Ortaokul - Ortaokul (Ortaokul) alanında Fen Bilimleri dersi 6. sınıf 2026-2027 eğitim öğretim yılı yıllık planı. Haftalık 4 ders saati.
Üniteler ve Konular
1. Güneş Sistemi ve Tutulmalar (12 ders saati)
Bu ünitede Güneş sistemindeki gezegenlerin sınıflandırılması, Güneş sistemi ile ilgili model oluşturulup Güneş ve Ay tutulmalarına yönelik çıkarım yapılarak tutulma modeli geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
- Güneş Sistemi
- FB.6.1.1 Güneş sistemindeki gezegenleri niteliklerine göre sınıflandırabilme
- FB.6.1.2 Güneş sistemi ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
- Güneş ve Ay Tutulmaları
- FB.6.1.3 Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.6.1.4 Güneş ve Ay tutulması ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
2. Kuvvetin Etkisinde Hareket (14 ders saati)
Bu ünitede bir cisme etki eden kuvvetlerin yönü, doğrultusu ve büyüklüğü gözlemlenerek veriler toplanması, toplanan verilerin analiz edilerek bileşke kuvvetin yönünün, doğrultusunun ve büyüklüğünün hesaplanıp tanımlanması, bir cisme etki eden bileşke kuvvetin büyüklüğüne göre dengelenmiş ya da dengelenmemiş olma durumunun belirlenmesi, dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin bir cismin hareketine olan etkisinin yorumlanması, bir cismin sürati ve hızının karşılaştırılıp niteliklerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır.
- Bileşke Kuvvet
- FB.6.2.1 Bir cisme etki eden aynı doğrultudaki kuvvetler arasındaki ilişkileri açıklayarak bileşke kuvveti yapılandırabilme
- FB.6.2.2 Dengelenmiş ve dengelenmemiş kuvvetlerin etkisi altındaki bir cismin hareketine yönelik deney yapabilme
- Sabit Süratli ve Sabit Hızlı Hareket
- FB.6.2.3 Sürat ve hız kavramlarını karşılaştırabilme
3. Canlılarda Sistemler (22 ders saati)
Bu ünitede eşeyli ve eşeysiz üreme ile bitkilerde üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlerin açıklanması, tohumun çimlenmesine etki eden faktörlerin deneyler yapılarak keşfedilmesi, hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişmeye etki eden temel faktörlerin yorumlanması amaçlanmaktadır. Bununla beraber, insanda üremeyi sağlayan yapı ve organlar arasındaki ilişkilerin modeller üzerinde açıklanması, sinir sisteminin model üzerinde incelenmesi, iç salgı bezlerinin vücut için öneminin açıklanması, ergenliğe geçişte oluşan bedensel ve ruhsal değişimleri genelleyebilmesi, denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı için yapılması gerekenlerle ilgili bilgi toplanması amaçlanmaktadır.
- Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme
- FB.6.3.1 Eşeyli ve eşeysiz üremeyi karşılaştırabilme
- FB.6.3.2 Bitkilerde üreme, büyüme ve gelişme hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.6.3.3 Tohumun çimlenmesine etki eden faktörlere ilişkin hipotez oluşturabilme
- FB.6.3.4 Hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme hakkında bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.6.3.5 İnsanda üremeyi sağlayan yapı ve organlar arasındaki ilişkileri çözümleyebilme
- Denetleyici ve Düzenleyici Sistemler
- FB.6.3.6 Sinir sisteminin görevlerini model üzerinde bilimsel olarak gözlemleyebilme
- FB.6.3.7 İç salgı bezlerinin vücut için önemini yapılandırabilme
- FB.6.3.8 Çocukluktan ergenliğe geçişte oluşan bedensel ve ruhsal değişimleri genelleyebilme
- FB.6.3.9 Denetleyici ve düzenleyici sistemlerin sağlığı için yapılması gerekenlerle ilgili bilgi toplayabilme
4. Işığın Yansıması ve Renkler (22 ders saati)
Bu ünitede ışığın yansımasını gözlemleme, düzgün ve pürüzlü yüzeylerden ışığın yansımasını sınıflandırma, ışığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın, yüzey normali, gelme ve yansıma açısı arasındaki ilişkinin açıklanması amaçlanmaktadır. Bununla beraber, ayna çeşitlerinin gözlemlenerek görüntü özelliklerinin karşılaştırılması, düz, çukur ve tümsek aynanın kullanım alanlarına günlük yaşamdan örneklerin verilmesi, ışığın cisimler tarafından soğurulmasının açıklanması, gözlemler sonucunda beyaz ışığı oluşturan renklerin neler olduğu çıkarımının yapılması, cisimlerin farklı renkte görülebilmesi için ışığın yansıma ve soğurulma olaylarının açıklanması, günümüzde ve gelecekte güneş enerjisinden yararlanma yolları hakkında yorum yapılması amaçlanmaktadır.
