T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 7. SINIF BİREYSEL SES EĞİTİMİ DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen sınıfı karşılar ve öğrencilerden kısa bir cümleyi kendi sesleriyle söylemelerini ister. Sesin nasıl çıktığı merak uyandıracak biçimde sorulur (E1.1). Dersin amacının insan sesini oluşturan organları belirlemek, ayırmak, tasnif etmek ve isimlendirmek olduğu açıklanır. Etkileşimli tahtada ders kitabındaki ilgili görsel gösterilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen "İnsan sesi nasıl oluşur?", "Sesi oluşturan organlar nelerdir?" ve "Bu organların benzerlikleri ve farklılıkları nelerdir?" sorularını sorarak önceki sınıflarda öğrenilenleri yoklar (E1.1). Öğrenciler düşüncelerini sözlü olarak ifade eder, söylenen organlar etkileşimli tahtada listelenir (SDB2.1). Listeden sesin oluşumunda rol oynayan organlar belirlenir (BSE.7.1.1.a, KB2.4).

   BSE.7.1.1
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen sesin oluşumuna katkı sağlayan organların üç ana grupta toplandığını (solunum sistemi organları, ses telleri, rezonans ve artikülasyon organları) bildirir (OB1). Öğrencilerden organların görev ve özelliklerini ders kitabından inceleyip kavram haritası şablonuna ya da dijital sunuma işlemeleri istenir (OB2, D3.4, BSE.7.1.1.b). Ardından organların isimleri kâğıda liste yazılır ve birbiriyle ilişkisine göre gruplanarak tasnif edilir (KB2.4, KB2.13, BSE.7.1.1.c).

   BSE.7.1.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden listelerindeki organları düzenli ve odaklı biçimde "fonasyon", "solunum", "artikülasyon" ve "rezonans" organları olarak isimlendirmeleri istenir (E3.2, E3.7, BSE.7.1.1.ç). Öğretmen "Solunum organları nelerdir?", "Artikülasyon organları nelerdir?" ve "Rezonans organları nelerdir?" sorularını sorar. Performans görevi kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla, öz değerlendirme formuyla da öğrencilerin önceki bilgileriyle ilişkisi değerlendirilir (SDB1.1).

   BSE.7.1.1

Sınıf defteri: BSE.7.1.1 İnsan sesini oluşturan organları sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, İlköğretim Haftası'na kısaca değinerek öğrencileri karşılar. Öğrencilerden kısa bir nefes ve ses ısınması yapmaları istenir. Etkileşimli tahtada farklı insan seslerinin görselleri gösterilir; bugün insan ses türlerinin ayırt edileceği duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, önceki sınıflarda öğrenilen bilgileri pekiştirmek için sorular sorarak merak uyandırır: İnsan sesinin cinsiyete göre farklılıkları nelerdir? Kadın ve erkek sesi incelik-kalınlık yönünden nasıl isimlendirilir? (E1.1) Öğrencilerden yanıtlarını karşılaştırarak insan ses türlerini belirlemeleri istenir (KB2.7).

   BSE.7.1.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilere yaş, cinsiyet, kalınlık ve incelik farklarına sahip insan seslerinden oluşan dinleme etkinlikleri yaptırılır. Kadın (alto, mezzosoprano, soprano), erkek (bas, bariton, tenor) ve çocuk sesi örnekleri dinletilir. Öğrencilerden duydukları sesin tını farklılıklarını önceki bilgileriyle ilişkilendirerek ses türünü söylemeleri istenir (SDB1.1). Duygu ve düşünceler sözlü etkileşimle ifade edilir (SDB2.1).

   BSE.7.1.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden dinledikleri ses örneklerinden birinin türünü gerekçesiyle söylemeleri istenir. Dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle ses türlerini ayırt etme düzeyleri izlenir. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları istenir.

   BSE.7.1.2

Sınıf defteri: BSE.7.1.2 İnsan ses türlerini ayırt edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada baş ve boyun bölgesini gösteren bir görsel açar. Öğrencilerden görseli inceleyerek konuşurken sesin vücutta nerede yankılandığını tahmin etmeleri istenir (E1.1). Rezonans kavramı kısaca anımsatılır ve dersin amacının rezonans bölgelerinin isimlerini saymak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen öğrencilere "Rezonans bölgeleri nelerdir?" sorusunu yöneltir. Öğrencilerden sesi çıkarırken baş ve yüz bölgesinde hissettikleri titreşimleri anlatmaları ve duygu ve düşüncelerini ifade etmeleri istenir (E1.1, SDB2.1). Yanıtlar tahtada toplanır ve konuyla ilgili merak uyandıran sorular listelenir.

   BSE.7.2.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden öğretmeni ve arkadaşlarını etkin dinlemeleri istenir. Ders kitabındaki ve etkileşimli tahtadaki görseller üzerinden rezonans bölgeleri incelenir (OB4). Öğrenciler görüntüleri algılayarak yumuşak damak, damak ve burun boşluklarının isimlerini sırayla söyler (OB1). Ardından her öğrenciden bir rezonans bölgesini seçerek kavram haritası şablonuna yazması ve özelliklerini Frayer modeline işlemesi istenir. Çalışmalar özenle tamamlanır (D3).

   BSE.7.2.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden rezonans bölgelerinin isimlerini sırayla saymaları istenir. Kavram haritaları ve Frayer modelleri öğretmen tarafından kontrol listesi ve gözlem formuyla incelenir. Öğrencilere rezonans bölgelerini açıklayan görsel materyal hazırlamaya yönelik performans görevi verilir. Eksik kalan bölgeler tahtada birlikte tamamlanır.

