T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 5. SINIF ÇALGI TOPLULUKLARI DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, dörtlü çalgı topluluğunun dört çalgıdan oluşan bir topluluk olduğunu etkileşimli tahtadaki görsel üzerinden hatırlatır. Öğrencilerden bir müzik eserini dinlerken nelere dikkat ettiklerini söylemeleri istenir. Dinleme sırasında sabırla ve dikkatle sessiz kalmanın önemi vurgulanır (D12). Dersin amacı, dinlenen dörtlü eserin müziksel bileşenlerini fark etmek, ayırt etmek ve açıklamak olarak paylaşılır (E1.1).

2. Keşfetme25 dk

   Önceden belirlenen dörtlü eser etkileşimli tahtadan dinletilmeye başlanır. Dinleme sürecinden sonra öğrencilere 'Dinlenen dörtlü eser hızlı mı yavaş mı?' sorusu yöneltilir. Öğrencilerden eserde dikkatlerini çeken müziksel özellikleri sözlü olarak ifade etmeleri ve ders kitabındaki ilgili görselle eşleştirmeleri istenir; eser gerekirse yeniden dinletilir (ÇT.5.1.1.a, OB9).

   ÇT.5.1.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Eser tekrar dinletilir; öğrencilerden 'Hangi tempo kullanılıyor?' sorusunu yanıtlamaları ve eserin bölümlerini tempo bakımından birbirinden ayırt etmeleri istenir. Gruplar hâlinde eserin hangi bölümlerinin daha güçlü, hangilerinin daha yumuşak çalındığı belirlenir ve ders kitabındaki çalışma alanına not edilir (ÇT.5.1.1.b, SDB2.2).

   ÇT.5.1.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden 'Dinamikler nasıl değişiyor?' sorusunu dinledikleri eserden örnek vererek açıklamaları istenir. Her grup, tempo ve dinamik gözlemlerini birkaç cümleyle sınıfa sunar; öğretmen sorumlu karar vermeyi destekleyen dönütler verir (ÇT.5.1.1.c, SDB3.3).

   ÇT.5.1.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden dinledikleri dörtlü eserin tempo ve dinamik özelliklerini kendi cümleleriyle açıklamaları istenir. Öğretmen, süreci gözlem formuyla değerlendirir; öğrenciler de Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak dinleme sürecindeki sorumluluklarını gözden geçirir (E2.2, D16). Elde edilen kanıtlar, eserin müziksel bileşenlerini açıklama düzeyini belirlemek için kullanılır (ÇT.5.1.1.c).

   ÇT.5.1.1

Sınıf defteri: ÇT.5.1.1 Dörtlü grup eserleri dinleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   İlköğretim Haftası'na değinilerek öğrencilerden sınıfça birlikte müzik yapmanın önemi üzerine kısa bir düşünce paylaşmaları istenir. Önceki hafta dörtlü çalgı topluluklarının tanıtıldığı hatırlatılır. Bu hafta bir eserin dörtlü grupta çalınabilmesi için eserin çözümlenmesine odaklanılacağı belirtilir (ÇT.5.1.2.a, E1.1).

   ÇT.5.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtadan dörtlü çalgı topluluğunun çaldığı bir eser dinletilir. Öğretmen 'Eserde ezgi nasıl ilerliyor?' sorusunu sorar. Öğrenciler dinlemeyi yineleyerek ezginin yükselip alçaldığı yerleri, tekrar eden bölümleri ve eserin kısımlarını çiftler hâlinde belirler. Gözlemler ders kitabındaki notaya bakılarak karşılaştırılır ve sınıfla paylaşılır (ÇT.5.1.2.a, SDB2.2).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama35 dk

   Eser yeniden dinletilir ve öğretmen şu soruları sorar: Ezgi hangi çalgıda yer alıyor? Çalgılar arasında nasıl bir senkronizasyon var? Çalgılar birbirini takip ediyor mu yoksa bağımsız mı çalıyor? Öğrenciler gruplar hâlinde her çalgının görevini ve müziksel bileşenleri not eder (E1.1, E3.8, OB9, KB2.11). Grupların çözümlemeleri sınıfta sunulur ve eserin çözümlemesi ortak bir şemada birleştirilir (ÇT.5.1.2.a, SDB3.3).

   ÇT.5.1.2
4. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çözümledikleri eserin ezgi akışını ve çalgıların görevlerini anlatmaları istenir. Bu çalışma Derecelendirme Ölçeği ve Gözlem Formu ile değerlendirilir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak eseri çözümleme becerilerini gözden geçirir (ÇT.5.1.2.a, D16).

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir dörtlü çalgı topluluğu görseli gösterir ve öğrencilere topluluktaki çalgıların birlikte nasıl bir ses oluşturduğunu sorar. Öğrencilerden bir önceki derste dinledikleri eseri hatırlamaları istenir. Dersin amacı, dinlenen dörtlü şarkıyı çözümlemek olarak açıklanır; Hayvanları Koruma Günü'ne kısaca değinilir.

   ÇT.5.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Dinletilen dörtlü şarkıyla ilgili sorulara öğrencilerin verdiği cevaplar sınıfta tartışılır. Öğretmen rehberliğinde uygun cevaplar belirlenir (KB2.18). Öğrencilerden eserde duydukları çalgıları, hızı ve tınıyı ifade etmeleri istenir; cevaplar tahtada listelenir (ÇT.5.1.2.a).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Farklı bir dörtlü şarkı dinletilir ve benzer sorularla öğrencilerden cevaplar alınır. Verilen cevaplar tahtada listelenir; öğrencilerden bu listeden yararlanarak eserdeki müziksel bileşenleri ayırt etmeleri istenir (ÇT.5.1.2.a).

