Sınıf defteri: BSE.6.2.1 Artikülasyon kavramını tanımlayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden bir sözcüğü önce ağızlarını hiç oynatmadan, sonra normal biçimde söylemelerini ister. Aradaki farkın nedeni kısaca tartışılır. Dersin, artikülasyon organlarını adlarıyla sırasıyla saymaya ve bedende göstermeye yönelik olduğu duyurulur. Etkileşimli tahtada bir yüz ve boyun görseli açılarak öğrencilerin dikkati çekilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, etkileşimli tahtadaki görseli göstererek 'Konuşurken dilimiz, dudaklarımız ve dişlerimiz ne iş yapar?' gibi sorular yöneltir (E1.1). Öğrencilerden duygu ve düşüncelerini ifade ederek yanıt vermeleri, bildikleri organları sırasıyla söylemeleri istenir. Yanıtlar tahtaya yazılır ve organların adları sırasıyla sayılır (BSE.6.2.2).

   BSE.6.2.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler dinleme ve sözlü etkileşim kurallarına uyarak (SDB2.1) kavram haritası şablonunu artikülasyon organlarıyla doldurur. Görsel kaynaklardaki organların görüntüsü incelenir (OB1). Ardından her öğrenci, organların yerini kendi ifadeleriyle bedeni üzerinde işaretleyerek gösterir (BSE.6.2.3, D3.4). Gerektiğinde Frayer modeliyle bir organın tanımı ve özellikleri yazılır.

   BSE.6.2.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden organların adlarını sırasıyla söylemeleri ve her birini bedenlerinde göstermeleri istenir. Öğretmen, kontrol listesi ve gözlem formuyla bu çalışmayı izler. Tamamlanan kavram haritası ve Frayer modeli, öğrenme kanıtı olarak toplanır. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak hangi organları sıralayıp gösterebildiklerini işaretler.

   BSE.6.2.2BSE.6.2.3

Sınıf defteri: BSE.6.2.2 Artikülasyon organlarının isimlerini sırasıyla sayabilme; BSE.6.2.3 Artikülasyon organlarını bedeninde gösterebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilere bir eseri seslendirmeden önce bedenin hazırlanmasının neden gerekli olduğunu sorar. Birkaç öğrencinin görüşü alınır. Dersin amacının eser seslendirmeye hazırlık için beden, ses ve nefes çalışmaları yapmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta rahat bir duruş alarak omuz, boyun ve çene gevşetme hareketleri yapmaları istenir. Ardından öğretmen eşliğinde ses egzersizleri ve nefes alıp sayı sayma çalışması uygulanır; öğrenciler bedenlerinde hissettikleri rahatlamayı ve iç dinamizmi söyler (BSE.6.3.1.a).

   BSE.6.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen doğru duruşu sağlamak için neler yapılabileceğini sorarak merak uyandırır (E1.1). Staccato, legato, staccato-legato ve legato-staccato nefes çalışmaları ile 1'den 10'a sayı sayma ve 4 sayı nefes al, 4 sayı tut, 8 sayı ver çalışması uygulanır. Öğrencilerden duygu ve düşüncelerini sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1) (BSE.6.3.1.a).

   BSE.6.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden bedenlerini söylemeye hazırlamak için öğrendikleri nefes ve ses çalışmalarından birini sırayla uygulamaları istenir. Öğretmen performans görevini kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler hangi çalışmanın kendilerini daha rahat hissettirdiğini söyler.

   BSE.6.3.1

Sınıf defteri: BSE.6.3.1 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Birleşmiş Milletler Günü'ne değinerek farklı toplumların seslerinin ve şarkılarının birbirine saygıyla dinlenmesinin önemini vurgular. Öğrencilerden bir eseri seslendirmeden önce bedenlerinde neleri hazırlamaları gerektiğini düşünmeleri istenir (E1.1). Dersin amacının bedeni söylemeye hazır hâle getirmek olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen doğru duruşun sağlanabilmesi için vücut rahatlığı ve iç açıklığın gerektiğini açıklar. Öğrencilerden ayna karşısında vücudun esnemesi, rahatlaması ve iç dinamizm kazanmasına ilişkin önceki bilgilerini hatırlayıp kendi duruşlarını gözlemlemeleri istenir (SDB1.1). (BSE.6.3.1.a)

