Ortaokul - Ortaokul (Ortaokul) alanında Fen Bilimleri dersi 5. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.
Üniteler ve Konular
1. Gökyüzündeki Komşularımız ve Biz (20 ders saati)
Bu ünitede Güneş’in yapısı ve dönme hareketinin açıklanması, Ay’ın özellikleri, evreleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili çıkarım yapılması, Ay’ın evreleri ile ilgili model hazırlanması amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra Güneş, Dünya ve Ay’ın hacimsel büyüklükleri ile hareketlerini dikkate alarak model hazırlanması amaçlanmaktadır.
- Gökyüzündeki Komşumuz: Güneş
- FB.5.1.1 Güneş’in yapısı ve dönme hareketi ile ilgili bilgi toplayabilme
- Gökyüzündeki Komşumuz: Ay
- FB.5.1.2 Ay’ın özellikleri, dönme ve dolanma hareketleri ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.5.1.3 Ay’ın evrelerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme
- Dünyamız ve Gökyüzündeki Komşularımız
- FB.5.1.4 Güneş, Dünya ve Ay’ın birbirlerine göre hareketlerini ve hacimsel büyüklüklerini temsil eden bilimsel model oluşturabilme
2. Kuvveti Tanıyalım (22 ders saati)
Bu ünitede kuvvetin büyüklüğünün dinamometre ile ölçülmesinin gösterilmesi, Dünya ve Ay’daki kütle ile ağırlık kavramlarının karşılaştırılması, farklı yüzey ve ortamlarda hareketi etkileyen sürtünme kuvveti bileşenlerinin yorumlanması, günlük yaşamda sürtünme kuvvetinin öneminin vurgulanması amaçlanmaktadır.
- Kuvvet ve Kuvvetin Ölçülmesi
- FB.5.2.1 Kuvveti büyüklüğü ile operasyonel tanımlayabilme
- FB.5.2.2 Basit araç gereçle bilimsel bir dinamometre modeli oluşturabilme
- Kütle ve Ağırlık İlişkisi
- FB.5.2.3 Kütle ve ağırlık kavramlarını karşılaştırabilme
- Sürtünme Kuvveti
- FB.5.2.4 Sürtünme kuvvetinin çeşitli ortamlardaki etkilerine yönelik tümevarımsal akıl yürütebilme
3. Canlıların Yapısına Yolculuk (26 ders saati)
Bu ünitede hücrenin temel kısımlarının açıklanması, bitki ve hayvan hücresi arasındaki benzerlik ve farklılıkların karşılaştırılması, hücre-doku-organ-sistem-organizma ilişkisinin kavranması, destek ve hareket sistemlerine ait yapıların sınıflandırılması ve bu sistemin sağlığı konusunda yapılması gerekenlerin araştırılarak açıklanması amaçlanmaktadır.
- Hücre ve Organelleri
- FB.5.3.1 Bitki ve hayvan hücrelerini temel kısımları ve özellikleri açısından karşılaştırabilme
- FB.5.3.2 Hücre-doku-organ-sistem-organizma kavramlarını yapılandırabilme
- Destek ve Hareket Sistemi
- FB.5.3.3 Destek ve hareket sistemine ait yapıları sınıflandırabilme
- FB.5.3.4 Destek ve hareket sisteminin sağlığı için yapılması gerekenler konusunda bilgi toplayabilme
4. Işığın Dünyası (14 ders saati)
Bu ünitede bir ışık kaynağından çıkan ışığın basit ışık ışınları ile çizilmesi, ışığın her yöne ve doğrusal bir yolla yayıldığının açıklanması, maddelerin ışık geçirme durumuna göre sınıflandırılması, tam gölgenin oluşumu gözlemlenerek tam gölgenin basit ışık ışını çizimleri ile gösterilmesi ve tam gölgenin boyunu etkileyen faktörlerin açıklanması amaçlanmaktadır.
- Işığın Yayılması
- FB.5.4.1 Bir kaynaktan çıkan ışığın her yönde doğrusal bir yol izlediğini bilimsel olarak gözlemleyebilme
- Maddenin Işık Geçirgenliği
- FB.5.4.2 Maddeleri ışığı geçirme durumlarına göre sınıflandırabilme
- Tam Gölgenin Oluşumu
- FB.5.4.3 Tam gölgeyi bilimsel olarak gözlemleyebilme
5. Maddenin Doğası (26 ders saati)
Bu ünitede maddelerin tanecikli, boşluklu ve hareketli yapısına göre sınıflandırılması, bu sürece yönelik deney tasarlanması, ısı ve sıcaklık arasındaki farkların açıklanması, ısı alışverişine yönelik bilimsel çıkarım yapılması, maddelerin ısı iletimi bakımından sınıflandırılması ve ısı yalıtımı ile ilgili model oluşturulması amaçlanmaktadır.
- Maddenin Tanecikli Yapısı
- FB.5.5.1 Maddeleri tanecikli, boşluklu ve hareketli yapısına göre sınıflandırabilme
- Isı ve Sıcaklık
- FB.5.5.2 Isı ve sıcaklık kavramlarını karşılaştırabilme
- FB.5.5.3 Sıcaklığı farklı olan sıvıların karıştırılması sonucu ısı alışverişi olduğuna yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
- Maddenin Hâl Değişimi
- FB.5.5.4 Maddenin ısı etkisiyle hâl değiştirebileceğini bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
- Madde ve Isı
- FB.5.5.5 Maddeleri ısı iletimi bakımından sınıflandırabilme
- FB.5.5.6 Isı yalıtımını gösteren bilimsel model oluşturabilme
6. Yaşamımızdaki Elektrik (14 ders saati)
Bu ünitede öğrencilerin bir elektrik devresindeki elemanları sembollerin olup olmamasına göre sınıflandırması, şemasını çizdiği elektrik devresine uygun deney yapması ve ampul parlaklığını etkileyen değişkenlerin neler olduğuna ilişkin hipotez oluşturması amaçlanmaktadır.
- Devre Elemanlarının Sembolleri ve Devre Şeması
- FB.5.6.1 Bir elektrik devresindeki elemanları sembollerinin olup olmamasına göre sınıflandırabilme
- FB.5.6.2 Şemasını çizdiği elektrik devresine uygun deney yapabilme
- Basit Bir Elektrik Devresinde Ampul Parlaklığını Etkileyen Değişkenler
- FB.5.6.3 Bir elektrik devresindeki ampul parlaklığını etkileyen değişkenlerin neler olduğuna ilişkin hipotez oluşturabilme
7. Sürdürülebilir Yaşam ve Geri Dönüşüm (12 ders saati)
Bu ünitede evsel atıklarda geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen maddelerin sınıflandırılması, kaynakların etkili kullanımı ile geri dönüşümün önemi konusunda çıkarım yapılması amaçlanmaktadır. Ayrıca öğrencilerin yakın çevrelerinde atık yönetimine özen göstermeleri amaçlanmaktadır.
- Evsel Atıklar ve Geri Dönüşüm
- FB.5.7.1 Evsel atıklarda geri dönüştürülebilen ve dönüştürülemeyen maddeleri sınıflandırabilme
- FB.5.7.2 Kaynakların etkili kullanımı konusunda geri dönüşümün önemli olduğuna yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.5.7.3 Yakın çevresinde atık yönetiminin uygulanabilirliğine ilişkin deneyimlerini yansıtabilme