   ÇT.5.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Farklı dörtlü şarkılar dinlenerek örnekler çoğaltılır. Öğrenciler gruplara ayrılır; gruplardan dinledikleri her eserdeki müziksel bileşenleri sırayla çözümlemeleri ve bulgularını sınıfla paylaşmaları istenir (ÇT.5.1.2.a, SDB2.2).

   ÇT.5.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden dinledikleri bir dörtlü şarkıyı çözümleyerek müziksel bileşenlerini söylemeleri istenir; öğretmen performansı gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir (ÇT.5.1.2.a). Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak çözümleme çalışmalarını değerlendirir.

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki derslerde çözümlenen dörtlü şarkının notalarını etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden çalgı çalarken vücudun nasıl durması gerektiğine ilişkin tahminlerini söylemeleri istenir (E1.1). Dersin amacının, dörtlü şarkıda çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu almak olduğu belirtilir. Çalışmada her öğrencinin kendi çalgısı ve grubuna karşı sorumluluk üstleneceği vurgulanır (E2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtadan ve ders kitabından dörtlü çalgı topluluğu örnekleri izletilir. Öğrencilerden her çalgının duruş ve tutuş pozisyonunu inceleyip gözlemlerini açıklamaları istenir (KB2.14). Doğru ve yanlış pozisyonların ses üretimine ve çalma rahatlığına etkisi sorgulanarak tartışılır (E3.8). Sınıfça çalgıya özgü duruş ve tutuş ölçütleri belirlenir (ÇT.5.1.2.b).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, çalgı ve şarkının özelliklerini dikkate alarak dörtlü gruplar oluşturur ve düzeye uygun dörtlü şarkının notalarını dağıtır. Her öğrenci kendi çalgısı için ölçütlere uygun duruş ve tutuş pozisyonunu alır; grup üyeleri birbirinin pozisyonunu kontrol eder (SDB2.2, ÇT.5.1.2.b).

   ÇT.5.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar notaları yavaş tempoda çalarken duruş ve tutuş pozisyonlarını korur. Öğretmen grupları dolaşarak gözlem yapar, bireysel dönüt verir. Öğrencilerden pozisyonlarını düzeltmek için sabırlı davranmaları ve görevlerinin sorumluluğunu üstlenmeleri istenir (D12, D16, SDB3.3, ÇT.5.1.2.b).

   ÇT.5.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, gözlem formuyla her öğrencinin duruş ve tutuş pozisyonunu değerlendirir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları, ardından gruplarda akran değerlendirme formuyla bir arkadaşlarının pozisyonuna dönüt vermeleri istenir. Gruplar, çalgılarında doğru pozisyonu alırken yaşadıkları güçlükleri paylaşır; müzik yapma sürecindeki duruşun sanatsal ifadeye katkısı tartışılır (OB9).

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, dörtlü çalgı topluluğunda her çalgının ortak ezgiye katkı verdiğini hatırlatarak sınıfa çalgıların nasıl tutulduğunu ve çalgıcının nasıl durduğunu sorar. Öğrencilerin ilk görüşleri etkileşimli tahtada toplanır. Bu derste çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunun nasıl alınacağının incelenip uygulanacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, şarkının ezgisini başlangıçta yalnızca bir çalgıyla çalar. Öğrencilerden çalan kişinin duruşunu, çalgıyı tutuş biçimini ve ellerinin konumunu dikkatle gözlemlemeleri istenir. Gözlemler ders kitabındaki görsellerle karşılaştırılır; çalgıya özgü doğru duruş ve tutuş pozisyonunun özellikleri sınıfça belirlenir (ÇT.5.1.2.b) (E1.1, E3.8).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen her notayı ayrı ayrı çalarak öğrencilerden çalınan şarkıyı nota üzerinden dikkatle takip etmelerini ve nota üzerinden gözlem yapmalarını ister (KB2.2). Dinleme ve izleme yapılarak şarkının tanınması sağlanır. Çalarken duruşun ve tutuşun nota okumayı nasıl kolaylaştırdığı konuşulur (ÇT.5.1.2.b).

   ÇT.5.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler dörtlü gruplara ayrılır. Her öğrenci kendi çalgısına özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır; grup üyeleri birbirinin pozisyonunu ders kitabındaki görsele göre kontrol eder ve gerekli düzeltmeleri yapar. Öğretmen gruplar arasında dolaşarak yönlendirme yapar (ÇT.5.1.2.b) (SDB2.2, D16, OB9).

   ÇT.5.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplardan doğru duruş ve tutuş pozisyonlarını sınıfa göstermeleri istenir. Öğretmen gözlem formu ve derecelendirme ölçeği ile pozisyonları değerlendirir. Öğrenciler öz değerlendirme formunda kendi duruş ve tutuşlarını işaretler, akran değerlendirme formuyla bir arkadaşlarına geri bildirim verir (SDB3.3, D12).

