T.C. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI
.......... OKUL SEÇ ..........
2026-2027 EĞİTİM ÖĞRETİM YILI 3. SINIF MATEMATİK DERSİ DERS PLANI

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden günlük yaşamda karşılaştıkları 1000'e kadar olan niceliklerin büyüklüklerini tahmin etmeleri ve bu büyüklükleri ifade eden sayıların öneminin tartışılması istenir (MAT.3.1.1.a). Etkileşimli tahta üzerinden görselleştirilen büyük miktarların sayılarla nasıl temsil edilebileceği üzerine konuşulur.

   MAT.3.1.1
2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahta ve projeksiyon cihazı kullanılarak 1000'e kadar olan çokluklar görseller üzerinden tanıtılır (OB2). Öğrencilerden bu görsel verileri sayı temsillerine dönüştürmeleri ve günlük yaşam senaryolarında uygun sayıları okuyup yazmaları istenir (MAT.3.1.1.b, MAT.3.1.1.c).

   MAT.3.1.1
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Onluk ve birliklerin yetersiz kaldığı durumlarda yüzlük kavramının gerekliliği görsel materyallerle tartışılır. Öğrencilerden üç basamaklı sayıları onluk ve birliklerine göre çözümlemeye çalışarak yüzler basamağının önemini keşfetmeleri sağlanır (KB2.4, KB2.16.1).)

   MAT.3.1.1
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Onluk taban blokları kullanılarak üç basamaklı sayıların yüzlük, onluk ve birliklerine göre gruplandırılarak çözümlenmesi sağlanır (MAB5.1, SDB2.1). Öğrencilerin bu süreçte birden çok duyusunu kullanmaları teşvik edilir.

   MAT.3.1.1MAT.3.1.2
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden çözümlenen sayıları tekrar birleştirerek farklı nicelikler oluşturmaları ve bu yeni yapıları yeniden çözümlemeleri istenir (E3.3). Çözümleme sırasında farklı yöntemlerin (örneğin 256=100+100+50+6) kullanılabileceği vurgulanır.

   MAT.3.1.1MAT.3.1.2
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrenciler gruplar halinde çalışarak üç basamaklı sayıların basamak değerleri ile basamakları arasındaki ilişkileri belirler (MAT.3.1.2.b, SDB2.2). Zenginleştirme kapsamında karmaşık sayı çözümleme görevleri verilir.

   MAT.3.1.2
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Destekleme ihtiyacı olan öğrenciler için görsel ve işitsel materyallerle desteklenen bireysel çalışma kağıtları uygulanır (D3). Öğrencilerin yüzlük, onluk ve birlikleri ayırt ederek basamak değerlerini ifade etmeleri sağlanır.

   MAT.3.1.1MAT.3.1.2
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilere üç basamaklı sayıların çözümlenmesiyle ilgili açık uçlu sorular ve eşleştirme soruları içeren çalışma kağıtları dağıtılır. Öğrencilerin performansları gözlem formu ve kontrol listesi kullanılarak değerlendirilir (D3).

   MAT.3.1.1MAT.3.1.2

Sınıf defteri: MAT.3.1.1 Niceliklerin büyüklüklerine karşılık gelen 1000'e kadar olan…; MAT.3.1.2 1000'e kadar olan sayıları çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden sayıların miktar olarak azlık ve çokluk durumlarının görsel materyaller eşliğinde karşılaştırılması istenir. Sayıların niceliksel değerlerinin artış ve azalış süreçleri üzerinde durularak, 1000'e kadar olan sayıların öncelik/sonralık ilişkisi (MAT.3.1.3.a) etkileşimli tahta (OB2) üzerinden görselleştirilir.

   MAT.3.1.3
2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sayı doğrusu ve sayı tabloları üzerinde üç basamaklı sayıların konumlarını belirlemeleri istenir. Sayıların onluklara ve yüzlüklere göre tasnif edilmesi (MAT.3.1.3.b, c) ve bu süreçte görsel araçların kullanımı sağlanır (OB2).

   MAT.3.1.3
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden somut nesneler (sayma çubuğu vb.) kullanarak 60 içinde altışar, 70 içinde yedişer, 80 içinde sekizer ve 90 içinde dokuzar ritmik sayma çalışmaları yapmaları istenir. Bu süreçte örüntülerin keşfedilmesi ve genellenmesi (MAT.3.1.4.b, c) sağlanır.

   MAT.3.1.4
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sayıları onluklarına ve yüzlüklerine göre çözümleyerek (MAT.3.1.3.b) en yakın onluğa ve yüzlüğe yuvarlamaları istenir. Bu aşamada sayı doğrusu modelleri kullanılarak somutlaştırma yapılır.

   MAT.3.1.3
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden gruplar halinde (SDB2.2, D4) sorumluluk alarak (E2.2, D16) sayıları en yakın onluğa ve yüzlüğe yuvarlamayı içeren oyunlar oynamaları istenir (E2.5). Grup içi iş birliği ve saygı (D14) vurgulanır.

   MAT.3.1.3MAT.3.1.4
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden sayıları sıralarken büyüktür ve küçüktür sembollerini kullanarak boşluk doldurma etkinliklerini yapmaları istenir. Sayıların konumlandırılmasına dair özgün yöntemleri (KB2.14) tartışılır.

   MAT.3.1.3MAT.3.1.4
7. 30 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden 1000 içinde onar ve yüzer ileriye/geriye ritmik sayma örüntülerini sayı doğrusu üzerinde göstererek (MAT.3.1.4.b) farklı çözümleme yöntemleri geliştirirler (Zenginleştirme).

   MAT.3.1.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden sayıların yuvarlanması ve sıralanması üzerine açık uçlu soruları yanıtlamaları istenir. Sayı doğrusu üzerindeki konumlandırma mantığına dair kendi yorumlarını ifade ederler (KB2.14). Öğrenilen kavramlar eşleştirme soruları ve kontrol listesi ile değerlendirilir.

   MAT.3.1.3MAT.3.1.4

Sınıf defteri: MAT.3.1.3 Sayıları sıralayabilme; MAT.3.1.4 Sayıları ileriye ve geriye doğru ritmik sayabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilerden günlük yaşamda karşılaştıkları eşyaların paylaşılma durumları ve sayıların ritmik akışıyla ilgili ön bilgileri paylaşmaları istenir. Sayı doğrusu üzerinde belirli aralıklarla ilerlemenin oluşturduğu örüntüler (KB2.10) etkileşimli tahta üzerinden görselleştirilir.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sayı doğrusu üzerinde 60 içinde altışar, 70 içinde yedişer, 80 içinde sekizer ve 90 içinde dokuzar ileriye/geriye ritmik sayma modelleri oluşturmaları istenir (MAT.3.1.4.b). Farklı aralıklarla ilerlerken oluşan örüntüler gruplar halinde tartışılır (KB2.16.1, SDB2.1).

   MAT.3.1.4
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden nesnelerin ikişerli gruplandırılarak paylaşılabilme durumları üzerinden tek ve çift sayı kavramlarını keşfetmeleri istenir (MAT.3.1.5.a). Nesne temsilleri üzerinde 20'ye kadar olan sayıların tek-çift sınıflandırılması yapılır (KB2.5, SDB2.2).

   MAT.3.1.5
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden farklı ritmik sayma stratejilerini içeren yapılandırılmış gridler üzerinde çalışmalar yapmaları ve çözüm yollarını arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (D14.1, D10.3).

   MAT.3.1.4MAT.3.1.5
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden ritmik sayma modellerini içeren görseller tasarlamaları ve bu süreçte farklı düşüncelere saygı göstererek iş birliği içinde çalışmaları istenir (D4.1, SDB2.2).