   BSE.7.2.1

Sınıf defteri: BSE.7.2.1 Rezonans bölgelerinin isimlerini sayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derste öğrenilen rezonans bölgesi isimlerini anımsatarak dersi başlatır. Öğrencilerden bu bölgelerin vücutta nerede olabileceği konusunda tahmin yürütmeleri istenir (E1.1). Dersin amacı, rezonans bölgelerini kendi bedenlerinde işaret edebilmek olarak açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtada fotoğraf ve resimlerle rezonans bölgeleri gösterilir. Öğrencilerden burun boşlukları, damak ve yumuşak damak gibi bölgelerin görseldeki konumlarını incelemeleri ve bölgelerin ortak özelliklerini belirlemeleri istenir (OB4, KB2.9). Belirlenen ortak özellikler sınıfça sözlü olarak paylaşılır.

   BSE.7.2.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden görselde incelenen rezonans bölgelerini kendi bedenlerinde parmakla göstermeleri istenir; öğretmen bölgenin adını söyler, öğrenciler işaret eder. Ardından öğrenciler görseli kendi ifadeleriyle yorumlayıp her bölgenin yerini eşlerine anlatır (D3.4, OB4). Öğretmen dolaşarak gözlem formuna not alır, yanlış işaretlenen bölgeler birlikte düzeltilir.

   BSE.7.2.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden rezonans bölgelerini sırayla bedenlerinde işaret etmeleri istenir; öğretmen performans görevi kapsamında kontrol listesini ve gözlem formunu doldurur. Öğrenciler hangi bölgeyi göstermekte zorlandıklarını eşleriyle paylaşır (SDB2.1). Bu bilgiler bir sonraki derse hazırlık olarak değerlendirilir.

   BSE.7.2.2

Sınıf defteri: BSE.7.2.2 Rezonans bölgelerini bedeninde işaret edebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden sesin günlük yaşamdaki yerini düşünmelerini ister ve etkileşimli tahtada birkaç ses örneği dinletir. Bu haftanın amacının ses eğitiminin ne olduğunu tanımlamak olduğu söylenir. Öğrencilerden dinledikleri seslerle ilgili ilk gözlemlerini kısaca söylemeleri istenir (KB2.11).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, ses eğitiminde uygulanan sürece yönelik merak oluşturmak için “Ses eğitimi için hangi çalışmalar yapılmalıdır?” ve “Sağlıklı ve etkili ses üretimi için nelere dikkat etmeliyiz?” sorularını sorar (E1.1). Öğrencilerden yanıtlarını eşleriyle tartışmaları ve fikirlerini sınıfla paylaşmaları istenir. Yanıtlar tahtada toplanır.

   BSE.7.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden keşfetme aşamasında toplanan fikirlerden ve ders kitabından yararlanarak ses eğitiminin tanımını kendi cümleleriyle yazmaları istenir. Öğrenciler duygu ve düşüncelerini sözlü olarak ifade eder, tanımlarını birbirleriyle karşılaştırır ve ortak bir tanım üzerinde uzlaşır (SDB2.1, SDB2.2). Öğretmen yönlendirir ve tanımı ders kitabıyla karşılaştırır.

   BSE.7.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ses eğitiminin tanımını bir cümleyle yazılı ya da sözlü olarak yapmaları istenir. Öğretmen performans görevi olarak verilen tanımları gözlem formu ve kontrol listesiyle değerlendirir. Gerekirse dereceli puanlama anahtarından yararlanılır; eksik görülen noktalar ders kitabındaki tanım üzerinden tamamlanır.

   BSE.7.3.1

Sınıf defteri: BSE.7.3.1 Ses eğitiminin tanımını yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilere sesin hangi durumlarda eğitilmesi gerektiği sorulur ve kısa yanıtlar alınır. Etkileşimli tahtada ses eğitimi sürecini gösteren bir örnek izletilir. Öğrencilerin merakla soru sormaları desteklenir (E1.1) ve dersin amacının ses eğitiminin tanımını yapmak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Etkileşimli tahtada ses eğitiminde uygulanan sürece ilişkin örnekler izletilir. Öğrencilerden odaklanarak gözlemlemeleri ve sürecin nasıl ilerlediğine dair tahminde bulunmaları istenir (E3.2). Gözlemlerden yola çıkılarak çıkarım yapılır ve sınıfla birlikte ses eğitiminin tanımı oluşturulur (KB2.11).

   BSE.7.3.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden ikişerli çalışarak oluşturulan tanımı kendi cümleleriyle yeniden yazmaları ve ders kitabındaki tanımla karşılaştırmaları istenir (SDB2.2). Çiftler, ses eğitiminde uygulanan sürece ilişkin gözlemlerini birbirlerine saygıyla aktarır (SDB2.1, D14). Süreç, gözlem formu ve kontrol listesiyle izlenir; öğrenciler kendi ses deneyimlerini tanımla ilişkilendirir (SDB1.1).

   BSE.7.3.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ses eğitiminin tanımını kendi cümleleriyle bir kez daha yazmaları istenir. Yazılan tanımlar kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Süreçteki performans gözlem formuna işlenir ve öğrencilerle kısaca paylaşılır.