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen sınıfı karşılar ve Birleşmiş Milletler Günü'ne (24 Ekim) değinerek farklı seslerin bir arada uyum oluşturmasıyla toplu icra arasında bağ kurar. Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve doğru tutuş ile pozisyonu almaları istenir. Dersin amacı, dörtlü şarkılar çalarken çalgıya özgü teknikleri kullanmak olarak duyurulur ve etkileşimli tahtada çalınacak eserin notası gösterilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden çalınacak eseri etkileşimli tahtadaki notadan çözümlemeleri istenir. Gruplar hâlinde eserin her bölümünde çalgılarında hangi tekniklerin gerektiğini belirler ve bunları not eder. Öğretmen birkaç tekniği çalgıda örnekler; öğrenciler denemeler yapar ve sorular sorar (ÇT.5.1.2.c, E3.8).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden çalgılarında doğru tutuş ve pozisyonu alarak kendi notasyonlarını bireysel olarak deşifre etmeleri istenir. Deşifre sırasında belirledikleri çalgıya özgü teknikleri kullanmaları, zorlandıkları yerleri işaretlemeleri beklenir (ÇT.5.1.2.c, E2.2, D16.3). Öğretmen grupları dolaşarak rehberlik eder.

   ÇT.5.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Bireysel deşifreyi tamamlayan öğrenciler dörtlü gruplarında bir araya gelir. Her öğrenci kendi partisini, çalgıya özgü teknikleri kullanarak gruba çalar; gruplar zorlandıkları yerleri sabırla tekrar eder (ÇT.5.1.2.c, SDB2.2, D12). Öğretmen gruplara teknik açıdan geri bildirim verir.

   ÇT.5.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup eserin seçilen bölümünü, çalgıya özgü teknikleri kullanarak sınıfa çalar. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda teknik kullanımını değerlendirmeleri, akranlarına da akran değerlendirme formuyla geri bildirim vermeleri istenir. Öğretmen gözlem formu ve performans görevi üzerinden süreci değerlendirir.

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı'nın birlikte çalışmanın ve uyumun ürünü olduğuna değinerek dörtlü bir toplulukta her çalgının birbirini tamamladığını vurgular. Etkileşimli tahtada dörtlü bir çalgı topluluğunun örneği izletilir ve çalgıların birbiriyle uyumu üzerine kısa bir sohbet yapılır (OB9). Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve çalışacakları esere bakmaları istenir (E2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Bireysel deşifre süreci tamamlandıktan sonra öğretmen, birlikte çalmada dikkat edilecek hususları (birlikte başlama, birbirini dinleme, eşit tempoda ilerleme, birlikte bitirme) hatırlatır. Öğrencilerden çalgılarına özgü tekniklerin gerektiği yerleri notada işaretlemeleri ve bu teknikleri önce tek başına, sonra ikişerli eşleşerek denemeleri istenir (ÇT.5.1.2.c).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden çalgılarına özgü teknikleri doğru uygulamaları istenir (SDB3.3). Öğretmen sıralar arasında dolaşarak bireysel geri bildirim verir; öğrenciler hatalı gördükleri tekniği kendi kararlarıyla düzeltir (ÇT.5.1.2.c).

   ÇT.5.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Dörtlü gruplar oluşturulur ve toplu icra süreci, öğretmen rehberliğinde yavaş tempoda başlatılır (D12.2). Gruplar, çalgıya özgü teknikleri kullanarak eseri bölüm bölüm birlikte çalar; takılan yerlerde tekrar yapılır ve tempo öğretmenin yönlendirmesiyle korunur (SDB2.2, ÇT.5.1.2.c).

   ÇT.5.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar sırayla eserin bir bölümünü çalar; öğretmen gözlem formuyla çalgıya özgü teknik kullanımını izler. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları ve bir akran değerlendirme formuyla başka bir gruptaki arkadaşlarının tekniklerine dönüt vermeleri istenir (D16, SDB2.2). Öğretmen, dörtlü grupta tekniklerin uyuma katkısını özetler.

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, bu haftanın dörtlü grupta çalınan şarkıyı müziksel bileşenleri uygulayarak icra etme haftası olduğunu belirtir. Grupların çalıştığı eserin notaları etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve çalgıya özgü duruş ile tutuş pozisyonlarını almaları istenir. Her grup, ısınmak için eserin ilk ölçülerini kısaca çalar.

   ÇT.5.1.2
2. Keşfetme25 dk

   Dört kişilik gruplar kurulur; her grup eserde yer alan tempo, dinamik ve ifade işaretlerini notadan bulup işaretler. Ardından bu bileşenler uygulanarak eser gruplar hâlinde sırayla icra edilir; dinleyen gruplardan uygulanan bileşenleri not etmeleri istenir. Öğretmen gerektiğinde ritim ve tempo konusunda rehberlik eder (ÇT.5.1.2.ç, SDB2.2).

   ÇT.5.1.2
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler kendi çalgı partilerinde müziksel bileşenleri bireysel olarak çalışır. Öğretmen sınıfta dolaşarak bireysel geri bildirim verir. Zorlanılan ölçüler yavaş tempoda tekrar edilir ve bileşenler tek tek uygulanır (ÇT.5.1.2.ç).

   ÇT.5.1.2
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar eseri baştan sona müziksel bileşenleri uygulayarak çalar ve birbirlerini dinleyerek sesler arasındaki dengeyi ayarlar. İki grup eşleştirilir; gruplar eseri birbirine dinletir ve uygulanan bileşenlerle ilgili geri bildirim verir (ÇT.5.1.2.ç, SDB2.2).

   ÇT.5.1.2
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup eseri müziksel bileşenleri uygulayarak son kez icra eder. Öğretmen Gözlem Formu ile grupları izler; öğrenciler Akran Değerlendirme Formu ve Öz Değerlendirme Formu ile müziksel bileşenlerin uygulanma düzeyini değerlendirir. Bu çalışma performans görevi olarak ele alınır (ÇT.5.1.2.ç).