   BSE.6.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler ayna karşısında vücut rahatlığı ve iç açıklık için çeşitli bedensel egzersizler uygulayarak doğru duruşu sağlar (KB2.13). Ardından hicaz 5'lisi gibi basit makam dizilerine ait 4'lü ve 5'li ses aralıkları, öğretmen rehberliğinde bir Türk müziği enstrümanı eşliğinde seslendirilir (SDB2.2). Her artikülasyon organına ait ses çalışmaları müzikli ve müziksiz yapılır. (BSE.6.3.1.a)

   BSE.6.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ayna karşısında doğru duruşu göstermeleri ve hicaz 5'lisini kısaca seslendirmeleri istenir. Öğretmen performans görevini kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrenciler bedenlerini söylemeye hazırlarken en çok nelere dikkat ettiklerini paylaşır.

   BSE.6.3.1

Sınıf defteri: BSE.6.3.1 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ses organlarını gösterir. Öğrencilerden dil, dudak, burun boşlukları ve damağın seslendirmedeki rolünü tahmin etmeleri istenir (E1.1). Dersin amacı, bedeni söylemeye hazırlayıp uygun söyleme tekniklerini kullanmak olarak belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen rehberliğinde dili kullanmaya yönelik 'r' sesiyle, dudağı kullanmaya yönelik 'b' sesiyle başlayan heceler seçilip söylenir. Ardından burun boşlukları ve damağı kullanmaya yönelik rezonans çalışmaları yapılır. Öğrencilerden hangi hecede hangi organın çalıştığını fark etmeleri istenir (SDB1.1, E3.2) (BSE.6.3.1.a).

   BSE.6.3.1
3. Uygulama20 dk

   Kapalı ağız 'm' ve 'n' vokalleriyle ses çalışması yapılır; öğrencilerin burun titreşimini hissederek burun boşluklarını fark etmeleri sağlanır (OB1). Seslendirme öncesinde nefes çalışmasıyla sesin uygun ton ve gürlükte kullanımı önceki bilgilerle ilişkilendirilir. Öğretmen rehberliğinde piyano eşliğiyle arpej, 5’li ve 6’lı aralıklar ile yanaşık seslerde legato ve non legato çalışmaları yapılır (BSE.6.3.1.b).

   BSE.6.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden birer arpej ya da legato örneğini piyano eşliğinde seslendirmeleri istenir. Öğretmen performansı Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrencilerden nefes ve rezonans konusunda en çok geliştirmek istedikleri tekniği söylemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.6.3.1

Sınıf defteri: BSE.6.3.1 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerden ayakta dik bir duruşla birkaç derin nefes alıp vermeleri istenir. Öğretmen önceki haftalarda bedenin söylemeye hazırlanmasının çalışıldığını hatırlatır. Bu derste uygun söyleme tekniklerinin kullanılacağı ve müziksel bileşenlerin uygulanacağı belirtilir.

   BSE.6.3.1
2. Keşfetme10 dk

   Seslendirme öncesinde, öğrencinin anatomik yapısına ve ses özelliklerine uygun seçilen eser öğretmenle birlikte incelenir; nefes alınacak yerler notada işaretlenir (BSE.6.3.1.b). Eserin gürlük, hız, ezgisel yapı ve ritmik yapı gibi müziksel bileşenleri etkileşimli tahtada ayırt edilerek tartışılır (BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerin hazırbulunuşluk düzeyine uygun eser, nota ile şarkı öğretme yöntemiyle önce solfej yapılarak çalışılır. Eser seslendirilirken öğrencilerden öğretmenin uyarı ve yönlendirmelerini etkin dinleyerek sözlü ya da sözsüz etkileşim kurmaları ve uygun söyleme tekniklerini kullanmaları istenir (SDB2.1) (BSE.6.3.1.b). Ardından gürlük ve hız gibi müziksel bileşenler uygulanarak eser yeniden seslendirilir (BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü uygun söyleme tekniği ve müziksel bileşenlerle seslendirmeleri istenir (performans görevi). Öğretmen seslendirmeleri Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerle hangi bileşeni uygularken zorlandıkları konuşulur (BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1