   BSE.7.3.1

Sınıf defteri: BSE.7.3.1 Ses eğitiminin tanımını yapabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen Cumhuriyet Bayramı ve Kızılay Haftası'na değinerek öğrencileri karşılar. Öğrencilerden derin bir nefes alıp 'mm' sesiyle yavaşça nefes vermeleri ve kendi seslerini dinlemeleri istenir. Dersin konusu olan ses eğitiminin amacı etkileşimli tahtadan okunur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, ses eğitiminde uygulanan sürece yönelik sorular sorarak öğrencilerde konuya ilişkin merak oluşturur (E1.1). Öğrencilerden, gözlemlerine dayanarak ses eğitimi sırasında neler yapılabileceğine ilişkin tahminde bulunmaları istenir (KB2.11). Tahminler etkileşimli tahtaya yazılır.

   BSE.7.3.2
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen 'Ses eğitimi ne işe yarar?' ve 'Kimler ses eğitimi alabilir?' gibi sorular sorar. Öğrenciler ikili çalışarak duygu ve düşüncelerini ifade eder ve sözlü etkileşim kurar (SDB2.1). Ardından gönüllü öğrencilerden ses eğitiminin amacını kendi cümleleriyle açıklaması istenir; açıklamalar ders kitabındaki bilgilerle karşılaştırılır.

   BSE.7.3.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden ses eğitiminin amacını bir iki cümleyle açıklamaları istenir. Açıklamalar gözlem formu ve kontrol listesiyle izlenir; performans görevi dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Öğrencilerden ses eğitimi aracılığıyla kendi seslerinde geliştirmek istedikleri bir yönü söylemeleri istenir.

   BSE.7.3.2

Sınıf defteri: BSE.7.3.2 Ses eğitiminin amacını açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derste ses eğitiminin amacının konuşulduğunu hatırlatarak dersin konusunun ses eğitiminin önemi olduğunu duyurur. Etkileşimli tahtaya “Ses eğitimi neden önemlidir?” sorusu yazılır. Öğrencilerden ses eğitiminin önemine ilişkin kısa birer tahmin yürütmeleri istenir (KB2.11).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, ses eğitiminde uygulanan sürece yönelik “Bir ses eğitimi dersinde neler yapılıyor olabilir?” gibi sorular sorar (E1.1). Öğrencilerden gözlemlerine dayanarak tahminlerini söylemeleri ve ses eğitimiyle ilgili merak ettikleri noktaları belirtmeleri istenir (KB2.11). Merak edilenler tahtaya yazılır (BSE.7.3.3).

   BSE.7.3.3
3. Uygulama20 dk

   Öğretmen “Ses eğitimi olmasaydı ne olurdu?” ve “Sağlıklı ve etkili ses üretimi için ses eğitimi neden önemlidir?” sorularını sorar. Öğrencilerden ikişerli gruplar hâlinde düşüncelerini paylaşmaları (SDB2.2), ardından duygu ve düşüncelerini sınıfa sözlü olarak ifade etmeleri istenir (SDB2.1). Sınıf, arkadaşlarının görüşlerini saygıyla dinleyerek ses eğitiminin önemine dair ortak bir sonuca ulaşır (BSE.7.3.3).

   BSE.7.3.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden “Ses eğitimi önemlidir, çünkü …” cümlesini tamamlamaları istenir. Öğretmen, öğrencilerin ses eğitiminin önemini açıklama düzeyini gözlem formu ve kontrol listesiyle kaydeder. Sınıfça ses eğitiminin önemine ilişkin ortak düşünceler özetlenir.

   BSE.7.3.3

Sınıf defteri: BSE.7.3.3 Ses eğitiminin önemini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilere “Konuşurken ve şarkı söylerken sesimiz bizim için neden önemlidir?” sorusunu yöneltir ve birkaç öğrencinin görüşü alınır. Etkileşimli tahtada dersin amacı gösterilir: Ses eğitiminin konuşmada ve şarkı söylemede neden önemli olduğu açıklanacaktır.

2. Keşfetme10 dk

   Ders kitabındaki ilgili bölüm etkileşimli tahtada birlikte incelenir. Öğrencilerden kendi konuşma ve şarkı söyleme deneyimlerini gözlemleyerek ses eğitiminin sese neler kazandırabileceğine ilişkin tahminde bulunmaları istenir (KB2.11). Tahminler tahtaya yazılır ve bunlardan hareketle ses eğitiminin konuşmada ve şarkı söylemedeki temel önemine dair çıkarımlar yapılır (BSE.7.3.3).

   BSE.7.3.3
3. Uygulama20 dk

   Öğrenciler ikili gruplar oluşturur. Her ikiliden ses eğitiminin konuşmada ve şarkı söylemede neden önemli olduğunu açıklayan iki cümle hazırlaması istenir (SDB2.2). İkililer cümlelerini sırayla sınıfa sunar, diğer öğrenciler dinleyip gerekçeleri tartışır (SDB2.1). Öğretmen süreci Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile izler (BSE.7.3.3).

   BSE.7.3.3
4. Sonuçlandırma5 dk

   Tahtadaki tahminler ve sunulan cümleler gözden geçirilerek ses eğitiminin önemi birlikte özetlenir. Öğrencilerden ses eğitiminin konuşmada ve şarkı söylemede neden gerekli olduğunu birkaç cümleyle açıklamaları Performans Görevi olarak istenir. Öğretmen yanıtları Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirir (BSE.7.3.3).