   MAT.3.1.4MAT.3.1.5
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden dijital ortamda veya sınıf içinde ritmik ileri/geriye sayma performans görevini tamamlamaları için yönerge verilir (SDB1.2, OB2). Performans görevi bütüncül dereceli puanlama anahtarı ile değerlendirilir.

   MAT.3.1.4MAT.3.1.5
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden sayı doğrusu üzerinde farklı aralıklarla (onar ve yüzer dahil) ilerleyerek kendi durumlarını oluşturabilecekleri zenginleştirme etkinliklerini yapmaları istenir (MAT.3.1.4.c).

   MAT.3.1.4
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden tek-çift sayı ayrımı ve ritmik sayma örüntülerini içeren çoktan seçmeli soruları yanıtlamaları ve eşleştirme etkinliklerini tamamlamaları istenir. Öğrenilen kavramların günlük yaşamdaki karşılıkları üzerine kısa bir tartışma yapılır.

   MAT.3.1.4MAT.3.1.5

Sınıf defteri: MAT.3.1.4 Sayıları ileriye ve geriye doğru ritmik sayabilme; MAT.3.1.5 Sayıları tek-çift olarak sınıflandırabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilere sayı doğrusu ve sayı tablosu üzerinde ikişer ritmik saymaların tekrarı yaptırılarak tek ve çift kavramları görselleştirilir. Renk örüntüleri kullanılarak sayıların tek-çift durumlarının ayırt edilmesi sağlanır.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sayı tablosu üzerinde ikişer ritmik sayma yaparak sayıların tek ve çift olma durumlarını renklerle işaretlemeleri istenir (KB2.14). Sayı doğrusu üzerinde tek ve çift sayıları gruplandırarak tasnif etmeleri sağlanır (MAT.3.1.5c).

   MAT.3.1.5
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden 20'den az iki nesne grubunu birleştirerek toplama işlemi yapmaları ve her iki parçanın ile toplamın tek-çift durumlarını gözlemlemeleri istenir (KB2.16.1). Öğrenciler bu süreçte arkadaşlarıyla iş birliği yaparak farklı sonuçları tartışırlar (SDB2.2, D4.1).

   MAT.3.1.5
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden 100 ve 1000'e kadar olan sayıların basamak değerlerini kullanarak tek veya çift olarak ifade etmeleri istenir (MAT.3.1.5d). Sayıların eşleştirme soruları üzerinden sınıflandırılması sağlanır.

   MAT.3.1.5MAT.3.1.6MAT.3.1.7
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden iki tek sayının toplamı, iki çift sayının toplamı ve bir tek ile bir çift sayının toplamı durumlarını içeren yapılandırılmış grid üzerinde çalışarak genellemelere ulaşmaları istenir (MAT.3.1.6c, KB2.13).

   MAT.3.1.5MAT.3.1.6MAT.3.1.7
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden toplama işlemlerinde ulaştıkları sonuçları neden-sonuç ilişkisi kurarak sözlü olarak açıklamaları ve bu süreçte arkadaşlarına saygı göstermeleri istenir (SDB3.3, D14.1).

   MAT.3.1.5MAT.3.1.6MAT.3.1.7
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerden şekil örüntülerindeki artma, azalma veya tekrar durumlarını belirleyerek varsayımlarda bulunmaları ve bu varsayımları örneklerle sınamaları istenir (MAT.3.1.7a, KB2.11).

   MAT.3.1.5MAT.3.1.6MAT.3.1.7
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden örüntülerin kurallarını sözlü olarak ifade etmeleri ve bir kontrol listesi üzerinden kendi çalışmalarını değerlendirmeleri istenir (MAT.3.1.7d). Sayıların tek-çift olma durumlarına ilişkin açık uçlu sorularla öğrenilenlerin özgün yöntemlerle ifade edilmesi sağlanır.

   MAT.3.1.5MAT.3.1.6MAT.3.1.7

Sınıf defteri: MAT.3.1.5 Sayıları tek-çift olarak sınıflandırabilme; MAT.3.1.6 Tek ve çift sayıların toplamlarının tek ya da çift olma durumu…; MAT.3.1.7 Sayı ve sayı temsiline dönüşen şekil örüntülerine dayalı çıkarım…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilere günlük yaşamda karşılaştıkları nesne grupları gösterilir. Sayı ve sayı temsiline dönüşebilen şekil örüntülerinin (MAT.3.1.7) bağlamını koruyarak yeniden ifade edilmesi istenir (KB2.14). Etkileşimli tahta üzerinden görselleştirilen örüntülerin kuralları üzerine kısa bir beyin fırtınası yapılır.

   MAT.3.1.7
2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere en fazla 6 adımdan oluşan sayı ve şekil örüntüleri sunulur (MAT.3.1.7). Öğrencilerden bu örüntülerdeki sayılar ile şekiller arasındaki ilişkiye yönelik varsayımlarda bulunmaları ve kuralları sözlü olarak ifade etmeleri istenir (MAT.3.1.7, KB2.10).

   MAT.3.1.7
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere farklı şekil örüntüleri sunularak bu örüntülerin belirlenen varsayımları karşılayıp karşılamadıkları örneklerle sınanır (MAT.3.1.7). Öğrencilerin kendi oluşturdukları veya verilen örüntülerdeki kuralları analiz etmeleri sağlanır (KB2.4, E3.6).

   MAT.3.1.7
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere günlük yaşamdan örnekler sunularak 50'ye kadar olan nesne gruplarının büyüklüklerini stratejiye dayanarak tahmin etmeleri istenir (MAT.3.1.8, KB2.11). Tahminlerin doğruluğu üzerine yargılarda bulunmaları sağlanır.

   MAT.3.1.8
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere sayısının bilinmediği fasulye veya sayma çubukları gibi nesnelerle oluşturulmuş çokluklar sunulur. Öğrencilerden bu grupları bireysel veya grup halinde (SDB2.2) tahmin etmeleri ve stratejilerini arkadaşlarıyla paylaşmaları istenir (D4, D14).

   MAT.3.1.7MAT.3.1.8
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilere parça-bütün ilişkisi içeren, bütünü veya parçası bilinmeyen çokluklar sunulur. Öğrencilerin önce tahmin yürütmeleri, ardından sayarak sonuçlara ulaşmaları ve 'az, çok, eşit' gibi ifadelerle karşılaştırma yapmaları istenir (MAT.3.1.8).

   MAT.3.1.8
7. 25 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilere örüntüleri sürdürmeye yönelik boşluk doldurma soruları ve açık uçlu sorular yöneltilir. Öğrencilerin kullandıkları stratejileri ifade etmeleri için gözlem formlarından yararlanılır (MAT.3.1.7, KB2.14).

   MAT.3.1.7
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilere hazırlanan açık uçlu sorular ve eşleştirme soruları sunulur. Öğrencilerin örüntü kuralları ve tahmin stratejileri üzerine yaptıkları çıkarımlar gözlem formları ile değerlendirilir. Farklılaşma kapsamında, ritmik sayma ile örüntü kuran öğrenciler için zenginleştirilmiş görevler, temel kavramlarda zorlananlar için somut modelleme desteği sağlanır.

   MAT.3.1.7MAT.3.1.8

Sınıf defteri: MAT.3.1.7 Sayı ve sayı temsiline dönüşen şekil örüntülerine dayalı çıkarım…; MAT.3.1.8 Bir çokluktaki ilişkilerden yararlanarak 100'e kadar olan nesnelerin…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğrencilere günlük yaşamda karşılaştıkları büyük nesne gruplarının sayısını nasıl tahmin edebilecekleri üzerine sorular yöneltilir. Bir bütünün parçaları veya parçaların bütünü oluşturma ilişkisi görsel materyaller eşliğinde tartışılır (KB2.13). Bütün, yarım ve çeyrek kavramlarının günlük hayattaki karşılıkları üzerinde durulur.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çeşitli görseller sunularak çokluklardaki parça-bütün ve dağılım ilişkileri gözlemleriyle ilişkilendirmeleri istenir (E3.6, OB1). Öğrencilerin bu ilişkiler üzerine kendi yargılarını oluşturmaları sağlanır.