Sınıf defteri: BSE.6.3.1 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden ellerini karın ve bel çevresine koyarak birkaç kez derin nefes alıp vermelerini ister. Daha önce çalışılan eserden bir cümle birlikte söylenir. Dersin amacının, eseri seslendirirken müziksel bileşenleri uygulamak olduğu duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ellerini karın ve bel çevresine koyarak nefes alıp vermeleri ve genişleme ile daralmaya odaklanmaları istenir (E3.2). Öğretmen eserin cümlelerini farklı tempo ve gürlüklerde söyletir; öğrenciler müziksel bileşenlerin nefes kullanımını nasıl değiştirdiğini fark eder. Diyafram kasının verimi için dikkat bu alana yoğunlaştırılır (E3.1, BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1
3. Uygulama20 dk

   Düzeyine uygun eser, öğretmen rehberliğinde ve piyano eşliğinde sınıfça ortak biçimde seslendirilir (SDB2.2). Öğrencilerden uygun söyleme tekniklerini kullanarak eserin tempo, dinamik ve ifade gibi müziksel bileşenlerine dikkat etmeleri istenir. Her tekrardan sonra öğretmen geri bildirim verir ve seslendirme geliştirilir (BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü müziksel bileşenlere dikkat ederek seslendirmeleri istenir. Öğretmen gözlemlerini Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile kaydeder. Düzeyine uygun eserleri seslendirecekleri Performans Görevi verilir; öğrencilerden kendi seslendirmelerini değerlendirmeleri istenir (SDB1.1, BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1

Sınıf defteri: BSE.6.3.1 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Dünya Engelliler Günü (3 Aralık) kapsamında her bireyin sesiyle müziğe katkı sağlayabileceği ve birbirimizin farklılıklarına saygı gösterilmesi gerektiği vurgulanır (D14). Öğretmen, seslendirilecek eseri etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden eserin müziksel bileşenlerine odaklanmaları istenir (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Seslendirilecek eser dinletilir ve ders kitabındaki notasından izlenir. Öğrencilerden eserdeki müziksel bileşenleri (tempo, dinamik, ezgi cümleleri gibi) bulup işaretlemeleri istenir (KB2.13). Bulunan bileşenlerin eserin anlatımına katkısı tartışılır; öğrenciler öz değerlendirme formuyla başlangıç düzeylerini belirler (BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler eseri önce bireysel, sonra grup çalışmasıyla seslendirir. İşaretledikleri müziksel bileşenleri seslendirmelerine uygular, arkadaşlarını dinleyerek birbirlerine dönüt verir (SDB2.2, D14). Öğretmen süreci gözlemleyip bireysel dönüt verir (BSE.6.3.1.c).

   BSE.6.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri müziksel bileşenleri uygulayarak seslendirmeleri istenir; bu çalışma performans görevi olarak ele alınır. Öğretmen, dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle müziksel bileşenleri uygulama düzeyini değerlendirir. Öğrencilerden bir sonraki çalışmada geliştirmek istedikleri bileşeni söylemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.6.3.1