   ÇT.5.1.2

Sınıf defteri: ÇT.5.1.2 Dörtlü şarkılar çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftada çalışılan dörtlü çalgı topluluklarını kısaca hatırlatır. Etkileşimli tahtada 2/4, 3/4 ve 4/4'lük ölçülerden birer örnek gösterilir. Öğrencilerden bu örneklerde dikkatlerini çeken ortak özellikleri söylemeleri istenir (E3.2). Bu hafta küçük usullerdeki eserleri toplu çalmaya hazırlık olarak eserlerin çözümleneceği, usul, ritim ve tempo kavramlarının nota üzerinde bulunacağı açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilere uygun zorluk seviyesindeki okul şarkılarının notaları dağıtılır. Öğrencilerden şarkıların başlıklarını, usul işaretini, ölçü çizgilerini ve ritim değerlerini incelemeleri istenir. Önce sınıfça tek bir şarkının ilk iki ölçüsü tahtada birlikte çözümlenir, sonra ikişerli gruplar kendi şarkılarında ölçüleri sayıp vurgulu zamanları işaretler (ÇT.5.2.1.a, SDB2.2).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Şarkıların kısa ezgilerden oluşan basit parçalar olduğu belirtilir. Gruplardan şarkıdaki ezgi kalıplarını ve tekrar eden ölçüleri bulup işaretlemeleri, ritim kalıbını sayarak ve el çırparak okumaları istenir. Öğretmen, grupları dolaşarak yanlış okunan ölçüleri birlikte düzeltir (ÇT.5.2.1.a, SDB2.1).

   ÇT.5.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   2/4, 3/4 ve 4/4'lük küçük usullerden oluşan şarkılar karşılaştırılır. Öğrencilerden her usulün güçlü ve zayıf zamanlarını sayarak ve ritim vurarak göstermeleri istenir. Grupların bulguları etkileşimli tahtadaki tabloya yazılır ve benzerlikler ile farklılıklar tartışılır (ÇT.5.2.1.a, OB9).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Gruplar çözümledikleri şarkının usulünü, ölçü sayısını ve ritim kalıbını sınıfa sunar. Öğretmen, Gözlem Formu ile öğrencilerin nota çözümleme becerisini değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurur, eşler Akran Değerlendirme Formu ile birbirinin çözümlemesine dönüt verir. Öğretmen, ortak yanlışları düzeltir (ÇT.5.2.1.a, D4).

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada dersin amacını açıklar: küçük usullerdeki bir eserin topluca çalınmadan önce çözümlenmesi. Öğrencilerden usulün vuruşlarını alkışla göstermeleri istenir. Toplu çalışmada arkadaşını dinlemenin ve onun hızına uyum sağlamanın önemi vurgulanır (E2.1, SDB2.2). Ardından çalgılar öğrencilere dağıtılır.

2. Keşfetme25 dk

   Deşifre öncesinde öğrencilerin çalgılarını doğru tutmaları ve uygun pozisyonu almaları sağlanır. Öğretmen etkileşimli tahtada küçük usullü eserin notasını gösterir; öğrenciler usulü, vuruş sayısını, ölçü yapısını ve ritim kalıplarını işaretleyerek eseri çözümler (ÇT.5.2.1.a). Tekrar eden ölçüler bulunur ve eserin temposu üzerinde konuşulur (E3.2).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin çalgılarını doğru şekilde tuttuklarından emin olunduktan sonra grup hâlinde tutuş pozisyonunu pekiştiren egzersizler yapılır. Egzersizler sırasında çözümlenen eserin ilk ölçülerindeki vuruşlara çalgıyla eşlik edilir (ÇT.5.2.1.a). Gruplar birbirinin duruşunu gözleyip kısa geri bildirim verir (SDB2.1).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde çözümlenen eserin bölümleri sırayla ele alınır; her bölümün ritim kalıbı önce alkışla, sonra çalgıyla tekrarlanarak okunur. Gruplar kalıpları karşılaştırır, hatalı ölçüleri birlikte düzeltir (ÇT.5.2.1.a). Her öğrenci kendi bölümünü çözmeyi üstlenir (E2.2).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup çözümlediği eserin ritim kalıbını usul vuruşlarıyla birlikte sınıfa gösterir (ÇT.5.2.1.a). Bu Performans Görevi Gözlem Formu ile izlenir. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formunu, grup arkadaşları için Akran Değerlendirme Formunu doldurmaları istenir. Çözümlemede en çok zorlanılan ölçüler sınıfça tartışılır.

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 2/4 usulde bir okul şarkısının notalarını gösterir ve küçük usullerin toplu çalmadaki yerini sorar (E3.2). Öğrencilerden alkışla 2/4 usulün vuruşlarını sayarak tempoyu hissetmeleri istenir. Bu derste şarkının notalarının çözümleneceği ve çalgıya özgü duruş ile tutuşun alınacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   2/4 usulde belirlenen öğrenci düzeyine uygun okul şarkısı öğrencilere dağıtılır ve notaları etkileşimli tahtada gösterilir. Öğretmen şarkının temel ritmik ve ezgi yapısını açıklayarak deşifreye başlar; ritim kalıpları önce el çırpılarak, ezgi ise parça parça sesle okunarak çözümlenir. Öğrencilerden ölçüleri, tekrar eden kalıpları ve usul vuruşlarını nota üzerinde işaretlemeleri istenir (ÇT.5.2.1.a).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kendi çalgılarıyla çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu almaları istenir. Öğretmen sıra sıra dolaşarak her öğrencinin tutuşunu kontrol eder, gerekli düzeltmeleri yapar ve dönüt verir. Pozisyonu doğru alan öğrencilerden arkadaşlarına yardımcı olmaları istenir (E2.2, SDB2.1, ÇT.5.2.1.b).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde çözümlenen şarkının ilk ölçülerindeki ritim kalıbı, doğru duruş ve tutuş korunarak yavaş tempoda çalgılarda çalınır. Öğretmen gruplar arasında dolaşıp pozisyon bozulmalarını gözlemler ve dönüt verir. Öğrencilerden birbirlerini dinleyerek ortak tempoda çalmaları ve tekrarlarda titizlik göstermeleri istenir (SDB2.2, D3, ÇT.5.2.1.b).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen Gözlem Formu notlarına dayanarak doğru duruş ve tutuş örneklerini sınıfla paylaşır. Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile şarkıyı çözümleme ve çalgı tutuşlarını değerlendirmeleri, eşlerinin tutuşunu Akran Değerlendirme Formu ile incelemeleri istenir (OB9, ÇT.5.2.1.a, ÇT.5.2.1.b). Performans Görevi için şarkının çalışılan bölümü sonraki derse hazırlanır.