   MAT.3.1.8
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden bütün, yarım ve çeyrek modellerinin görsel temsillerini incelemeleri ve bu modellere uygun kesir gösterimlerini belirlemeleri istenir (MAT.3.1.9.a, b). Farklı materyallerle parçaların bütüne oranları üzerinde durulur.

   MAT.3.1.9
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden oyun ve görsel ögeler kullanarak 100'e kadar olan nesne gruplarını tahmin etmeleri istenir (E2.5). Tahmin yaparken kullandıkları stratejileri açıklayarak bütünü veya parçaları nasıl belirledikleri ifade edilir.

   MAT.3.1.8
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrenciler tarafından yapılan tahminler ile gerçek sayma sonuçları karşılaştırılır. Tahminlerinin doğruluğu üzerine yargı bildirmeleri ve stratejilerini açıklayarak değerlendirme yapmaları istenir (MAT.3.1.8.c).

   MAT.3.1.8
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden kendi oluşturacakları modellerle ileriye ve geriye ritmik sayma görselleri hazırlamaları istenir (Zenginleştirme). Farklı gruplarda iş birliği içinde kesir modelleri çizimi yapılır (SDB2.2).

   MAT.3.1.8
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrencilerin öğrenme düzeylerini ölçmek amacıyla açık uçlu soruları içeren çalışma kâğıtları ve izleme testleri çözmeleri istenir. Tahmin süreçleri kontrol listesi üzerinden takip edilir.

   MAT.3.1.8
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden tahmin ve sayma sonuçlarını karşılaştırdıkları etkinlikler üzerinden öğrendikleri kesir modellerini içeren bir performans görevi tamamlamaları istenir. Çeşitli eşleştirme soruları ve çoktan seçmeli sorularla öğrenilen kavramlar pekiştirilir.

   MAT.3.1.8MAT.3.1.9

Sınıf defteri: MAT.3.1.8 Bir çokluktaki ilişkilerden yararlanarak 100'e kadar olan nesnelerin…; MAT.3.1.9 Bütün, yarım ve çeyreğin kesirle gösterimi için modellerden…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, Cumhuriyet Bayramı kutlaması için sınıfta bir pasta paylaşılacağını söyler ve etkileşimli tahtada bütün bir pasta modeli gösterir. Öğrencilerden pastayı iki ve dört kişi arasında eşit paylaşmanın yollarını tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Önceki hafta tanınan bütün, yarım ve çeyrek modelleri hatırlatılır; bu hafta modellere uygun kesir temsillerinin belirleneceği ve kullanılacağı belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtada pastanın önce ikiye, sonra dörde bölündüğü günlük yaşam senaryosu gösterilir. Öğrencilerin bu paylaşımla ilgili duygu ve düşünceleri alınır; payların eşitliği sınıf içi tartışmayla ele alınır (SDB2.1). Her modelin kaç eşit parçadan oluştuğu ve bir parçanın bütünün ne kadarı olduğu sorulur; 1/2 ve 1/4 gösterimleri belirlenir (MAT.3.1.9.b).

   MAT.3.1.9
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilere çalışma kâğıdındaki daire ve dikdörtgen modeller dağıtılır. Öğrencilerden modelleri katlayarak yarım ve çeyrek hâline getirmeleri, eşit parçaları ve boyalı parçaları saymaları istenir. Boyalı bölgeye uygun kesrin 1/2, 1/4 gibi yazılması ve sonuçların yorumlanması sağlanır (MAT.3.1.9.b) (KB2.14).

   MAT.3.1.9
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerin yaşantılarından simit, ekmek, çikolata gibi örnekler alınır ve bu nesneler bütün, yarım, çeyrek modelleri olarak tahtada somutlaştırılır. Öğrencilerden kesirleri 'iki eşit parçadan biri' gibi parça-bütün olarak isimlendirmeleri istenir. Her modele uygun kesir temsili belirlenir (MAT.3.1.9.b).

   MAT.3.1.9
5. 25 dk
   Etkinlik 2

   Tahtada 0'dan 1'e uzanan bir kesir çizgisi çizilir. Öğrencilerden belirledikleri 1/4, 1/2 ve 1 temsillerini çizgi üzerinde göstermeleri ve modeldeki karşılıklarını işaret etmeleri istenir. Çalışma ikili gruplar hâlinde yürütülür (SDB2.2) (MAT.3.1.9.c).

   MAT.3.1.9
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Kesir temsili kartları ile bütün, yarım ve çeyrek modelleri eşleştirme oyunu olarak sınıfta eşleştirilir (E2.5). Öğrencilerden her kartı uygun modelin yanına yerleştirmeleri ve eşleştirme gerekçesini söylemeleri istenir (MAT.3.1.9.c).

   MAT.3.1.9
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Bütün, yarım ve çeyrek modelleri üzerinde kesir gösterimlerinin yer aldığı çalışma kâğıdı bireysel olarak verilir. Öğrencilerden modellere uygun kesirleri yazmaları ve eksik gösterimleri tamamlamaları istenir. Öğretmen süreci kontrol listesiyle izler (MAT.3.1.9.c).

   MAT.3.1.9
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki modellere uygun kesirleri yazmaları ve verilen doğru-yanlış ifadelerini yanıtlamaları istenir (MAT.3.1.9.c). Öğretmen, kontrol listesiyle öğrencilerin belirledikleri kesir temsilini bütün, yarım ve çeyrek modellerinde kullanıp kullanmadığını değerlendirir. Son olarak öğrencilerden bir modelin kesir gösterimini nasıl belirlediklerini açıklayan açık uçlu soruyu yanıtlamaları istenir.

   MAT.3.1.9

Sınıf defteri: MAT.3.1.9 Bütün, yarım ve çeyreğin kesirle gösterimi için modellerden…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen, bir pizzanın ya da bir ekmeğin arkadaşlar arasında paylaşıldığı bir görsel gösterir. Öğrencilerden parçaların eşit olup olmadığını gözlemleyerek tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Parçaların eşit olmasının neden önemli olduğu sorulur ve öğrencilerin görüşleri dinlenir (E1.1). Bu hafta bir bütünün eş parçalarının kesirle nasıl gösterildiği ve payın paydayla ilişkisi incelenecektir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğretmen ekmek, pizza ve kâğıt gibi günlük yaşamdan örneklerle bir bütünün eş parçalara bölünmesini gösterir. Öğrencilerden hangi örneklerin eşit parçalara ayrıldığını belirlemeleri ve gerekçesini söylemeleri istenir. Merak uyandıran sorular yöneltilir (E1.1). (MAT.3.1.10.a)

   MAT.3.1.10
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden kâğıt şeritlerle bütün modelleri oluşturmaları ve bunları 2, 3 ve 4 eş parçaya bölmeleri istenir. Her modelde kaç eş parça olduğu sayılır ve sınıfla paylaşılır. Parçaların eşit olup olmadığı üst üste koyarak kontrol edilir (KB2.4). (MAT.3.1.10.a)

   MAT.3.1.10
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen her modeldeki eş parçalardan birinin kesir temsilini verir; örneğin 4 eş parçadan biri 1/4 olarak yazılır. Öğrencilerden bütün ile bir eş parça arasındaki ilişkiyi söylemeleri istenir. Parçanın bütünün kaçta kaçı olduğu birlikte belirlenir (KB2.14). (MAT.3.1.10.b)