Sınıf defteri: BSE.6.3.1 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derslerde seslendirilen eserleri kısaca hatırlatır ve Türk halk müziği, Türk sanat müziği, dinî müzik ile askerî müzik türlerinden seçkin örnekleri etkileşimli tahtada dinletir (OB9). Öğrencilerden, bu eserleri seslendirmeden önce bedenin neden hazırlanması gerektiğini bir cümleyle söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacı, bedenin söylemeye hazır hâle getirilmesi olarak açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen önderliğinde omuz, boyun ve çene gevşetme hareketleri yapılarak vücut rahatlatılır ve iç dinamizm sağlanır. Öğrencilerden ellerini karın bölgesine koyarak diyaframı hissetmeleri, burundan nefes alıp "s" sesiyle yavaşça vermeleri ve ardından kısa ses egzersizlerini (hum, mi-me-ma) tekrar etmeleri istenir (E3.2). Egzersizlerin ardından vücuttaki gerginlik ve nefesin yeri sözlü olarak paylaşılır (BSE.6.3.2.a).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Seslendirme öncesinde nefes çalışmaları yapılır; öğrencilerin sesini uygun ton ve gürlükte kullanmalarına yönelik bilgiler, önceden öğrenilen bilgilerle ilişkilendirilerek pekiştirilir (SDB1.1). Öğrencilerden diyafram nefesiyle kısa bir eser bölümünü önce kısık, sonra orta, ardından güçlü gürlükte söylemeleri istenir. Öğretmen her öğrenciyi dinleyerek duruş ve nefes konusunda bireysel dönüt verir; öğrenciler sesleri için rahat tonu belirler (BSE.6.3.2.a).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden diyafram nefesiyle seçtikleri kısa bir eser bölümünü Performans Görevi olarak söylemeleri istenir. Öğretmen, bedenin söylemeye hazırlanma düzeyini Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler, hazırlıkta en çok işe yarayan egzersizi sınıfla paylaşır (SDB2.1) (BSE.6.3.2.a).

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası’na değinerek yurdumuza ait müzik türlerinden seçilen eserin bu derste seslendirmeye hazırlanılarak çalışılacağını duyurur. Öğrencilerden ayakta, rahat bir duruşla bedenlerini ve seslerini söylemeye hazırlamaları istenir. Etkileşimli tahtada eserin adı ve türü gösterilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada seslendirilecek eserin sözlerini gösterir. Öğrencilerden sözleri önce yavaş, sonra olağan hızda sesli okumaları ve sözleri doğru artiküle etmeleri istenir; zorlanılan sözcükler yeniden okutulur. Okuma sırasında beden duruşunun ve nefesin söylemeye hazır olup olmadığı izlenir (BSE.6.3.2.a).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden eserin doğru ton ve gürlükte seslendirilmesine yönelik çalışmalarla bedenlerini ve seslerini söylemeye hazır hâle getirmeleri istenir (BSE.6.3.2.a). Eserin sözlerinin gücü ve önemi konuşulur; ikili çalışmada duraksama ve uygun ses tonu gibi müziksel ifadelerle sözsüz etkileşimin gücü denenir (SDB2.1, BSE.6.3.2.a).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden hazırlıklarını gösteren kısa bir eser bölümünü söylemeleri istenir (Performans Görevi). Öğretmen beden hazırlığını ve söz artikülasyonunu Kontrol Listesi ile Dereceli Puanlama Anahtarı üzerinde işaretler. Sözlerin doğru artikülasyonunda neyin işe yaradığı sınıfça kısaca paylaşılır.

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, yurdumuza ait müzik türlerinden bir eserin kısa bir bölümünü etkileşimli tahtada dinletir. Öğrencilerden eserde duydukları sesin nasıl çıkarıldığını düşünmeleri istenir. Dersin amacının, eser seslendirmeden önce bedeni hazırlamak ve uygun söyleme tekniklerini kullanmak olduğu belirtilir (BSE.6.3.2).

   BSE.6.3.2
2. Keşfetme10 dk

   Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirilirken toplumun millî ve manevi değerlerine duyarlı davranmanın ve ülke varlıklarına sahip çıkmanın önemi sorularla konuşulur (D14.3, D19.3). Ardından duruş, bedensel esneme ve nefes çalışmalarıyla bedenin söylemeye hazırlanması uygulatılır (BSE.6.3.2.a).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler eseri seslendirirken öğretmenin uyarı ve yönlendirmelerini etkin biçimde dinler; sözlü ya da sözsüz etkileşim kurulur (SDB2.1). Uygun söyleme teknikleri kullanılarak eser tek tek ve gruplar hâlinde seslendirilir, performans sunulur (OB9). Öğretmen her seslendirmeden sonra tekniğe ilişkin kısa geri bildirim verir (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri seslendirmeden önce bedeni nasıl hazırladıklarını ve hangi söyleme tekniklerini kullandıklarını kısaca açıklamaları istenir (BSE.6.3.2.b). Öğretmen, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla öğrencilerin performans görevini değerlendirir. Sonuçlar, geliştirilecek yönleri belirlemek için öğrencilerle paylaşılır.