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen öğrencileri karşılar ve bu derste usullere dayalı bir eseri toplu çalarken çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunun neden önemli olduğunu sorar. Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve çalışma alanında yerlerini almaları istenir (E2.2). Dersin amacı etkileşimli tahtada duyurulur; bu hafta odak duruş ve tutuş pozisyonudur.

2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada ders kitabındaki çalgıya özgü duruş ve tutuş görselleri incelenir; öğrenciler görsellerdeki oturma, çalgıyı taşıma ve ellerin konumuna ilişkin ayrıntıları listeler (E3.2). Öğretmen her çalgı grubu için doğru pozisyonu gösterir, öğrenciler çalgılarıyla taklit eder. Eşler birbirinin pozisyonunu gözleyerek düzeltme önerir (SDB2.1) (ÇT.5.2.1.b).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden çalgılarına özgü duruş ve tutuşu koruyarak şarkının ilk bölümünü yavaş tempoda, adım adım çalmaları istenir (D3.2). Öğretmen dolaşarak pozisyon hatalarını bireysel olarak düzeltir (ÇT.5.2.1.b).

   ÇT.5.2.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Çalgı grupları hâlinde şarkının tamamı yavaş tempoda, duruş ve tutuş pozisyonu bozulmadan çalınır; gruplar birbirini dinleyip gözlem formuna notlar alır (SDB2.2, D4). Her tekrardan sonra öğretmen pozisyonla ilgili geri bildirim verir (ÇT.5.2.1.b).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler şarkıyı doğru duruş ve tutuşla son kez toplu çalar. Öğretmen gözlem formuyla pozisyonları değerlendirir; öğrencilerden öz değerlendirme formunda kendi duruş ve tutuşlarını işaretlemeleri ve bir akranlarına akran değerlendirme formuyla geri bildirim vermeleri istenir (SDB2.1).

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada küçük usullerle yazılmış eserin notasını gösterir ve önceki derste çözümlenen usulün ritim kalıbını öğrencilerle birlikte tempo tutarak seslendirir. Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve çalmadan önce nasıl bir duruş ve tutuş aldıklarını düşünmeleri istenir. Bu hafta toplu çalmada çalgıya özgü duruş, tutuş ve tekniklerin üzerinde durulacağı belirtilir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, çalgı gruplarına özgü doğru duruş ve tutuş pozisyonunu önce kendisi gösterir, ardından etkileşimli tahtadaki tutuş görselleriyle pekiştirir. Öğrencilerden çalgılarıyla bu pozisyonu almaları ve eşlerinin duruşunu birlikte kontrol etmeleri istenir (ÇT.5.2.1.b). Eser yavaş tempoda çalınırken öğrencilerin ritme, doğru nota değerlerine ve tutuş tekniklerine odaklanmaları sağlanır (E3.2).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Çalgı grupları hâlinde eserin ölçüleri yavaş tempoda, çalgıya özgü tekniklerle (nefes, yay, vuruş, parmak düzeni vb.) tekrar tekrar çalınır. Öğretmen grupları dolaşarak teknik hataları düzeltir ve dönüt verir (ÇT.5.2.1.c).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerle birlikte pratik yapılarak tempo kademeli olarak artırılır ve doğru hızda çalabilmeleri sağlanır. Tüm gruplar tek bir ritim akışında buluşarak eseri toplu çalar; öğrenciler birbirlerini dinleyip iş birliği içinde hızı eşitler (SDB2.2, ÇT.5.2.1.c).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden eseri toplu olarak çalmaları istenir; bu çalışma Performans Görevi olarak değerlendirilir. Öğretmen duruş, tutuş ve teknik kullanımını Gözlem Formu ile izler. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu ile kendi duruş ve tutuşlarını, Akran Değerlendirme Formu ile eşlerinin çalışmasını değerlendirir. Geliştirilmesi gereken noktalar sınıfça konuşulur.