   MAT.3.1.10
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden bütün modellerini farklı sayıda eş parçaya bölerek 1/2, 1/3, 1/4 ve 1/10 gibi farklı büyüklüklerde birim kesirler oluşturmaları istenir. Her bir eş parçanın birim kesri ifade ettiği vurgulanır. Çalışma kâğıdında bütünü oluşturan eş parçalar belirlenir. Çalışma kontrol listesi ile izlenir. (MAT.3.1.10.b)

   MAT.3.1.10
6. 20 dk
   Etkinlik 2

   Birim kesirler sayı doğrusunda gösterilir. Öğrencilerden sayı doğrusunda 0 ile 1 aralığını bir bütün olarak kabul etmeleri ve bu aralığı oluşturan eş parçaları belirlemeleri istenir. Kesirlerin önce modeller üzerinde, ardından sayı doğrusunda gösterimi yapılır. (MAT.3.1.11.a)

   MAT.3.1.11
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar hâlinde bir bütünde tekrarlanan eş parçaların kesrin payını oluşturduğu, parça sayısının ise paydayı gösterdiği modeller üzerinde incelenir. Öğrencilerden 3/4 gibi kesirlerde pay ve paydaya ait parçaları boyayarak göstermeleri istenir. Gruplar iş birliği içinde çalışır (SDB2.2). (MAT.3.1.11.b)

   MAT.3.1.11
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Olanaklar çerçevesinde dijital araçlarla bütün, yarım ve çeyrek gösterimleri incelenir (OB2). Öğrencilerden dijital ortamda pay ile paydanın ilişkisini gösteren farklı bir tasarım oluşturmaları istenir (E3.3). Paydası 10 ve 100 olan birim kesirlerin çalışma kâğıdı etkinliği yapılır. (MAT.3.1.11.b)

   MAT.3.1.11
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden pay ile payda arasındaki ilişkiyi gösteren örnek modellerden oluşan bir performans görevini tamamlamaları istenir (SDB1.2, SDB3.3). Görev, bütüncül dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirilir. Tanılayıcı dallanmış ağaç ile payın ve paydanın neyi gösterdiği sorgulanır. Öğretmen kesir gösteriminde payın ve paydanın anlamını özetler. (MAT.3.1.11.b)

   MAT.3.1.10MAT.3.1.11

Sınıf defteri: MAT.3.1.10 Bir bütünü eş parçalar oluşturacak şekilde birim kesir olarak…; MAT.3.1.11 Bir kesrin payı ile paydası arasındaki ilişkiyi çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen sınıftaki duvar saatini göstererek öğrencilere günlük yaşamda zamanı nasıl öğrendiklerini sorar. Öğrencilerden bir günde yaptıkları işleri sıralamaları ve bu işlerin ne kadar sürdüğünü tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Süreleri anlatmak için kullanılan sözcükler tahtaya yazılır; bu hafta zamanı ölçmek için kullanılan birimlerin çalışılacağı belirtilir (E1.1).

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden kâğıt ya da karton üzerinde analog saat maketi/resmi yapmaları istenir. Bir daire etrafına 60 tane çizgi çizilir; 60 sayısı vurgulanır, ancak aralıkların tamamen eşit olması beklenmez. Akrep, yelkovan ve saniye çubuğu maket üzerinde gösterilir (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen etkileşimli tahtadaki ya da duvar saatindeki saniye çubuğunu gösterir. Öğrenciler çubuğu takip ederek 60'a kadar birlikte sayar ve sayma boyunca geçen sürenin ne kadar olduğunu konuşur. Çubuğun hareketi maketteki çizgiler üzerinde parmakla izlenerek çalışma yinelenir (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
4. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Yelkovanın 60 saniyelik hareketi izlenerek öğrencilere bir dakikalık süre yaşatılır. Maket analog saatte akrep ve yelkovanın konumları değiştirilerek örnekler gösterilir; öğrencilerden saatleri okumaları istenir. Öğretmen okuma becerilerini kontrol listesi ile izler (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
5. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden okudukları saatleri nasıl yazacaklarını bulmaları istenir. Bu gösterimin dijital saat gösterimi olduğu açıklanarak analog ve dijital saat arasında bağlantı kurulur (E3.1). Öğrenciler verilen dijital saatleri maket analog saatlerinde gösterir (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
6. 15 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilere 100 metre koşusu gibi bir dakikadan kısa sürelerin nasıl ölçülebileceği sorulur. Öğrencilerin önerileri dinlenir; daha küçük bir birime ihtiyaç duyulduğu konuşulur ve saniye birimine ulaşılır (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler dijital içerik ve çalışma kâğıdı ile yıl, ay, hafta, gün, saat, dakika ve saniye birimlerini belirler (OB2). Her birimin hangi süreyi ölçmek için kullanıldığı eşleştirilir. Etkileşimli tahtada birimlerin kullanım örnekleri birlikte incelenir (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
8. 20 dk
   Etkinlik 5

   Öğrencilerden bazı analog saatlerin üzerinde yer alan Romen rakamlarının tanımını ve kullanıldığı yerleri araştırmaları istenir. Romen rakamlarıyla 1'den 24'e kadar sayılar yazılır. Ardından öğrenciler Romen rakamlarından oluşan bir analog saat tasarlar ve saatin akrep ile yelkovanını gösterilen zamana göre yerleştirir (MAT.3.1.13.a).

   MAT.3.1.13
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden zaman ölçü birimlerini belirttikleri çalışma kâğıdını tamamlamaları ve maket saatte gösterilen bir zamanı okuyup dijital olarak yazmaları istenir. 'Zamanı ölçmek için saniye gibi küçük bir birime neden ihtiyaç duyulur?' sorusu açık uçlu olarak yöneltilir. Eşleştirme sorularıyla birimler ve kullanım yerleri eşleştirilir; öğretmen kontrol listesi ile değerlendirir.

   MAT.3.1.12MAT.3.1.13

Sınıf defteri: MAT.3.1.13 Zaman ölçü birimlerini çözümleyebilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen öğrencilere bir okul gününün ve bir haftanın nasıl geçtiğini sorar; en çok ve en az vakit alan işler kısaca konuşulur (E1.1). Etkileşimli tahtada bir takvim ve bir analog saat gösterilerek bu derste gün, hafta, ay ve yıl gibi birimler arasındaki ilişkilerin ve olayların ne kadar sürdüğünün tahmin edileceği belirtilir (KB2.11).

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Analog saatte sayıların 12'ye kadar olduğu hatırlatılır. Öğrencilerden etkileşimli tahtadaki saat modelinde ibrelerin bir günde kaç tur attığını izlemeleri istenir. Öğleden önce ve öğleden sonra kavramları açıklanır; iki turun 1 günü oluşturduğu çıkarılarak saat ile gün arasındaki ilişki belirlenir (KB2.4) (MAT.3.1.13.b).

   MAT.3.1.13
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden okuldaki bir haftalık döngüyü anlatmaları istenir ve haftanın günleri sırayla saydırılır. 1 haftanın 7 günden oluştuğu tekrar ettirilir. Eşler birbirine hafta ve günlerle ilgili sorular sorup yanıtlar (SDB2.1) (MAT.3.1.13.b).

   MAT.3.1.13
4. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Ortalama 4 haftalık veya 30 günlük süreye 1 ay denildiği belirtilir ve ayrıntılar açıklanır. Öğrencilerden takvim üzerinde bir ayın kaç haftadan ve kaç günden oluştuğunu bulmaları, verilen iki tarih arasındaki tam zamanı saymaları istenir (MAT.3.1.13.b).

   MAT.3.1.13
5. 15 dk
   Etkinlik 2

   52 hafta ve 365 günlük sürenin 1 yıl, 1 yılın ise 12 ay olduğu takvim üzerinde yapılan etkinliklerle verilir. Öğrencilerden ay, hafta ve gün sayılarını takvimde saymaları ve bulduklarını defterlerine yazmaları istenir (SDB1.2) (MAT.3.1.13.b).