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derste bedenin söylemeye hazırlandığını anımsatır ve bu derste uygun söyleme tekniklerinin kullanılacağını duyurur. Öğrencilerden ayakta dik duruş alarak birkaç derin nefes almaları ve nefesi sesle birlikte yavaşça vermeleri istenir (SDB1.1). Yılbaşı haftası olduğu için ders, yurdumuza ait müzik türlerinden seçilen eserlerle sürdürülür.

   BSE.6.3.2
2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtadan ve ders kitabından Türk halk müziği ile Türk sanat müziği, dinî müzik ya da askerî müzik türlerinden iki seçkin örnek dinletilir; seslendirme öncesinde eser inceleme çalışması yapılır. Öğrencilerden her örnekte nefesin nerede alındığını ve sesin nasıl kullanıldığını gözlemleyip söylemeleri istenir (E1.1, OB9, BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Seçilen eserin nefes alınacak yerleri ve ses kullanımı öğretmenle birlikte seslendirme öncesinde incelenir; nefes yerleri nota ya da söz metni üzerinde işaretlenir. Eser öğretmen eşliğinde önce ezgiyle, sonra sözlerle seslendirilir ve öğrencilerden nefes ile ses kullanımına odaklanmaları istenir (E3.2). Öğretmen bireysel dönüt verir, öğrenciler dönütlere göre bölümü yeniden söyler (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden seçilen eserin bir bölümünü uygun nefes ve ses kullanımıyla seslendirmeleri istenir (Performans Görevi). Öğretmen, nefes yerlerinin doğru kullanımı ve sesin uygun kullanımı ölçütlerini Kontrol Listesi ile işaretler. Öğrenciler hangi söyleme tekniğinde ilerlediklerini söyler; sonuçlar Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirilir (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen ders kitabındaki eseri etkileşimli tahtada gösterir ve bu derste eserin uygun söyleme teknikleriyle seslendirileceğini duyurur. Öğrencilerden bir önceki derste yaptıkları ses hazırlığını kısaca hatırlamaları istenir (E1.1). Çalışmanın odaklanma gerektirdiği vurgulanır (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler eserdeki müzikal dinamiklere uyarak kuvvetli ve hafif söyleme çalışması yapar. Ardından öğretmenin yönlendirmesiyle giderek hızlanma ve giderek yavaşlama çalışması yapılır (OB9). Öğrenciler kendi seslerindeki değişimi fark eder (SDB1.1) (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Hazırbulunuşluk düzeyine uygun eserler seçilir ve nota ile şarkı öğretme yöntemine göre solfej yapılır. Öğrenciler ellerini karın veya bel çevresine koyarak diyafram kullanımını kontrol eder. Eser müzikal duyarlılıkla seslendirilir; öğretmen gözlem yapar, dönüt verir ve öğrenciler birbirlerini saygıyla dinler (D14) (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden seçilen eserin bir bölümünü uygun söyleme tekniklerini kullanarak seslendirmeleri istenir. Öğretmen performans görevini kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirir. Öğrenciler hangi tekniği daha rahat kullandıklarını söyler (SDB1.1) (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden yurdumuza ait müzik türlerinden bildikleri bir eserin ilk dizesini mırıldanmalarını ister. Nefesin ve bedenin sesin kalitesini nasıl etkilediği kısaca sorulur. Bu derste diyafram kası kullanımına odaklanılarak uygun söyleme tekniklerinin ve müziksel bileşenlerin eserlere uygulanacağı duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta dik durarak ellerini karın ve bel çevresine yerleştirmeleri, nefes alırken genişlemeyi, verirken daralmayı hissetmeleri istenir. Diyafram kasının kullanımı için gereken çabaya ve zihinsel ile bedensel enerjinin en iyi düzeyde kullanılmasına odaklanılır (E3.2). Diyafram kullanım verimini artırmak için bilgi ve beceriler bu alanda yoğunlaştırılır (E3.1) (BSE.6.3.2.b).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler, seçilen yurdumuza ait müzik türünden bir eseri diyafram desteğiyle, uygun söyleme tekniklerini kullanarak seslendirir (BSE.6.3.2.b). Ardından aynı eser tempo, ritim ve dinamik gibi müziksel bileşenlere uygun olarak yeniden söylenir. Öğretmen geri bildirim verir; öğrenciler kendi seslendirmelerini sözlü olarak değerlendirir (BSE.6.3.2.c) (SDB1.1).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden seçilen eserin bir bölümünü, müziksel bileşenlere dikkat ederek tek tek seslendirmeleri istenir (BSE.6.3.2.c). Öğretmen performansı Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir. Son olarak öğrencilerden diyafram kullanımının söylemelerine katkısını bir cümleyle ifade etmeleri istenir.