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen yeni yıl haftasına uygun kısa bir selamlamayla dersi başlatır ve etkileşimli tahtada ders kitabındaki küçük usullü eserin notasını gösterir. Öğrencilerden önceki derste çalışılan usulün vuruşlarını sınıfça tempo tutarak tekrar etmeleri istenir. Bu derste her çalgıya özgü tekniğin toplu çalmada nasıl kullanılacağının çalışılacağı duyurulur; öğrencilerden çalışma boyunca odaklanmaları (E3.2) beklenir.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler çalgı gruplarına ayrılır; ders kitabındaki küçük usullü eser için her çalgının kullandığı teknikler (vuruş, üfleme, parmak ya da yay kullanımı gibi) grup içinde incelenir. Her öğrenciden kendi çalgısına özgü tekniği yavaş tempoda denemesi, ardından gruptaki diğer çalgıları izleyip dinlemesi istenir (D3.4, E2.2). Gruplar bulgularını sınıfla paylaşır (ÇT.5.2.1.c).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Gruplar usulün vuruşlarını öğretmenin tuttuğu tempo eşliğinde kendi çalgılarıyla çalar. Öğrencilerden çalgıya özgü tekniği eserin ölçülerinde kullanmaları istenir; öğretmen gruplar arasında dolaşarak dönüt verir (ÇT.5.2.1.c). Öğrencilerden birbirlerini dinleyerek uyum içinde çalmaları istenir (SDB2.1, E2.1).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Tüm çalgı grupları eseri birlikte baştan sona çalar. Öğrenciler arasında müzikal iletişimi artırmak için birbirlerini dinleme çalışmaları yapılır (KB2.2, D4.2). Tekniğin aksadığı bölümler yavaş tempoda yeniden çalınır ve öğrencilerden çalgıya özgü tekniği tempoyu bozmadan kullanmaları istenir (ÇT.5.2.1.c).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalgıya özgü tekniği toplu çalışmada nasıl kullandıklarını Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirmeleri istenir. İkili gruplar Akran Değerlendirme Formu ile birbirlerine dönüt verir; öğretmen Performans Görevi sırasında Gözlem Formu ile tekniği doğru ve uyumlu kullanma düzeyini işaretler (ÇT.5.2.1.c). Etkileşimli tahtada küçük usullerde çalgıya özgü tekniğin önemi özetlenir.

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, önceki haftalarda çözümlenen küçük usuldeki eserin notalarını etkileşimli tahtada gösterir. Öğrencilerden usulün vuruşlarını ellerini kullanarak birlikte saymaları istenir. Bu derste eserin çalgıya özgü tekniklerle, doğru tempoda ve topluca çalınacağı, çalışma boyunca birbirini dinlemenin önemli olduğu belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden çalgılarına özgü tekniklere dikkat ederek önceki haftalarda çözümlenen küçük usuldeki eseri öğretmen eşliğinde topluca çalmaları istenir (SDB2.2, E3.2) (ÇT.5.2.1.c). Eser bölüm bölüm çalınır, güçlük çıkan yerler yavaşça tekrar edilir. Şarkının doğru temposuna ulaşana kadar çalışmaya devam edilir (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler, deşifre sürecinden sonra çalınacak şarkıyı birkaç kez pratik eder (OB9). Her çalışmada ritim ve tempoya dikkat edilmesi, hatalı yerlerin düzeltilerek tekrar edilmesi istenir (D3) (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden tüm topluluk olarak şarkıyı baştan sona ritim, tempo ve uyuma dikkat ederek çalmaları istenir; arkadaşlarını dinleyerek çalmaları gerektiği vurgulanır (E2.1, SDB2.1) (ÇT.5.2.1.ç). Çalışmanın ardından öğrenciler akran değerlendirme formuyla birbirlerine tempo ve uyum konusunda geri bildirim verir (D4) (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden küçük usuldeki eseri son kez topluca çalmaları istenir. Öğretmen, gözlem formu ve performans görevi ile öğrencilerin çalgıya özgü teknikleri kullanma ve tempo, ritim, uyum gibi müziksel bileşenleri uygulama durumlarını değerlendirir. Öğrenciler öz değerlendirme formunu doldurarak çalışmalarını değerlendirir (E2.2) (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada ders kitabındaki küçük usullü eserin notasını gösterir ve önceki derste çalışılan usulün vuruşlarını öğrencilerle birlikte tempo tutarak hatırlar. Öğrencilerden eser çalınırken ritim, tempo ve uyum açısından nelere dikkat edilmesi gerektiğini söylemeleri istenir. Dersin amacı, eserin müziksel bileşenler uygulanarak toplu çalınması olarak belirtilir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrenciler çalgılarına özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alır; öğretmen etkileşimli tahtada notadan ritim, tempo ve uyum bileşenlerini kısaca gösterir. Sonrasında tüm grup birlikte çalmaya çalışır; öğretmen her öğrenciyi yönlendirir, müziksel bileşenlere dikkat ederek gerekli dönütleri verir (SDB2.2). Öğrencilerden tempoyu ve vuruşları arkadaşlarını dinleyerek ayarlamaları istenir (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler bireysel çalışmayla eserin ritim ve tempo bakımından güç bölümlerini kendi çalgılarında tekrar eder; öğretmen öğrencileri tek tek dinleyerek dönüt verir (ÇT.5.2.1.ç). Öğrencilerden çalarken fark ettikleri aksaklıkları kendilerinin düzeltmeleri istenir (E2.2).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde eser baştan sona çalınır; öğrenciler birbirini dinleyerek tempoyu ve uyumu ayarlar (SDB2.2). Eser ikinci kez çalınırken gruplar ilk çalışta fark edilen aksaklıkları gidermeye odaklanır ve arkadaşlarına destek olur (E3.2, D4). Öğretmen ritim, tempo ve uyumu gözlemleyerek dönüt verir (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grup eseri performans görevi olarak toplu çalar; öğretmen ritim, tempo ve uyumu Gözlem Formu ile değerlendirir (ÇT.5.2.1.ç). Öğrencilerden Öz Değerlendirme Formu ile kendi çalışmalarını, Akran Değerlendirme Formu ile bir başka grubun çalışmasını değerlendirmeleri istenir (SDB2.1). Eserin sanatsal yönü üzerine kısa bir görüş paylaşımı yapılır (OB9).