   MAT.3.1.13
6. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden saniye-dakika, dakika-saat ilişkisinden başlayarak saat-gün, gün-hafta, hafta-ay ve ay-yıl arasındaki geçişleri parçadan bütüne doğru belirlemeleri istenir (SDB3.1). Geçişler etkileşimli tahtadaki ilişki şemasına yazılır. Ardından zaman birimlerini ilişkili oldukları birimlerle eşleştiren sorular çözülür (MAT.3.1.13.b).

   MAT.3.1.13
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Saat, dakika ve saniye olarak belirtilen süreleri deneyimleyen öğrencilere kısa ve uzun sürebilecek durumlar verilir; hangisinin kısa, hangisinin uzun süreceği sorulur. Öğrencilerden kendi deneyimlerinden örnekler vererek olayların sürelerini birbirleriyle ilişkilendirmeleri ve kısadan uzuna sıralamaları istenir (MAT.3.1.14.a).

   MAT.3.1.14
8. 20 dk
   Etkinlik 5

   Öğrencilerden kendi deneyimledikleri iki ya da üç olayın süresini tahmin etmeleri ve tahminlerini kayıt altına almaları istenir. Eylem süre tutularak yaptırılır ve ölçülen süre tahminle karşılaştırılır (OB7). Çıkan sonuçlar yorumlanır ve deneyimlerden çıkarım yapılır (KB2.14) (MAT.3.1.14.b).

   MAT.3.1.14
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilere takvim üzerinden gün, ay, yıl olarak belirtilen zaman ifadelerine ilişkin açık uçlu sorular yöneltilir; yanıtlar kontrol listesiyle değerlendirilir. Tahmin ve ölçülen süre kayıtları birlikte incelenerek olayların sürelerine ilişkin deneyimlerden yapılan çıkarımlar toparlanır (MAT.3.1.14.b). Öğrencilerden bir olayın süresini tahmin ederken neye dayandıklarını söylemeleri istenir.

   MAT.3.1.13MAT.3.1.14

Sınıf defteri: MAT.3.1.13 Zaman ölçü birimlerini çözümleyebilme; MAT.3.1.14 Olayların oluş sürelerini tahmin ederek yargıda bulunabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada diş fırçalamak, bir ders saati boyunca çalışmak ve göz kırpmak gibi günlük olayların görsellerini gösterir. Öğrencilerden bu olaylardan hangisinin saniyeler, hangisinin dakikalar ya da saatler sürdüğünü düşünmeleri istenir (E1.1). Öğretmen, bu hafta deneyimlerden yararlanarak olayların sürelerinin tahmin edileceğini ve tahminlerin gerçek sürelerle karşılaştırılacağını duyurur.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden ayakkabı bağlamak, bir bardak su içmek ve sırayı toplamak gibi olayları daha önce yaparken geçirdikleri süreyi hatırlamaları istenir. Öğrenciler bu olayların yaklaşık sürelerini saniye, dakika ya da saat birimiyle eşlerine söyler. Deneyimlerinden hareketle bir olayın ne kadar süreceğine ilişkin çıkarım yapılır (MAT.3.1.14.b).

   MAT.3.1.14
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen sınıfta yapılacak üç eylem belirler: adını deftere yazmak, çantasını toplamak, on kez zıplamak. Öğrenciler eylemleri yapmadan önce her biri için süre tahminini deftere yazar (KB2.11). Eylem sırasında ortaya çıkabilecek aksaklıklar konuşulur; böylece sonuca daha yakın tahmin yapılması ve öngörü kazanılması sağlanır (SDB3.3). Tahminler buna göre gözden geçirilir (MAT.3.1.14.b).

   MAT.3.1.14
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar hâlinde bir öğrenci eylemi yapar, bir öğrenci etkileşimli tahtadaki sayaçla süreyi ölçer, bir öğrenci sonucu kaydeder (SDB2.2, OB2). Roller değiştirilerek eylemler tekrarlanır. Öğrenciler ölçülen süreyi kendi tahminleriyle karşılaştırır ve deneyimlerinin tahminlerini nasıl etkilediğini söyler (MAT.3.1.14.b).

   MAT.3.1.14
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   'Tahmin Avcıları' oyunu oynanır (E2.5). Gruplar kartlardan bir olay (kalemi açmak, yirmi adım yürümek, bir resmi boyamak) çeker; önceki ölçümlerinden yararlanarak olayın süresini tahmin edip karta yazar (KB2.11). Her grup tahmininin dayanağını sınıfa açıklar (MAT.3.1.14.b).

   MAT.3.1.14
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Gruplar çektikleri olayları gerçekleştirir ve süreleri etkileşimli tahtadaki sayaçla ölçer (OB2). Öğretmen tahtaya 'Olay – Tahmin – Ölçüm – Fark' sütunlu bir tablo çizer; gruplar tahmin ve ölçüm sonuçlarını tabloya yazarak görselleştirir (OB7). Tahmin ile ölçüm yan yana gelince doğru sonuca ne kadar yaklaşıldığı görülür (MAT.3.1.14.c).

   MAT.3.1.14
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   Tablodaki farklar incelenerek hangi tahminlerin gerçek süreye daha yakın olduğu yorumlanır (KB2.14). Öğrencilerden tahminin gerçek süreden neden kısa ya da uzun çıktığını tartışmaları ve tahminle gerçek süre arasındaki ilişkiye dair yargıda bulunmaları istenir (E3.8). Yargılar tabloya not edilir (MAT.3.1.14.c).

   MAT.3.1.14
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Ders kitabındaki fotoğraf ve resimlerle verilen durumlar için süre tahminleri incelenir; örneğin bir tohumun filizlenmesinin 5 saniye sürüp sürmeyeceği tartışılır. Öğrenciler tahminin gerçekçi olup olmadığına karar verir ve gerekçesini deneyimleriyle destekler (SDB3.3). Gerçeğe uzak tahminlerin nasıl düzeltilebileceği konuşulur (MAT.3.1.14.c).

   MAT.3.1.14
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden çalışma kâğıdındaki tahmin-ölçüm tablosunu doldurmaları ve verilen süre ifadelerinin doğru ya da yanlış olduğunu gerekçesiyle belirtmeleri istenir (MAT.3.1.14.c). Öğretmen tahminlerin doğru sonuca yakınlığını tablo üzerinden dereceli puanlama anahtarıyla değerlendirir. Öğrencilerden bir olayın süresini tahmin ederken hangi deneyimlerinden yararlandıklarını söylemeleri istenerek hafta toparlanır (KB2.14).

   MAT.3.1.14

Sınıf defteri: MAT.3.1.14 Olayların oluş sürelerini tahmin ederek yargıda bulunabilme; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Tutum, Yatırım ve Türk Malları Haftası kapsamında öğretmen bir alışveriş durumu sunar: 2 kilogram elma, 50 santimetre kumaş ve 15 TL. Öğrencilerden bu durumda hangi uzunluk, kütle ve para ifadelerinin geçtiğini bulmaları istenir. Önceki haftada süreler tahmin edildiği hatırlatılır; bu hafta uzunluk ve kütle birimleri ile paraların birbirleriyle ilişkisinin inceleneceği belirtilir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden sıra, ders kitabı ve kalemin uzunluğunu tahmin etmeleri istenir (KB2.11). Ardından cetvelle boşluk ve üst üste binme olmadan ölçerek tahminlerini kontrol ederler. Nesnenin uzunluğunun, onu kapsayan aynı boyuttaki birimlerin sayısı olduğu fark ettirilir (MAT.3.1.15.a).

   MAT.3.1.15
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen etkileşimli tahtada sayı doğrusunu ve cetveli yan yana gösterir; birimlerin benzerlikleri tartışılır. Öğrencilerden bir nesnenin uzunluğunun birim uzunlukla karşılaştırılmasını sayı doğrusu üzerinde göstermeleri istenir. Bir birimin yarım ve çeyrek bölümleriyle de çalışılır (MAT.3.1.15.a).