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden ayakta dik bir duruşla nefes ve ses ısınma çalışmasını kısaca yapmalarını ister (E3.2). Daha önce çalışılan eserin ezgisi hatırlanır. Dersin amacı, eseri müziksel bileşenleri uygulayarak seslendirmek olarak açıklanır (OB9).

2. Keşfetme10 dk

   Eser, öğretmen rehberliğinde ve piyano eşliğinde ortak bir şekilde seslendirilir (SDB2.2). Öğrencilerden ezgi, ritim, tempo ve dinamik gibi müziksel bileşenlere dikkat ederek söylemeleri istenir (BSE.6.3.2.c, E3.2). Öğretmen hangi bileşenin nerede uygulandığını örneklerle gösterir ve öğrencilerden bunu dinlemeleri istenir (OB1).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler eseri önce küçük gruplar hâlinde, ardından tek tek seslendirir; tempo, dinamik ve ifade özelliklerini uygulamaları istenir (BSE.6.3.2.c, SDB2.1). Öğretmen piyano eşliğinde süreci gözlemleyerek bireysel dönüt verir. Bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve değerlendirme soruları ile süreç değerlendirmesi yapılır; arkadaşlarının seslendirmesi saygıyla dinlenir (D14, SDB1.1).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü müziksel bileşenleri uygulayarak son kez seslendirmeleri istenir (BSE.6.3.2.c). Öğretmen performansı Kontrol Listesi ve Dereceli Puanlama Anahtarı ile değerlendirir; Performans Görevi kapsamında not alır. Öğrencilerden hangi bileşeni uygulamakta zorlandıklarını söylemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derslerde çalışılan yurdumuza ait müzik türlerinden bir eserin ezgisini kısa bir ses ısınma çalışmasıyla hatırlatır. Öğrencilerden eserin hangi yöreye ya da türe ait olduğunu söylemeleri istenir (OB9). Bu derste eserin tempo, dinamik ve ifade gibi müziksel bileşenlerinin seslendirmeye nasıl yansıtılacağının çalışılacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtada ve ders kitabında yer alan eser incelenir; öğrencilerden eserdeki tempo, dinamik, ritim ve ezgi özelliklerini kontrol listesine işaretlemeleri istenir (E3.2). Öğretmen eserin bir bölümünü örnek olarak seslendirir; öğrencilerden müziksel bileşenlerin eserin karakterini nasıl etkilediğini söylemeleri istenir (BSE.6.3.2.c).

   BSE.6.3.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler eseri önce bireysel, sonra gruplar hâlinde tempo, dinamik ve ifade özelliklerine uyarak seslendirir (SDB2.2). Öğretmen süreci gözlemler ve müziksel bileşenlerin uygulanmasına ilişkin dönüt verir. Dinleyen öğrencilerin arkadaşlarını saygıyla dinlemesi sağlanır (D14). Öğrencilerden bir sonraki seslendirmede dönütleri dikkate almaları istenir (BSE.6.3.2.c).

   BSE.6.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri müziksel bileşenlere uyarak son kez seslendirmeleri istenir. Seslendirmeler Performans Görevi olarak Dereceli Puanlama Anahtarı ile, müziksel bileşenlerin uygulanışı Kontrol Listesi ile değerlendirilir (BSE.6.3.2.c). Öğretmen genel dönüt verir. Öğrencilerden eserin yurdumuzun müzik kültürü içindeki yerine ilişkin bir cümle söylemeleri istenir (D19).