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen öğrencileri çalgılarıyla birlikte yerleştirir. Önceki haftalarda çalışılan 3/4 ve 4/4 usullü eserler etkileşimli tahtada gösterilir; öğrencilerden usulün vuruşlarını elleriyle göstermeleri istenir. Dersin amacı, küçük usullerdeki eserleri toplu çalarken tempo, ritim ve uyum gibi müziksel bileşenleri uygulamak olarak açıklanır (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
2. Keşfetme25 dk

   Etkileşimli tahtada 3/4 ya da 4/4 usulündeki bir okul şarkısı dinletilir; öğrencilerden vuruşları sayarak güçlü zamanı bulmaları istenir. Şarkı, daha önceki çalışmalarda izlenen işlem sırasıyla çalgılarla çalınır. Öğretmen tempo, ritim ve ses şiddeti üzerinde yönlendirme yapar; öğrencilerden bu bileşenleri çalarken nasıl uyguladıklarını sözlü açıklamaları istenir (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ders kitabındaki 3/4 ya da 4/4 usullü eserin bir bölümünü kendi çalgılarıyla, belirlenen tempo ve ritme uygun biçimde bireysel olarak çalmaları istenir. Öğretmen sınıfı dolaşarak vuruşların eşitliği ve ses şiddeti konusunda dönüt verir (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde eser birlikte çalınır; her grup birbirini dinleyerek tempo ve uyumu korumaya çalışır ve çalışmayı sırayla sınıfa sunar (SDB2.2, ÇT.5.2.1.ç). Dinleyen gruplardan sunumdaki ritim ve uyum üzerine görüş bildirmeleri istenir (ÇT.5.2.1).

   ÇT.5.2.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Her grubun çaldığı eser performans görevi olarak değerlendirilir; öğretmen gözlem formunu doldurur. Öğrencilerden öz değerlendirme formunda tempo, ritim ve uyumu ne ölçüde uygulayabildiklerini işaretlemeleri, akran değerlendirme formunda bir arkadaşlarının çalışmasına dönüt vermeleri istenir (ÇT.5.2.1.ç).

   ÇT.5.2.1

Sınıf defteri: ÇT.5.2.1 Tek sesli küçük usullerdeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada çargâh makamıyla ilgili kısa bir örnek dinletir ve öğrencilerden dinleme süresince dikkatlerini müziğe vermeleri istenir (E3.2). Öğrencilere toplu icrada herkesin aynı dizi üzerinde buluşmasının neden gerekli olduğu sorulur. Dersin amacı, çargâh makam dizisini tanımak ve toplu çalınacak eserleri çözümlemeye hazırlanmaktır. Birbirini dinleme ve sırayla söz alma kuralları hatırlatılarak sorumluluk bilinci vurgulanır (E2.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğretmen, ders kitabı ve etkileşimli tahtadan yararlanarak çargâh makamı dizisinin özellikleri ile ilgili kısa bir açıklama yapar. Öğrencilerden açıklama sırasında dikkatlerini odaklayarak bu özellikleri ders kitabında işaretlemeleri istenir (E3.2). Ardından öğrenciler işaretledikleri özellikleri eşleriyle karşılaştırır ve birkaç öğrenci bulduklarını sınıfa aktarır (SDB2.1) (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Çargâh makam dizisi etkileşimli tahtada porte üzerinde gösterilerek hatırlatılır. Öğrencilerden diziyi porte üzerinde parmaklarıyla izleyerek seslerin adlarını sırayla söylemeleri istenir. Öğretmen izleme sırasında yanlış okunan sesleri düzeltir (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Çargâh makamı ile ilgili örnekler dinlenir; öğrencilerden dinlerken dizinin seslerini porte üzerinde takip etmeleri ve eserin ezgisindeki estetik özellikleri fark etmeleri istenir (OB9, D7). Öğretmen çargâh makam dizisini kendi çalgısında icra eder. Öğrenciler küçük gruplar hâlinde duyduklarını ve dizi özelliklerini karşılaştırır (SDB2.2) (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çargâh makam dizisinin özelliklerini ve porte üzerindeki yerini kendi cümleleriyle anlatmaları istenir. Öğretmen, süreci Gözlem Formu ile değerlendirir. Öğrenciler Öz Değerlendirme Formu'nu doldurarak diziyi tanıma düzeylerini belirler ve kendi çalışma sürecini gözden geçirir (D3) (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1

Sınıf defteri: ÇT.5.3.1 Çargâh makam dizisindeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada çargâh makamı dizisinin notasını gösterir. Öğrencilerden diziyi gözleriyle takip ederek sesleri sırasıyla adlandırmaları istenir. Bu derste çargâh makamındaki bir eserin çözümlenmeceği ve bu hazırlıkta dizinin bilinmesinin önemli olduğu açıklanır.