   MAT.3.1.15
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen sıra, kalem ve sınıf duvarı gibi nesneleri gösterir; 10 cm, 30 cm, 50 cm ve 1 m'lik cetvellerden hangisiyle daha rahat ölçüleceğini sorar. Cetveller yan yana konarak metre ile santimetre arasındaki fark ve 1 m = 100 cm ilişkisi belirlenir. Her nesne için uygun birim seçilir (MAT.3.1.15.b).

   MAT.3.1.15
5. Uygulama15 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere çevrelerinde kilometrenin kullanıldığı durumlar (yol tabelaları, şehirler arası mesafe) sorulur; harita / atlas üzerinde iki şehir arasındaki mesafe incelenir. Kilometrenin kullanım alanları belirtilir. 1 km = 1000 m ilişkisi örneklerle fark ettirilir; kilometre ile yalnız metre arasındaki ilişki üzerinde durulur (MAT.3.1.15.b).

   MAT.3.1.15
6. 15 dk
   Etkinlik 2

   Öğretmen terazide 10 tane 100 gramlık birimle 1 kilogramlık birimin dengede kaldığını gösterir. Öğrencilerden sınıftaki nesnelerin (defter, çanta) kütleleri hakkında yorum yapmaları ve kilogram ile gram arasındaki farkı söylemeleri istenir. Birim kesirlere dikkat çekilerek 1 kg = 1000 g ilişkisi belirlenir (MAT.3.1.15.b).

   MAT.3.1.15
7. 15 dk
   Etkinlik 3

   Çeşitli örneklerle (kamyon, gemi, fil) tonun kullanım alanları tanıtılır. Öğrencilerden tonun kullanıldığı alanları dijital ortamdan araştırıp bulduklarını karşılaştırmaları istenir (OB2). Ton, kilogram ve gram arasındaki ilişki örneklerle fark ettirilir; ton ile diğer birimler arasında dönüşüm işlemi yapılmaz (MAT.3.1.15.b).

   MAT.3.1.15
8. 15 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler sınıftaki nesneleri ölçüp metre ya da kilogram cinsinden bir kâğıda yazarak 'Dönüştürme Kutusu'na atar. Tahtaya çağrılan öğrenci kutudan bakmadan bir kâğıt çeker; metre cinsinden olanı santimetre, kilogram cinsinden olanı gram cinsinden söyler (E2.5, SDB2.1). Oyun öğrenciler sırayla çağrılarak sürdürülür (MAT.3.1.15.b).

   MAT.3.1.15
9. 15 dk
   Etkinlik 5

   Öğrencilere farklı madenî ve kâğıt paralar verilir; paraların üzerindeki değerler incelenir. Öğrenciler paraları değerlerine göre gruplandırır ve her grubun değerini söyler (MAT.3.1.16.a).

   MAT.3.1.16
10. 15 dk
    Etkinlik 6

    Öğrencilere basit toplama ve çıkarma problemleri verilerek farklı para değerleri bir araya getirilir ve dönüştürülür. Öğretmen günlük yaşamdan para dönüşümü içeren kısa hikâyeler anlatır; merak uyandırılarak öğrencilerin soru sormaları teşvik edilir (E3.8). Beş tane 1 TL'lik madenî paranın kâğıt 5 TL'ye karşılık geldiği çıkarımı yapılır (MAT.3.1.16.b).

    MAT.3.1.16
11. Sonuçlandırma30 dk

    Öğrenciler performans görevinde verilen madenî ve kâğıt para kombinasyonlarını değerlerine göre dönüştürür. Öğretmen performans görevini Dereceli Puanlama Anahtarı ile, grup içindeki çalışmayı Kontrol Listesi ile değerlendirir. Öğrenciler günlük yaşamdan bir para dönüşümü örneğini Açık Uçlu Soruyla açıklar. Öğretmen eşleştirme sorularıyla madenî ve kâğıt paraları değerleri eşit olan karşılıklarıyla eşleştirtir.

    MAT.3.1.15MAT.3.1.16

Sınıf defteri: MAT.3.1.15 Uzunluk ve kütle birimleri arasındaki ilişkileri kullanarak bu…; MAT.3.1.16 Madenî ve kâğıt paraları değerlerine göre ilişkilendirerek…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada bir kumbara görseli gösterir ve 'Kumbarada 50 TL var; bu para hangi paralardan oluşmuş olabilir?' sorusunu sorar. Öğrencilerden akıllarına gelen farklı olasılıkları söylemeleri istenir (E1.1, KB2.11). Önceki haftada paraların değerlerine göre incelendiği hatırlatılır. Bu hafta paraların birbirine dönüştürüldüğü ve aynı değerin farklı biçimlerde ifade edildiği belirtilir.

2. Keşfetme30 dk
   Etkinlik 1

   Etkileşimli tahtada 1 TL'nin 50 kuruş + 50 kuruş ya da 25 kuruş + 25 kuruş + 50 kuruş gibi farklı madenî paralarla oluşturulduğu görseller incelenir. Öğrencilerden ikişerli çalışarak 1 TL'yi en az üç farklı madenî para kombinasyonuyla göstermeleri ve değerin değişmediğini kontrol etmeleri istenir (MAT.3.1.16.b). Bulunan kombinasyonlar tahtada paylaşılır (SDB2.1).

   MAT.3.1.16
3. 30 dk
   Etkinlik 2

   20 TL, 50 TL ve 100 TL gibi miktarların farklı kâğıt paralara dönüştürüldüğü örnekler çalışılır. Gruplar verilen bir miktar için farklı kâğıt para kombinasyonlarını ders kitabındaki para görselleriyle ya da çizimle gösterir (MAT.3.1.16.b). Hangi kombinasyonda daha az para kullanıldığı incelenir (KB2.4).

   MAT.3.1.16
4. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilere 200 TL'ye kadar para miktarları (ör. 85 TL, 170 TL) verilir. Gruplar her miktarı kâğıt ve madenî paralara dönüştürüp çalışma kâğıdına yazar ve çizer. Dönüşümün doğruluğu toplanarak kontrol edilir (MAT.3.1.16.b). Öğrencilerden dönüşümleri sorgulayarak gerekçelendirmeleri istenir (E3.8).

   MAT.3.1.16
5. 20 dk
   Etkinlik 2

   Aşamalılık ilkesi gereği 200 TL'nin üzerindeki miktarlar (ör. 350 TL, 520 TL) için dönüşümler yapılır. Öğrenciler 200 TL'lik ve diğer kâğıt paralarla madenî paraları kullanarak miktarı oluşturur ve eşlerine anlatır (MAT.3.1.16.b). Eşler birbirinin dönüşümünü kontrol eder (SDB2.2).

   MAT.3.1.16
6. 25 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden bir para miktarını değerini değiştirmeden yeniden ifade etmeleri istenir; örneğin 150 kuruş = 1 TL 50 kuruş, 120 TL = 100 TL + 20 TL. Her ifadenin aynı değeri gösterip göstermediği tahtada yorumlanır (MAT.3.1.16.c). Öğrenciler kendi örneklerini üretir ve sınıfa sunar (KB2.14).

   MAT.3.1.16
7. 20 dk
   Etkinlik 4

   Alışveriş canlandırması oynanır; bir ürünün fiyatı farklı para kombinasyonlarıyla ödenir ve her ödemenin aynı değeri gösterdiği söylenir (MAT.3.1.16.c, E2.5). Öğretmen 'Paralarımız ülkemiz için neden önemli bir ekonomik değerdir, onları nasıl koruruz?' sorusunu sorar ve öğrencilerin düşünmesi sağlanır (D19.3).