   BSE.6.3.2

Sınıf defteri: BSE.6.3.2 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bayrak, vatan ve manevi değerleri anlatan marş, okul şarkısı ve türkü sözlerinden örnekler gösterir. Öğrencilerden bu eserlerin neleri anlattığını söylemeleri istenir. Eserler seslendirilmeden önce bedenin söylemeye hazır hâle getirileceği açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Vatan sevgisi (D19.2), bayrak sevgisi ve manevi değerlere (D1.1, D16.3) ilişkin eserleri seslendirmek için ses ve nefes egzersizleri ile diyafram kasını çalıştıran etkinlikler yapılır; vücut rahatlatılır ve iç dinamizm sağlanır (BSE.6.4.1.a). Öğrencilerden nefes çalışmalarını ve sesin uygun ton ve gürlükte kullanımını önceden öğrendikleriyle ilişkilendirmeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.6.4.1
3. Uygulama20 dk

   Seslendirilecek eserin sözleri önce okutulur; öğrencilerden sözleri doğru artikülasyonla okumaları istenir. Ardından nefes çalışmasının ardından sözler doğru ton ve gürlükte söylenir; böylece sözlerin gücü ve önemi fark edilir (SDB2.1, BSE.6.4.1.a). Duraksama ve uygun ses tonu gibi müziksel ifadelerle sözsüz etkileşimin gücü ve önemi fark ettirilir (SDB2.1).

   BSE.6.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden nefes, diyafram ve rahatlama egzersizlerinden hangisinin sesine en çok katkı sağladığını söylemeleri istenir. Öğretmen, kontrol listesiyle öğrencilerin söylemeye hazırlığını (duruş, nefes, rahatlama) gözler. Performans görevi ve dereceli puanlama anahtarıyla elde edilen kanıtlar portfolyoya eklenir.

   BSE.6.4.1

Sınıf defteri: BSE.6.4.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada İstiklal Marşı’nın ilk kıtasını gösterir ve millî ile manevi değerlerin eserlere nasıl yansıdığını sorar. Öğrencilerden bu tür eserleri söylemeden önce beden ve sesin neden hazırlanması gerektiğini tek cümleyle söylemeleri istenir. Dersin hedefleri paylaşılır: bedeni söylemeye hazırlamak ve uygun söyleme tekniklerini kullanmak.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta, ayaklar omuz genişliğinde dik duruş alarak omuz, boyun ve bel bölgelerini yavaş hareketlerle gevşetmeleri istenir. Ardından burundan nefes alınıp “s” sesiyle yavaşça verilir; karın ve bel çevresinin hareketi eşler tarafından gözlenir. Öğretmen, eserlerin toplumun millî ve manevi değerlerine duyarlı biçimde seslendirilmesinin bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasında sorumluluk olduğunu vurgular (D14.3). (BSE.6.4.1.a)

   BSE.6.4.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden dijital içerikteki İstiklal Marşı kaydını dinleyerek ders kitabındaki söz üzerinde tonlama, vurgu ve nefes yerlerini işaretlemeleri istenir; eşlerle kültürel kavramlar belirlenir (OB5), dijital kaynaklar seçilir (OB2) ve görüşler müzakere edilir (SDB2.2). Sonra gruplar hâlinde işaretlenen yerlere uygun nefes, tonlama ve vurguyla seslendirme yapılır; öğretmen geri bildirim verir, herkesin çalışmada aktif rol alması sağlanır (D3.4, D19.3). (BSE.6.4.1.b)

   BSE.6.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden seçilen dizeleri uygun nefes, tonlama ve vurguyla seslendirmeleri istenir; öğretmen Kontrol Listesi ile beden hazırlığını ve söyleme tekniklerini izler. Öğrencilerden zorlandıkları yeri sözlü olarak ifade etmeleri istenir. Seslendirme kayıtları ve işaretlenmiş sözler Elektronik Portfolyoya eklenir. Böylece bedeni hazırlama ve söyleme teknikleri toparlanır.