   BSE.7.3.3

Sınıf defteri: BSE.7.3.3 Ses eğitiminin önemini açıklayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğrencilerden bir şarkının ilk dizesini önce fısıltıyla, sonra konuşur gibi, en sonunda rahat bir sesle söylemeleri istenir. Hangisinde bedenin daha rahat hissettiği sorulur (E1.1). Bu derste eserleri seslendirmeden önce bedenin söylemeye hazırlanacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerle ayakta omuz, boyun ve çene gevşetme hareketleri ile derin nefes alıp verme egzersizleri yapılır. Öğrencilere vücut rahatlığı ve iç açıklığının neden önemli olduğu sorulur; duygu ve düşünceler sözlü olarak paylaşılır (SDB2.1). Sağlıklı ve etkili ses üretiminin vücut rahatlığına bağlı olduğu vurgulanır. (BSE.7.3.4.a)

   BSE.7.3.4
3. Uygulama20 dk

   Doğru duruş için vücut rahatlığının ve iç açıklığının gerekli olduğu açıklanır (KB2.13). Öğrenciler ayna karşısında duruşlarını kontrol eder; yoga ve pilatese özgü temel egzersizler nefes eşliğinde yapılır. Ardından hece bağlarıyla farklı uzunluktaki sözcükler piyano eşliğinde kromatik olarak söylenir ve rezonans bölgelerinin kullanımına yönelik ses alıştırmaları yapılır. (BSE.7.3.4.a)

   BSE.7.3.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler ikili çalışarak birbirinin duruşunu ve nefes hazırlığını kontrol listesiyle işaretler. Her öğrenci söylemeye hazırlanırken bedeninde hissettiği rahatlığı bir cümleyle ifade eder (SDB1.1). Öğretmen öğrencilerin duruş ve nefes hazırlığını gözlem formuyla kaydeder. (BSE.7.3.4.a)

   BSE.7.3.4

Sınıf defteri: BSE.7.3.4 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Eserler Seslendiriyorum konusunda bu hafta bedenin söylemeye hazırlanacağını ve uygun söyleme tekniklerinin denenceğini duyurur. Öğrencilerden dik ve rahat bir duruş alarak omuz ve boyunlarını gevşetmeleri istenir. İnsan Hakları ve Demokrasi Haftası'na değinilerek her sesin değerli olduğu vurgulanır (D14).

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen kısa bir nefes ve gevşeme çalışması yaptırır. Yumuşak damağı kullanmak için 'na' hecesiyle inici ve çıkıcı dizi seslendirilir; ilk yedi nota bağlı, sekizinci nota son 'na' ile söylenir. Burun boşluklarını kullanmak için aynı diziler 'm' ve 'n' sesleriyle tekrarlanır. Öğrencilerden sesin hangi boşlukta titreştiğini fark etmeleri istenir (BSE.7.3.4.a).

   BSE.7.3.4
3. Uygulama20 dk

   Kafa boşluklarını kullanmak için sekizli aralıkta kalın do 'yu', ince do 'yo', tekrar kalın do 'yu' alıştırması yapılır. Farklı gürlük ve dinamiklerle makamsal dizi ve aralıklar seslendirilerek entonasyon çalışılır; öğrencilerden sesi zorlamadan uygun ton ve gürlükte kullanmaları, önceki bilgileriyle ilişkilendirmeleri istenir (SDB1.1; BSE.7.3.4.b). Konuşurken ve şarkı söylerken alınan nefes karşılaştırılarak benzerlik ve farklılıklar belirlenir (KB2.7; BSE.7.3.4.b).

   BSE.7.3.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden bu hafta çalışılan alıştırmalardan birini seçip seslendirmeleri istenir. Öğretmen duruşu, nefesi ve ses kullanımını Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrenciler zorlanmadan söyleyebildikleri tekniği paylaşır ve ders toparlanır (BSE.7.3.4.b).

   BSE.7.3.4

Sınıf defteri: BSE.7.3.4 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Önceki haftada bedenin söylemeye hazırlanması çalışıldığı anımsatılır. Öğretmen, bu hafta seçilen eserin uygun söyleme teknikleri kullanılarak ve müziksel bileşenler uygulanarak seslendirileceğini belirtir. Etkileşimli tahtada eserin notası ve sözleri açılır; öğrencilerden eseri gözleriyle izlemeleri istenir.

2. Keşfetme10 dk

   Seslendirilecek eserin sözleri önce okutularak doğru artikülasyon çalışılır. Eser doğru ton ve gürlükte söylenerek denenir; duraksama ve uygun ses tonu gibi müziksel ifadelerin anlatımı nasıl güçlendirdiği konuşulur ve sözsüz etkileşimin önemi fark ettirilir (SDB2.1, BSE.7.3.4.b).

   BSE.7.3.4
3. Uygulama20 dk

   Eserin nefes, gürlük, hız, ezgisel ve ritmik yapı gibi müziksel bileşenleri öğretmenle birlikte incelenir; eser önce solfejle okunur (BSE.7.3.4.c). Kuvvetli-hafif ile giderek hızlanma ve yavaşlama çalışmaları yapılarak eser müzikal duyarlılıkla seslendirilir (BSE.7.3.4.c). Öğrencilerden öğretmenin uyarı ve yönlendirmelerini dinleyip sözlü ya da sözsüz etkileşim kurmaları, uygun söyleme tekniklerini kullanarak performanslarını sergilemeleri istenir (SDB2.1, OB9, BSE.7.3.4.b).