   MAT.3.1.16
8. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden aynı para değerini farklı biçimlerde gösteren kartları (ör. 150 TL, 100 TL + 50 TL, 100 TL + 20 TL + 20 TL + 10 TL) eşleştirmeleri istenir (MAT.3.1.16.c). Doğru-yanlış soruları yanıtlanır ve yanlış ifadeler gerekçesiyle düzeltilir. Öğrenme kanıtı olarak doğru-yanlış soruları, eşleştirme soruları ve kontrol listesi kullanılır.

   MAT.3.1.16

Sınıf defteri: MAT.3.1.16 Madenî ve kâğıt paraları değerlerine göre ilişkilendirerek…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Önceki haftanın çıktıları (MAT.3.1.16) kısa sorularla yoklanır; madenî ve Kâğıt Paralar konusuna dikkat çekilir. Yılbaşı ile bağ kurularak derse giriş yapılır.

2. Keşfetme60 dk

   Önceki haftada işlenen MAT.3.1.16 çıktıları örnek durumlar üzerinden yeniden ele alınır; anlaşılmayan noktalar belirlenir.

   MAT.3.1.16
3. Uygulama90 dk

   Pekiştirme etkinlikleri: MAT.3.1.16 kapsamında alıştırma, çalışma kâğıdı ve grup çalışması yapılır; eksikler telafi edilir.

   MAT.3.1.16
4. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerin "Paranın değerini, anlamını değiştirmeyecek şekilde yeniden ifade eder" düzeyine ulaşması gözlenir; açık Uçlu Sorular ile değerlendirilir.

   MAT.3.1.16

Sınıf defteri: MAT.3.1.16 Madenî ve kâğıt paraları değerlerine göre ilişkilendirerek…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Etkileşimli tahtada 245 + 130 = 375 ve 375 − 130 = 245 işlemleri yan yana gösterilir. Öğrencilerden iki işlem arasında ne fark ettiklerini söylemeleri istenir (E1.1). Öğretmen, bu hafta üç basamaklı sayılarla toplama ve çıkarma işlemlerinin ögelerinin adlandırılacağını ve ögeler arasındaki ilişkilerin kendi ifadeleriyle açıklanacağını belirtir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Üç basamaklı sayılarla yazılmış toplama işlemleri tahtada incelenir. Toplananlar ve toplam, işlem üzerinde gösterilerek adlandırılır. Öğrenciler kendi örneklerini yazıp ögeleri işaretler. (MAT.3.2.1.a)

   MAT.3.2.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Üç basamaklı sayılarla yazılmış çıkarma işlemleri incelenir. Eksilen, çıkan ve fark işlem üzerinde gösterilerek adlandırılır. Öğrenciler ikili çalışarak farklı çıkarma işlemlerindeki ögeleri belirler (SDB2.2). (MAT.3.2.1.a)

   MAT.3.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden toplama ve çıkarma işlemlerinin ögeleri arasındaki ilişkileri kendi ifadeleriyle belirtmeleri istenir. Örneğin toplamdan bir toplananın çıkarılınca diğer toplananın bulunması işlemler üzerinde gösterilir. İlişkiler sınıfta ortak cümlelerle ortaya konur (KB2.14). (MAT.3.2.1.b)

   MAT.3.2.1
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden iki toplananın yerleri değiştirilerek yapılan toplama işlemlerinin sonuçlarını karşılaştırmaları ve toplama işleminin değişme özelliğini ifade etmeleri istenir. Birkaç örnekle bulgu doğrulanır. Öğrenciler, toplananlar arasındaki ilişkiyi kendi cümleleriyle yazar (KB2.4). (MAT.3.2.1.b)

   MAT.3.2.1
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Toplamları 1000'den küçük olmak koşuluyla iki ve üç sayı ile toplama işlemleri yapılır. Eldeli toplamaların hangi basamakta eldeye ihtiyaç duyduğu ve ögelerin bu durumdaki ilişkisi öğrenciler tarafından açıklanır. Sonuçlar toplananlar ve toplam arasındaki ilişkiyle kontrol edilir. (MAT.3.2.1.b)

   MAT.3.2.1
7. 20 dk
   Etkinlik 3

   1000'e kadar olan bir çokluktan belirtilen sayı kadarı eksiltilir. Eksilen ile çıkan arasındaki büyüklük küçüklük ilişkisine ve onluk bozma gerektiren durumlara dikkat edilir. Öğrenciler hangi durumda onluk bozulması gerektiğini örneklerle açıklar (SDB1.2). (MAT.3.2.1.b)

   MAT.3.2.1
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Günlük yaşamdan, öğrenciyi bir problemle karşı karşıya bırakan durumlar sunulur. Öğrenciler analitik düşünerek kendi çözüm yollarını bulur ve işlemin ögeleri arasındaki ilişkileri çözümlerinde kullanır (E3.6, SDB1.2, SDB3.1). Çözüm yolları sınıfta paylaşılır. (MAT.3.2.1.b)

   MAT.3.2.1
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilerden verilen toplama ve çıkarma işlemlerinde ögeleri adlandırmaları ve ögeler arasındaki ilişkiyi açıklamaları istenir. Bu çalışma yapılandırılmış grid ile yürütülür. Ardından bir işlemin ögelerinden yola çıkarak ilişkiyi gösteren kendi örneklerini yazarlar. Çalışmalar dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formuyla değerlendirilir. (MAT.3.2.1.b)

   MAT.3.2.1

Sınıf defteri: MAT.3.2.1 Toplama ve çıkarma işlemlerinin sonuçlarını tahminde bulunarak ve…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Enerji Tasarrufu Haftası kapsamında okulun tasarruflu ampul kampanyasında birinci gün 48, ikinci gün 37 ampul dağıtıldığı bilgisi etkileşimli tahtada gösterilir. Öğrencilerden toplam ampul sayısını işlem yapmadan önce yaklaşık olarak söylemeleri istenir (E1.1). Öğretmen, önceki haftada işlemlerin ögelerinin ve aralarındaki ilişkilerin belirlendiğini hatırlatır; bugün tahminî ve zihinden işlem sonuçları arasındaki ilişkinin kurulacağını belirtir.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Dağıtılan ampullerin toplamı için öğrencilerden önce tahminî bir sonuç, ardından zihinden işlem sonucu söylemeleri istenir. Tahmin için sayıların en yakın onluğa yuvarlandığı örnek (50 + 40) gösterilir. Öğrenciler iki sonucu kendi cümleleriyle ifade eder (MAT.3.2.1.c).

   MAT.3.2.1
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplara deney malzemesindeki iki kaptan sayma nesneleri verilir; kaplardaki nesne sayıları (ör. 38 ve 27) kartlara yazılır. Gruplar toplamı önce tahmin eder, sonra zihinden işlem yaparak bulur ve oyun puanı kartına işler (E2.5). Her grup tahminî ve zihinden işlem sonucunu karşılaştırıp aradaki ilişkiyi söyler (MAT.3.2.1.c).

   MAT.3.2.1
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   83 − 46 işlemi verilir; önceki haftada belirlenen eksilen, çıkan ve fark adları kullanılır. Öğrenciler tahminî sonucu (80 − 50) ve zihinden işlem sonucunu söyler, sonuçların birbirine yakınlığı sınıfça konuşulur (SDB2.1). Öğrenciler hangi sayıya yuvarladıklarını açıklar ve iki sonuç arasındaki ilişkiyi belirtir (MAT.3.2.1.c).

   MAT.3.2.1
5. Uygulama20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden 62 + 29 ve 91 − 38 işlemleri için tahminî ve zihinden işlem sonuçlarını bulmaları istenir. Tüm öğrencilerin iki sonuç arasındaki ilişkiye yönelik çıkarımlarını kendi cümleleriyle eşlerine ifade etmeleri sağlanır (SDB2.1). Çıkarımlar sınıfta paylaşılır (MAT.3.2.1.c).