- Işığın Yansıması
- FB.6.4.1 Işığın farklı yüzeylerdeki yansıma olaylarına ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.6.4.2 Işığın yansımasında gelen ışın, yansıyan ışın ve yüzeyin normali arasındaki ilişki ile ilgili kanıt kullanabilme
- Aynalar
- FB.6.4.3 Günlük hayattaki ayna çeşitlerine ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
- Işığın Soğurulması
- FB.6.4.4 Işığın madde ile etkileşimi sonucunda soğurulabileceğini bilimsel olarak gözlemleyebilme
- FB.6.4.5 Beyaz ışığın tüm ışık renklerinin bileşiminden oluştuğuna ilişkin bilimsel çıkarım yapabilme
- FB.6.4.6 Cisimlerin siyah, beyaz ve renkli görünmesini bilimsel olarak gözlemleyebilme
- FB.6.4.7 Güneş enerjisinin günlük hayat ve teknolojideki yenilikçi uygulamalarına ilişkin eleştirel düşünebilme
5. Maddenin Ayırt Edici Özellikleri (32 ders saati)
Bu ünitede maddenin ayırt edici özelliklerinden genleşme ve büzülme ile erime, donma ve kaynama noktasına yönelik deneyler yapılması amaçlanmaktadır. Ayrıca tümdengelimsel akıl yürütülerek maddelerin yoğunluklarının hesaplanması ve maddenin hâllerine göre yoğunluklarının karşılaştırılarak bu durumun canlılar için önemi hakkında çıkarımlarda bulunulması amaçlanmaktadır.
- Genleşme ve Büzülme
- FB.6.5.1 Isı etkisiyle maddelerin genleşip büzüleceğine yönelik bilimsel gözleme dayalı tahmin edebilme
- Maddenin Hâl Değişim Noktaları
- FB.6.5.2 Maddelerin erime, donma ve kaynama noktasını gösteren deney yapabilme
- Yoğunluk
- FB.6.5.3 Yoğunluğa ilişkin hesaplamalar yaparak bilimsel veriye dayalı tahmin edebilme
- FB.6.5.4 Deneyler sonucunda çeşitli maddelerin yoğunluklarına ilişkin tümdengelimsel akıl yürütebilme
- FB.6.5.5 Suyun katı ve sıvı hâllerine ait yoğunlukları karşılaştırarak bu durumun canlılar için önemi hakkında bilimsel çıkarımlar yapabilme
- FB.6.5.6 Yoğunluk ile ilgili bilimsel model oluşturabilme
6. Elektriğin İletimi ve Direnç (18 ders saati)
Bu ünitede; maddelerin elektriği iletme durumlarını gösteren deneyler yapılarak günlük yaşamdaki maddeleri iletkenlik ve yalıtkanlık durumlarına göre sınıflandırılması, bir elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenlerin test edilmesi, ayarlanabilir direncin ampul parlaklığına etkisine yönelik çıkarım yapılması amaçlanmaktadır.
- Elektriğin İletimi
- FB.6.6.1 Maddelerin elektriği iletme durumlarını gösteren deney yapabilme
- Elektriksel Direnç ve Bağlı Olduğu Faktörler
- FB.6.6.2 Elektrik devresindeki ampulün parlaklığının bağlı olduğu değişkenleri belirlemeye yönelik deney yapabilme
- FB.6.6.3 Ayarlanabilir direncin ampulün parlaklığına etkilerine yönelik bilimsel çıkarım yapabilme
7. Sürdürülebilir Yaşam ve Etkileşim (18 ders saati)
Bu ünitede biyoçeşitliliğin doğal yaşam için öneminin sorgulanıp biyoçeşitliliği tehdit eden faktörlerin araştırma verilerine dayalı olarak tahmin edilebilmesi, ısınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerinin tartışılarak geçerli fikirler oluşturulabilmesi amaçlanmaktadır. Bunun yanı sıra yakın çevredeki veya ülkemizdeki bir çevre sorununun çözümüne ilişkin önerilerin değerlendirilip insan faaliyetleri sonucunda oluşabilecek çevre sorunlarına yönelik çıkarımlarda bulunabilmesi amaçlanmaktadır.
- Biyoçeşitlilik
- FB.6.7.1 Biyoçeşitliliğin doğal yaşam için önemini sorgulayabilme
- FB.6.7.2 Biyoçeşitliliği tehdit eden faktörleri araştırma verilerine dayalı tahmin edebilme
- İnsan ve Çevre Etkileşimi
- FB.6.7.3 Isınma amaçlı yakıt kullanımının insan ve çevre üzerine etkilerini tartışabilme
- FB.6.7.4 Yakın çevresindeki veya ülkemizdeki bir çevre problemini çözebilme