   BSE.7.3.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Eser, müziksel bileşenler (kuvvetli-hafif, giderek hızlanma ve yavaşlama) uygulanarak bütün olarak seslendirilir ve bu seslendirme performans görevi olarak ele alınır. Öğretmen gözlem formu, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarını kullanır. Öğrencilerden müziksel bileşenleri uygularken en çok zorlandıkları noktayı belirtmeleri istenir.

   BSE.7.3.4

Sınıf defteri: BSE.7.3.4 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerle birlikte kısa bir nefes ve ses ısınması yapar. Öğrencilerden son seslendirdikleri eserin müziksel yönlerini hatırlamaları istenir. Dersin amacının, eserleri seslendirirken müziksel bileşenleri uygulamak olduğu belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Eser seslendirilirken öğrencilerden öğretmenin uyarı ve yönlendirmelerini etkin biçimde dinlemeleri, sözlü ya da sözsüz etkileşim kurmaları istenir (SDB2.1). Eller karın veya bel çevresine konularak diyafram kullanımı kontrol edilir. Öğrenciler eserdeki müziksel bileşenleri fark etmek için seslendirmeyi dikkatle dinler (BSE.7.3.4.c).

   BSE.7.3.4
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden karın ve bel çevresindeki genişleme ile daralmaya odaklanarak diyafram kasını kullanmaları istenir; gereken zihinsel ve bedensel enerji en iyi düzeyde kullanılır (E3.2). Beceri ve bilgiler diyafram kullanımında verimi artırmaya yoğunlaştırılır (E3.1). Eser, öğretmen rehberliğinde piyano eşliğiyle ortak biçimde seslendirilir (SDB2.2). Öğrenciler uygun söyleme tekniklerini kullanarak müziksel bileşenlere dikkat eder (BSE.7.3.4.c).

   BSE.7.3.4
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden düzeyine uygun eseri müziksel bileşenlere dikkat ederek seslendirmeleri bir performans görevi olarak istenir. Öğretmen seslendirmeleri dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle değerlendirir. Öğrencilerden seslendirmedeki en güçlü yanlarını bir cümleyle belirtmeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.7.3.4

Sınıf defteri: BSE.7.3.4 Düzeyine uygun eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, yılbaşı haftasında yurdumuza ait müzik türlerinden seçilen kısa örnekleri etkileşimli tahtadan dinletir. Öğrencilerden örneklerin hangi türe ait olabileceğini tahmin etmeleri istenir. Ardından bu derste bedenin ve sesin söylemeye nasıl hazırlanacağının çalışılacağı duyurulur (E1.1).

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta rahat bir duruş alarak omuz, boyun ve çene gevşetme hareketlerini yapmaları istenir. Öğretmen eşliğinde diyafram kasını çalıştıran derin nefes alıp verme ve nefes kontrolü egzersizleri uygulanır. Ardından Türk halk müziği ya da Türk sanat müziği örneğinin ilk dizesi kolay seslerle mırıldanılarak vücudun rahatlaması ve iç dinamiğin sağlanması gözlenir (BSE.7.3.5.a).

   BSE.7.3.5
3. Uygulama20 dk

   Seslendirme öncesinde nefes çalışmaları yapılır; öğrencilerden sesini uygun ton ve gürlükte kullanmaya ilişkin önceden öğrendiklerini bu çalışmayla ilişkilendirmeleri istenir (SDB1.1). Öğretmen seçilen eserin sözlerini önce okutur, öğrenciler sözleri doğru artikülasyonla tekrar eder. Çiftler hâlinde birbirlerinin duruş ve nefes düzenini kontrol listesiyle izler, ardından eser ders kitabından hafif sesle denenir (BSE.7.3.5.a).

   BSE.7.3.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden, bedenini söylemeye hazırlamak için yaptıkları çalışmalardan birini seçip bir dizeyle birlikte sergilemeleri istenir. Öğretmen performansı Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile izler; ölçütler arasında duruş, nefes ve sözlerin doğru söylenmesi yer alır. Öğrencilerle hazırlığın seslendirmeye etkisi kısaca konuşulur (E3.2).

   BSE.7.3.5

Sınıf defteri: BSE.7.3.5 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, öğrencilerden yurdumuza ait müzik türlerinden bildikleri bir eserin birkaç dizesini mırıldanmalarını ister (E1.1). Eserlerin hangi türe ait olduğu kısaca konuşulur. Dersin amacının eserleri seslendirmek için bedeni hazırlamak ve uygun söyleme tekniklerini kullanmak olduğu açıklanır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, öğrencilerle birlikte duruş, nefes ve gevşeme egzersizleri yaparak bedeni söylemeye hazırlar (BSE.7.3.5.a). Ardından seçilen eserin bir bölümü önce öğretmenin örneğiyle, sonra öğrencilerle doğru ton ve gürlükte tekrarlanır. Öğrencilerden öğretmenin uyarılarını dikkatle dinlemeleri istenir (E3.2).

   BSE.7.3.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden eseri uygun söyleme tekniklerini kullanarak seslendirmeleri istenir (BSE.7.3.5.b). Öğretmenin uyarı ve yönlendirmeleri etkin biçimde dinlenir; sözlü ya da sözsüz etkileşim kurularak duraksama, uygun ses tonu gibi müziksel ifadeler kullanılır (SDB2.1). Eserin sözlerinin gücü ve önemi üzerinde konuşulur. Eserler seslendirilirken millî ve manevi değerlere duyarlı davranılır (D14.3) ve bu değerlerin gelecek nesillere aktarılmasında sorumluluk üstlenilir (D19.3).