   BSE.6.4.1

Sınıf defteri: BSE.6.4.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, tahtada millî ve manevi değerlerle ilgili bir eserin sözlerini gösterir ve eserin anlattığı değeri öğrencilere sorar. Öğrencilerden eseri seslendirmeye hazırlanırken öz güvenlerini destekleyecek bir nefes alışverişi yapmaları istenir (E1.5). Dersin amacının eserleri uygun söyleme teknikleri ve müziksel bileşenlerle seslendirmek olduğu açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, çalışılacak eseri etkileşimli tahtada gösterir ve eserin nefes yerlerini, gürlük, hız, ezgisel yapı ve ritmik yapı gibi müziksel bileşenlerini öğrencilerle birlikte inceler (BSE.6.4.1.b, c). Öğrencilerden eserdeki kuvvetli-hafif bölümleri ve giderek hızlanma ya da yavaşlama olan yerleri işaretlemeleri istenir (E3.2). Bu bölümler kısa seslendirme denemeleriyle çalışılır.

   BSE.6.4.1
3. Uygulama20 dk

   Nota ile şarkı öğretme yöntemiyle eserin önce solfejinin yapılması sağlanır. Seslendirme sırasında öğrencilerden ellerini karın veya bel çevresine koyarak genişleme ve daralmayı hissetmeleri ve diyafram kullanımını kontrol etmeleri istenir (BSE.6.4.1.b; E3.2). Öğretmenin uyarı ve yönlendirmeleri dinlenerek sözlü ya da sözsüz etkileşim sağlanır (SDB2.1). Eser kuvvetli-hafif ve hız değişimlerine uyularak seslendirilir (BSE.6.4.1.c).

   BSE.6.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri uygun söyleme teknikleri ve müziksel bileşenlere uyarak son kez seslendirmeleri istenir (BSE.6.4.1.c). Öğretmen, seslendirmeyi dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirir. Seslendirme kayıtları performans görevi olarak portfolyoya eklenir.

   BSE.6.4.1

Sınıf defteri: BSE.6.4.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden seçtikleri millî ve manevi değerlerle ilgili eserin ilk dizesini içlerinden mırıldanmalarını ister. Eserin dizelerinde vurgulanan değerler üzerine kısa bir konuşma yapılır (D19). Bu derste eserlerin tempo, dinamik ve ifade gibi müziksel bileşenlere dikkat edilerek seslendirileceği belirtilir. Öğrencilerden derse odaklanmaları (E3.2) ve söylerken özgüvenle katılmaları (E1.5) beklenir.

   BSE.6.4.1
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta dik durarak diyafram kasını kullanan nefes alıp verme çalışması yapmaları istenir. Öğretmen, beceri ve bilgilerin diyafram kasının verimli kullanımına yoğunlaştırılmasını sağlar (E3.1). Ardından uygun söyleme teknikleri kullanılarak eserin bir bölümü tempo ve dinamiğe dikkat edilerek seslendirilir (BSE.6.4.1.c).

   BSE.6.4.1
3. Uygulama20 dk

   Eser, öğretmen rehberliğinde piyano eşliğiyle sınıfça ortak bir şekilde seslendirilir (SDB2.2). Öğrenciler tempo, dinamik ve ifade gibi müziksel bileşenleri uygulayarak her bölümü yeniden söyler (BSE.6.4.1.c). Öğretmen, kontrol listesiyle aşamaları izler ve gerektiğinde bölümleri tekrarlatır. Öğrencilerden birbirlerinin seslendirmesini dinleyerek geri bildirim vermeleri istenir (SDB2.1).

   BSE.6.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden müziksel bileşenleri uygulayarak eseri seslendirmeleri istenir; öğretmen bu seslendirmeyi dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirir. Öğrenciler, seslendirmelerini portfolyolarına ekler ve hangi müziksel bileşeni daha başarılı uyguladıklarını söyler (SDB1.1). Öğretmen, diyafram kullanımı ve müziksel bileşenlerin uygulanması konusunda genel geri bildirim verir.

   BSE.6.4.1

Sınıf defteri: BSE.6.4.1 Millî ve manevi değerlerle ilgili eserler seslendirebilme; değerlendirme