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve çargâh makamı dizisini önce yavaş, sonra kendi hızlarında icra etmeleri istenir. Öğretmen diziyi önce kendisi seslendirir, ardından öğrencilerin dizinin seslerini ve sıralanışını fark etmelerini sağlar. Öğrenciler dizinin başlangıç ve bitiş seslerini ders kitabındaki notadan göstererek ikili çalışmayla birbirlerine açıklar (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
3. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen, çalışılacak olan çargâh makamındaki eseri tanıtır ve notaları öğrencilere dağıtır. Öğrencilerden notaları incelemeleri, eserin dizisini, ölçü ve usulünü, tekrar eden ve değişen bölümlerini belirleyerek eseri çözümlemeleri istenir (OB9). Çözümleme sonuçları etkileşimli tahtada karşılaştırılır (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
4. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen eseri icra eder ve öğrencilerden icrayı dikkatle gözlemlemelerini ister (KB2.2). Öğrenciler gözlemlerini notayla eşleştirerek eserin hangi bölümünde hangi seslerin çalındığını işaretler. Çözümlemede farklı çıkan noktalar sınıfça tartışılarak düzeltilir (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğretmen, çargâh makamındaki eserin çözümlenmesinde izlenen adımları öğrencilerle birlikte özetler. Öğrencilerden çözümleme çalışmalarını Öz Değerlendirme Formu ile değerlendirmeleri, eş çalışmalarını Akran Değerlendirme Formu ile gözden geçirmeleri istenir. Öğretmen öğrencilerin çözümleme düzeyini Gözlem Formu ile kayıt altına alır.

   ÇT.5.3.1

Sınıf defteri: ÇT.5.3.1 Çargâh makam dizisindeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen önceki derslerde çalışılan çargâh makamı dizisini etkileşimli tahtada gösterir ve dizinin seslerini öğrencilerle birlikte seslendirir. Ardından bu derste toplu çalınacak eserin çözümlenmesi ile çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunun alınmasının hedeflendiği açıklanır. Dikkatin toplanması için çalgılar hazırda tutulur ve öğrencilerden dinleme ve izleme sırasında odaklanmaları istenir (E3.2).

2. Keşfetme25 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki çargâh makamı dizisinde toplu çalınacak eseri incelemeleri istenir. Öğretmen, eserin notasını etkileşimli tahtada göstererek ölçü, ritim ve ses dizisini birlikte okur ve deşifre sürecini başlatır. Öğrenciler ikişerli çalışarak (SDB2.1) eserin kendi çalgılarına düşen bölümünü çözümler, zorlandıkları yerleri işaretler (ÇT.5.3.1.a).

   ÇT.5.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden çalgılarına uygun doğru duruş pozisyonunu ve tutuş biçimini almaları istenir. Öğretmen, bedenlerin aşırı zorlanmadan doğal bir pozisyonda olması gerektiğini vurgular ve örnek duruşu gösterir. Öğrencilerin ellerinin, kollarının ve vücutlarının rahatça hareket edebileceği bir duruş alması sağlanır (D7.3) (ÇT.5.3.1.b).

   ÇT.5.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar hâlinde öğrenciler birbirlerinin duruş ve tutuşlarını gözlemler, gerektiğinde nazik bir dille düzeltme önerir (SDB2.2, E2.1). Ardından topluluk, aldığı duruşu koruyarak çözümlenen bölümü yavaş tempoda birlikte çalar. Öğretmen sınıfta dolaşarak Gözlem Formuna not alır ve bireysel dönüt verir (ÇT.5.3.1.b).

   ÇT.5.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrencilerden çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu alarak çözümledikleri bölümü bir kez daha birlikte çalmaları istenir. Öğretmen duruş ve tutuşu Gözlem Formu ile değerlendirir; öğrenciler Öz Değerlendirme Formunu doldurarak duruşlarını ve çözümleme sürecini gözden geçirir. Geliştirilmesi gereken noktalar bir sonraki ders için not edilir (ÇT.5.3.1.b).

   ÇT.5.3.1

Sınıf defteri: ÇT.5.3.1 Çargâh makam dizisindeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş10 dk

   Öğretmen, Yeşilay Haftası'na değinerek sağlıklı oturuş ve duruşun çalgı çalmadaki yerini sorar. Etkileşimli tahtada çargâh makam dizisi ve çalınacak eserin notaları gösterilir. Öğrencilerden çalgılarını hazırlamaları ve dizinin ilk seslerini sessizce gözleriyle takip etmeleri istenir.

2. Keşfetme25 dk

   Eserin ölçüler hâlinde çalışmalarına devam edilirken öğrencilerden çalgılarına özgü duruş ve tutuş pozisyonunun nasıl olması gerektiğini belirlemeleri istenir. Öğrenciler pozisyonlarını yan arkadaşlarıyla karşılaştırır; öğretmen etkileşimli tahtadaki görsellerle gerekli düzeltmeleri yapar. Her ölçü grubu bu pozisyon korunarak çalınır (ÇT.5.3.1.b).

   ÇT.5.3.1
3. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu koruyarak eseri deşifre çalmaları istenir. Öğretmen sınıfı dolaşarak oturuş, çalgının tutuluşu ve el pozisyonu üzerinde bireysel düzeltmeler yapar (ÇT.5.3.1.b).

   ÇT.5.3.1
4. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler tek tek eseri çalar; dinleyen öğrenciler akran değerlendirme formuyla arkadaşlarının duruş ve tutuşunu gözlemler. Öğretmen her öğrenciye duruş ve tutuş pozisyonuyla ilgili geri bildirimde bulunur (ÇT.5.3.1.b).

   ÇT.5.3.1
5. Sonuçlandırma10 dk

   Öğrenciler, çalgıya özgü duruş ve tutuş pozisyonunu öz değerlendirme formuyla değerlendirir. Öğretmen, tek tek çalma çalışmasını performans görevi olarak ele alır; gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarıyla öğrencilerin pozisyonlarını değerlendirir. Ortak hatalar sınıfla paylaşılır ve doğru pozisyon çalgılarla bir kez daha uygulanarak ders toparlanır.

   ÇT.5.3.1

Sınıf defteri: ÇT.5.3.1 Çargâh makam dizisindeki eserleri toplu çalabilme; değerlendirme