   BSE.7.3.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eserin bir bölümünü uygun söyleme teknikleriyle seslendirmeleri istenir (Performans Görevi). Öğretmen, beden hazırlığı ve söyleme tekniklerinin kullanımını kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilere güçlü yönleri ve geliştirmeleri gereken noktalar bildirilir.

   BSE.7.3.5

Sınıf defteri: BSE.7.3.5 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Enerji Tasarrufu Haftası'na değinerek ses ve nefesin de verimli kullanılması gereken kaynaklar olduğunu belirtir. Öğrencilerden bildikleri bir türkü ya da şarkının ilk dizesini mırıldanmaları istenir (E1.1). Dersin amacı, yurdumuza ait müzik türlerinden bir eseri uygun söyleme tekniklerini kullanarak seslendirmek olarak duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada seçilen bir eserin notasını gösterir. Öğrencilerle birlikte eserde nefes alınacak yerler, ses çıkarma biçimi ve gürlük işaretleri incelenir; öğrencilerden nefes yerlerini kalemle işaretlemeleri istenir. Ardından öğretmen doğru ve hatalı söyleme örneklerini dinletir, öğrenciler aradaki farkı belirler (BSE.7.3.5.b).

   BSE.7.3.5
3. Uygulama20 dk

   Eserin önce nota ile solfejinin yapılması sağlanır. Ardından öğretmen eşliğinde ezgi cümle cümle söylenir; nefes kontrolü, doğru ses çıkarma ve kuvvetli-hafif bölümlerde nefes desteğinin ayarlanması çalışılır (E3.2). Öğrenciler önce topluca, sonra tek tek söyler; dinleyen öğrencilerden arkadaşlarına saygı göstermeleri istenir (D14). Öğretmen dönüt verir (BSE.7.3.5.b).

   BSE.7.3.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri uygun söyleme tekniklerini kullanarak bir kez daha söylemeleri istenir; öğretmen nefes kullanımını ve söyleme tekniğini Kontrol Listesi ile Gözlem Formu üzerinde değerlendirir. Öğrencilerle hangi tekniğin seslendirmeye en çok katkı sağladığı konuşulur (SDB1.1). Öğretmen güçlü yönleri belirterek dönüt verir.

   BSE.7.3.5

Sınıf defteri: BSE.7.3.5 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen öğrencilerden yurdumuza ait müzik türlerinden seslendirdikleri bir eserin ilk dizesini kısaca mırıldanmalarını ister (E1.1). Dersin amacının uygun söyleme tekniklerini kullanmak ve müziksel bileşenleri uygulamak olduğu belirtilir. Ders kitabındaki eser etkileşimli tahtada açılır.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler seçilen eseri seslendirirken öğretmenin uyarı ve yönlendirmelerini dikkatle dinler. Öğretmen nefes, duruş ve ses çıkarma konusunda sözlü ya da sözsüz işaretlerle dönüt verir; öğrenciler aynı yolla karşılık verir (SDB2.1). Uygun söyleme teknikleri bu yönlendirmelerle belirlenir (BSE.7.3.5.b).

   BSE.7.3.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden elleri karın veya bel çevresine koyarak eseri seslendirmeleri ve karın ile bel çevresindeki genişleme ve daralmaya odaklanmaları istenir (E3.2). Diyafram kasının verimli kullanımı için dikkat ve çaba bu alanda yoğunlaştırılır (E3.1). Uygun söyleme teknikleriyle (BSE.7.3.5.b) eser, ritim, tempo ve dinamik gibi müziksel bileşenlere uygun olarak seslendirilir (BSE.7.3.5.c).

   BSE.7.3.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden eseri müziksel bileşenlere uygun biçimde bir kez daha seslendirmeleri istenir. Öğretmen kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla diyafram kullanımını ve müziksel bileşenlerin uygulanışını gözlemleyip kaydeder (BSE.7.3.5.c). Öğrencilerden kendi seslendirmelerinde geliştirmek istedikleri bir noktayı belirtmeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.7.3.5

Sınıf defteri: BSE.7.3.5 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, önceki derslerde yapılan beden hazırlığı ve söyleme tekniği çalışmalarını kısaca hatırlatır. Öğrencilere bu derste yurdumuza ait müzik türlerinden bir eserin tempo, dinamik ve ifade gibi müziksel bileşenler uygulanarak seslendirileceği belirtilir. Kısa bir nefes ve ses ısınması yapılır (E3.2).

2. Keşfetme10 dk

   Marşın notası ders kitabı ve etkileşimli tahta üzerinden incelenir; tempo, dinamik ve cümle yapısı gibi müziksel bileşenler işaretlenir. Eser, piyano eşliği ile öğretmen rehberliğinde ortaklaşa ve bu bileşenlere dikkat edilerek seslendirilir (SDB2.2) (BSE.7.3.5.c).

   BSE.7.3.5
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden eseri tempo, dinamik, ifade ve cümleleme gibi müziksel bileşenleri uygulayarak sırayla seslendirmeleri istenir (BSE.7.3.5.c). Öğretmen süreci bütüncül dereceli puanlama anahtarı ve kontrol listesiyle izler. Öğrencilerden öz değerlendirme formunu doldurmaları ve değerlendirme sorularını yanıtlamaları istenir (OB9).