   MAT.3.2.1
6. 25 dk
   Etkinlik 2

   Öğrencilerden tahminlerinin işlem sonuçlarından eksik, fazla veya eşit olduğunu belirlemeleri ve nedenini açıklamaları istenir. Örneğin 48 + 37 işleminde 50 + 40 = 90 tahmini, işlem sonucu olan 85'ten fazladır. Öğrenciler tahminî ve zihinden işlem sonuçlarının tutarlı olup olmadığını ifade eder (MAT.3.2.1.ç).

   MAT.3.2.1
7. 25 dk
   Etkinlik 3

   Gruplar kartlardaki işlemler (ör. 245 + 318, 502 − 176) için farklı yuvarlama stratejileriyle tahmin yapar ve zihinden işlemle kontrol eder (E2.5). Her grup stratejisini açıklar, sonuçların tutarlı olup olmadığına birlikte karar verir (SDB2.2). Stratejiler üzerinde düşünülerek en uygun strateji seçilir (KB2.15); sonuçların tutarlılığı ifade edilir (MAT.3.2.1.ç).

   MAT.3.2.1
8. 20 dk
   Etkinlik 4

   Öğretmen açık uçlu sorular sorar; örneğin tahminin işlem sonucundan neden farklı çıktığı ve sonucun tutarlı olup olmadığı sorgulanır. Öğrencilerin zihinsel işlem süreçleri kontrol listesi ve izleme testiyle izlenir. Öğrenciler yanıtlarını gözden geçirerek stratejilerini yeniden değerlendirir (SDB1.3); tutarlılığa ilişkin açıklamalarını sunar (MAT.3.2.1.ç).

   MAT.3.2.1
9. Sonuçlandırma30 dk

   Öğrencilere işlem, tahminî sonuç, zihinden işlem sonucu ve tutarlılık yorumu sütunlarından oluşan yapılandırılmış grid verilir. Öğrencilerden gridi üç işlem için doldurmaları ve tutarlılığı kendi cümleleriyle açıklamaları istenir (MAT.3.2.1.ç). Çalışma performans görevi olarak ele alınır; öğretmen gözlem formu ve dereceli puanlama anahtarıyla öğrenme kanıtlarını toplar. Açık uçlu sorularla öğrenilenler toparlanır.

   MAT.3.2.1

Sınıf defteri: MAT.3.2.1 Toplama ve çıkarma işlemlerinin sonuçlarını tahminde bulunarak ve…; değerlendirme

1. Derse Giriş20 dk

   Öğretmen etkileşimli tahtada 246 + 135 = 381 işlemini gösterir ve öğrencilerden bu işlemde neler fark ettiklerini söylemelerini ister. Toplama ve çıkarma işlemlerinin hangi adımlarla yapıldığı sorulur. Öğrencilerin yanıtları tahtaya yazılır. Bu hafta işlem adımlarının belirleneceği ve toplama ile çıkarmanın birbiriyle ilişkilendirileceği duyurulur.

2. Keşfetme20 dk
   Etkinlik 1

   Öğrenciler dörderli gruplara ayrılır. Gruplardan toplama ve çıkarma işlemlerinin anlamlarını, sembollerini ve ögelerini birlikte tamamlamaları, birbirlerine yardım etmeleri ve fikir alışverişi yapmaları istenir (SDB2.2, D16.3). Öğretmen grupları dolaşarak gözlem formuna not alır (MAT.3.2.2.a).

   MAT.3.2.2
3. 20 dk
   Etkinlik 2

   Gruplardan sayı doğrusu veya modellerle yaptıkları toplama ve çıkarma çalışmalarını tablo hâline getirmeleri istenir. Matematiksel ifadeler yazılırken yanlarına toplanan, toplam, eksilen, çıkan ve fark gibi öge isimleri yazdırılır. Tablolar sınıfta karşılaştırılır (MAT.3.2.2.a).

   MAT.3.2.2
4. 20 dk
   Etkinlik 3

   Öğretmen etkileşimli tahtada 347 gibi üç basamaklı bir sayıyı basamak değerlerine göre 300 + 40 + 7 biçiminde çözümler. İşlem adımları tablo üzerinde sırasıyla gösterilir ve birler basamağından başlanarak adımlar sürdürülür. Öğrencilerden hangi adımın önce, hangisinin sonra yapıldığını söylemeleri istenir (MAT.3.2.2.a).

   MAT.3.2.2
5. Uygulama25 dk
   Etkinlik 1

   Öğrencilerden üç basamaklı iki sayıyı (örneğin 235 + 148) modelleyerek toplamaları istenir; işleme birler basamağından başlanacağı ve eldeli durumda adımların sırasıyla sürdürüleceği hatırlatılır. İki basamaklı sayılarda kullandıkları stratejiyi üç basamaklı sayılara genişletmeleri sağlanır. Aynı işlem basamak tablosunda gösterilir, basamaklar alt alta yazılarak matematiksel gösterime dönüştürülür. Öğretmen işlem adımlarını fark etme durumlarını kontrol listesiyle izler (MAT.3.2.2.a).

   MAT.3.2.2
6. 15 dk
   Etkinlik 2

   Toplama işleminde toplananların yerleri değiştirilerek sonucun değişmediği örneklerle gösterilir. Toplananların ikiden fazla olabileceği, alt alta ya da yan yana yazılabileceği ve basamaklara dikkat edilmesi gerektiği hatırlatılır. Toplananlar gruplanarak parantez içine alınır, işlem önceliğinin parantez içinde olduğu belirtilir (MAT.3.2.2.a).

   MAT.3.2.2
7. 15 dk
   Etkinlik 3

   Öğrencilerden ders kitabındaki parantezli üç toplananlı işlemleri okumaları ve verilmeyen terimi eşitliğin diğer yanındaki işleme bakarak bulmaları istenir (OB1). Örneğin (120 + □) + 30 = 200 işleminde terimin 50 olduğu bulunur. Bulunan terim yerine konularak eşitliğin doğruluğu kontrol edilir (MAT.3.2.2.a).

   MAT.3.2.2
8. 15 dk
   Etkinlik 4

   Öğrenciler modellerle bir toplama işlemi yapar, ardından toplamdan toplananlardan birinin çıkarılmasını modeller. Öğrencilerden bu iki işlem arasındaki mantıksal ilişkiyi kendi cümleleriyle açıklamaları istenir (SDB1.1). Toplama ile çıkarmanın birbirinin tersi olduğu ve işlem yapılırken birinden diğerinde yararlanılabileceği belirtilir (MAT.3.2.2.b).

   MAT.3.2.2
9. 20 dk
   Etkinlik 5

   Bir toplama işlemi matematiksel ifade olarak yazılır; aynı işlem, toplam eksilen, toplananlardan biri çıkan, diğer toplanan fark olacak biçimde çıkarma olarak yazılıp sonuca ulaşılır. Kalıcı öğrenme için benzer işlemler çoğaltılır. Öğrencilerden toplama ve çıkarma işlemlerini çözümlemeye yönelik örnek vermeleri istenir (MAT.3.2.2.b).

   MAT.3.2.2
10. Sonuçlandırma30 dk

    Öğrencilerden bir toplama ve çıkarma işleminin adımlarını sırasıyla anlatmaları ve işlemlerin birbirinin tersi olduğunu bir örnekle göstermeleri istenir. Eşleştirme soruları ile toplama işlemleri ve ilgili çıkarma işlemleri eşleştirilir; açık uçlu sorularla ilişki açıklattırılır. Yanıtlar dereceli puanlama anahtarı ve gözlem formuyla değerlendirilir (MAT.3.2.2.b).

    MAT.3.2.2

Sınıf defteri: MAT.3.2.2 Toplama ve çıkarma işlemlerini çözümleyebilme; değerlendirme