   BSE.7.3.5
4. Sonuçlandırma5 dk

   Eser bütün olarak, müziksel bileşenler uygulanarak son kez seslendirilir. Öğretmen performans görevini Dereceli Puanlama Anahtarı, Gözlem Formu ve Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerden müziksel bileşenleri uygularken en çok gelişme gösterdikleri noktayı söylemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.7.3.5

Sınıf defteri: BSE.7.3.5 Yurdumuza ait müzik türlerinden eserler seslendirebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, İstiklal Marşı'nın ilk dörtlüğünü etkileşimli tahtada gösterir; öğrencilerle marşın uyandırdığı duygular ve taşıdığı anlam üzerine kısa bir konuşma yapılır. Marşı seslendirmenin beden, nefes ve ses hazırlığı gerektirdiği vurgulanır. Dersin amacının, bedeni marşı söylemeye hazır hâle getirmek olduğu belirtilir (BSE.7.4.1.a).

   BSE.7.4.1
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta dik durarak omuz, boyun ve çene kaslarını gevşetmeleri istenir; ardından diyafram kasını çalıştırmaya yönelik nefes alma-verme ve kısa ses egzersizleri uygulanır (BSE.7.4.1.a). Nefes çalışmalarıyla sesi uygun ton ve gürlükte kullanmaya ilişkin önceden öğrendikleri bilgileri ilişkilendirmeleri sağlanır; öğrencilerden bedenlerindeki rahatlamayı fark etmeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.7.4.1
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden İstiklal Marşı'nın sözlerini doğru artiküle ederek önce sesli okumaları istenir. Marşın nefes yerleri nota üzerinde birlikte incelenir ve işaretlenir; doğru ton ve gürlük için gereken nefes miktarı konuşulur. Duraksama ve uygun ses tonu gibi müziksel ifadelerin sözlerin gücünü nasıl yansıttığı, sözsüz etkileşimin önemi üzerinden tartışılır (SDB2.1). Bu çalışmalarla beden ve ses söylemeye hazırlanır (BSE.7.4.1.a).

   BSE.7.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden hazırlık egzersizlerinden sonra marşın bir dizesini doğru artikülasyonla sesli okumaları istenir. Öğretmen kontrol listesiyle duruş, nefes ve söylemeye hazırlığı işaretler; performans görevi dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilerek portfolyoya eklenir. Öğrencilerden en çok yararlı buldukları hazırlık egzersizini bir cümleyle belirtmeleri istenir (BSE.7.4.1.a).

   BSE.7.4.1

Sınıf defteri: BSE.7.4.1 ” İstiklal Marşı”nı çok sesli notasyonda kendi ses sınırına uygun…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, İstiklal Marşı'nın geçen derste çalışılan bölümünü etkileşimli tahtada gösterir ve kısaca dinletir. Öğrencilerden marşın millî ve manevi anlamına ilişkin birer cümle söylemeleri istenir. Bu derste bedenin söylemeye hazırlanması ve uygun söyleme tekniklerinin kullanılması üzerinde çalışılacağı belirtilir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrenciler ayağa kaldırılır; öğretmen eşliğinde omuz, boyun ve çene gevşetme, duruş düzeltme ve derin nefes alma çalışması yapılır (BSE.7.4.1.a). Marşın millî ve manevi değerlere duyarlı biçimde seslendirilmesi gerektiği vurgulanır (D14.3, D19.3). Öğretmenin uyarı ve yönlendirmeleri dinlenerek sözlü ya da sözsüz etkileşim sağlanır (SDB2.1).

   BSE.7.4.1
3. Uygulama20 dk

   Marşın nefes yerleri, gürlük ve hız işaretleri nota üzerinde öğretmenle birlikte incelenir. Öğrenciler kendi ses sınırlarına uygun olarak kuvvetli-hafif, giderek hızlanma ve yavaşlama çalışmalarını seslendirir. Nefesin cümle sonlarında doğru kullanımı ve söyleme biçimi, öğretmenin bireysel geri bildirimleriyle düzeltilir (BSE.7.4.1.b).

   BSE.7.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler marşın seçilen bir bölümünü hazırlık duruşu ve nefes tekniğiyle bireysel olarak seslendirir. Öğretmen, bedenin hazırlanması ve uygun söyleme tekniklerinin kullanımını Kontrol Listesi ile işaretler; sonuçlar Portfolyoya eklenir. Öğrencilerden bugün en çok geliştirdikleri tekniği tek cümleyle belirtmeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.7.4.1

Sınıf defteri: BSE.7.4.1 ” İstiklal Marşı”nı çok sesli notasyonda kendi ses sınırına uygun…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, İstiklal Marşı'nın ilk iki dizesini dinletir ve öğrencilerden marşın kendilerinde uyandırdığı duyguyu tek sözcükle söylemelerini ister (D19). Bu hafta marşın uygun söyleme teknikleri ve müziksel bileşenlerle seslendirileceği duyurulur. Öğrencilerden ses sınırlarına uygun partisyonlarını hazırlamaları istenir.

2. Keşfetme10 dk

   Öğretmen, marşın bir bölümünü etkileşimli tahtadan dinletir; öğrenciler nefes alınan yerleri ve ezginin ifade özelliklerini fark eder (OB9). Öğrencilerden ellerini karın çevresine koyarak diyafram nefesiyle uzun bir sesi sürdürmeleri istenir. Böylece marşın müzikal duyarlılıkla seslendirilmesi için gereken söyleme tekniği tanıtılır (BSE.7.4.1.b).

   BSE.7.4.1
3. Uygulama20 dk

   Nota ile şarkı öğretme yöntemiyle öğrencilerin ses sınırına uygun partisyon seçilir ve marşın önce solfeji yaptırılır. Seslendirme sırasında öğrenciler ellerini karın veya bel çevresine koyarak diyafram kullanımını kontrol eder (E3.2, E3.1, BSE.7.4.1.b). Öğretmenin uyarı ve yönlendirmeleri dinlenerek sözlü ya da sözsüz etkileşim sağlanır (SDB2.1); notadaki tempo ve dinamik gibi müziksel bileşenler seslendirmeye uygulanır (BSE.7.4.1.c).

   BSE.7.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrenciler marşın çalışılan bölümünü kendi partisyonlarıyla bir kez seslendirir. Öğretmen, kontrol listesi ve dereceli puanlama anahtarıyla uygun söyleme tekniklerini ve müziksel bileşenlerin uygulanışını izler; kayıtlar portfolyoya eklenir (BSE.7.4.1.c). Öğrencilerden bu hafta en çok geliştiklerini düşündükleri noktayı söylemeleri istenir (SDB1.1).

   BSE.7.4.1

Sınıf defteri: BSE.7.4.1 ” İstiklal Marşı”nı çok sesli notasyonda kendi ses sınırına uygun…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen İstiklal Marşı'ndan bir bölümü piyanoda çalar ve öğrencilerden marşı tanımaları istenir. Beden ve sesi hazırlamak için kısa bir nefes ve ses ısınma çalışması yapılır (E3.2). Bu derste marşın müziksel bileşenlere dikkat edilerek söylenmesinin amaçlandığı açıklanır.

   BSE.7.4.1
2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden etkileşimli tahtadaki çok sesli notasyon üzerinde marşın tempo, ses şiddeti ve ezgi yönü gibi müziksel bileşenlerini bulmaları istenir. Öğretmen bir bölümü uygun söyleme teknikleriyle örnek söyler; öğrenciler müziksel bileşenlere uygun söylemenin marşın anlatımını nasıl etkilediğini tartışır (BSE.7.4.1.c).

   BSE.7.4.1
3. Uygulama20 dk

   Marş, öğretmen rehberliğinde piyano eşliği ile sınıfça ortak olarak seslendirilir; öğrencilerden tempo, ses şiddeti ve ifadeye dikkat etmeleri, kendi ses sınırlarına uygun partiyi söylemeleri istenir (SDB2.2). Bölümler tekrar edilerek müziksel bileşenler uygulanır (BSE.7.4.1.c). Süreç Bütüncül Dereceli Puanlama Anahtarı ile, her aşama Kontrol Listesi ile değerlendirilir.

   BSE.7.4.1
4. Sonuçlandırma5 dk

   Marş piyano eşliğinde sınıfça bir kez daha seslendirilir (Performans Görevi); öğretmen müziksel bileşenlerin uygulanışını Dereceli Puanlama Anahtarı ve Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrencilerden hangi müziksel bileşende gelişme gösterdiklerini söylemeleri istenir. Seslendirme kaydı Portfolyoya eklenir.

   BSE.7.4.1

Sınıf defteri: BSE.7.4.1 ” İstiklal Marşı”nı çok sesli notasyonda kendi ses sınırına uygun…; değerlendirme

1. Derse Giriş5 dk

   Öğretmen, Yaşlılara Saygı Haftası ve Orman Haftası'na değinerek millî ve manevi değerleri anlatan bir marş, okul şarkısı ya da türkü örneğini etkileşimli tahtada dinletir. Öğrencilerden eserin hangi değeri anlattığını söylemeleri istenir. Bu derste seslendirmeden önce bedenin söylemeye nasıl hazırlanacağının çalışılacağı duyurulur.

2. Keşfetme10 dk

   Öğrencilerden ayakta dik durarak omuz, boyun ve çene bölgelerini gevşetmeleri istenir; ardından diyaframı çalıştıran nefes alma ve verme egzersizleri öğretmen eşliğinde yapılır. Vatan ve bayrak sevgisi (D19.1) ile manevi değerleri (D7.1, D12.1) işleyen bir eser için bedenin nasıl hazırlandığı, daha önce öğrenilen ton ve gürlük bilgileriyle ilişkilendirilerek konuşulur (SDB1.1). (BSE.7.4.2.a)

   BSE.7.4.2
3. Uygulama20 dk

   Öğrencilerden ders kitabındaki seçilen eserin sözlerini önce sesli okumaları istenir; sözlerin anlattığı millî ve manevi değer üzerine kısa bir konuşma yapılır (D14.3). Ardından nefes ve diyafram çalışmaları ses egzersizleriyle birleştirilerek vücudun rahatlaması ve iç dinamiğin sağlanması denenir. Öğrencilerden eşlerinin duruşunu gözlemleyip geri bildirim vermeleri istenir (SDB2.1). Değerlerin gelecek nesillere aktarılmasında seslendirmenin rolü tartışılır (D19.3). (BSE.7.4.2.a)

   BSE.7.4.2
4. Sonuçlandırma5 dk

   Öğrencilerden bedenlerini söylemeye hazırlamak için yaptıkları çalışmaları sırasıyla anlatmaları istenir. Öğretmen, Kontrol Listesi ile öğrencilerin duruş, nefes ve gevşeme çalışmalarını izler. Öğrencilerden hazırlık çalışmalarına ilişkin kısa bir not yazmaları istenir; bu not Portfolyo'ya eklenir.

   BSE.7.4.2